Кіріспе
Американдық психолог Ллойд Гиртон Хамфрис (12 желтоқсан 1913 – 7 қыркүйек 2003) – американдық ерекшелендіру психологі және әдістемеші, адам мінез-құлқындағы жеке ерекшеліктерді бағауға баса назар аударған. Оның еңбектері интеллект зерттеулерінде ең көп сілтеме жасалатын қатарында болып табылады және ол осы салада марапаттарға ие болды.
Lloyd Girton Humphreys (December 12, 1913 – September 7, 2003) was an American differential psychologist and methodologist who focused on assessing individual differences in human behavior. His work is among the most widely cited in intelligence research, and he received awards in this field.
Ерте өмір және білім
Орегон штатының Лоран қаласында туған Хамфрис 1935 жылы Орегон университетінде бакалавр дипломын, 1936 жылы Индиана университетінде магистр дипломын алды, онда ол факторлық талдаумен алғаш танысты, ал 1938 жылы Стэнфорд университетінде Эрнест Хилгардтың жетекшілігімен докторлық диссертациясын қорғады. Оның жартылай нығайту эффектісі (немесе Хамфрис эффектісі) туралы диссертациясы осы саладағы классикалық еңбектердің бірі саналады.
Мансап
Оның алғашқы лауазымы Солтүстік-Батыс университетінде болды (1939–1945). Ол сол кезде антропология саласы бойынша Карнеги стипендиаты (1941–1942, Колумбия университеті) болды, содан кейін Вашингтон университетінде (1946–1948) және Стэнфордта (1948–1952) сабақ берді. Одан кейін ол АҚШ Әуе күштерінің Персонал зертханасының ғылыми директоры қызметін атқарды (1951–1957). Өз мансабының қалған бөлігін ол Иллинойс университетінде, Урбана-Шампейн қаласында өткізді (1957–1984). Хамфрис көптеген психологиялық зерттеулердің үлгілердің жеткіліксіз санына байланысты қайталанбауы мүмкін екенін, себебі корреляциялар үлгілердің саны аз болғанда өзгеруі мүмкін екенін айтты. Оның жеке эмпирикалық зерттеулері көбінесе ірі масштабты лонгитудиналды зерттеулерді қамтыды, мысалы Project Talent жобасы. 1970 жылдары Хамфрис Америкалық Психологиялық Ассоциацияның қабілеттерді және жетістіктерді тестілеу жөніндегі жұмыс тобының төрағасы болды. Ол жалпы интеллект тестісін «кәсіптік бағдар беру мақсатында қолданылатын ең маңызды тест» деп санады (Humphreys, 1985, 211 б.). Ол сонымен қатар «жеткіліксіз оқу синдромы» (ILS) деген түсінікті енгізді және ол ЖИТС эпидемиясынан гөрі маңызды әлеуметтік проблема деп мәлімдеді (Хамфрис, 1988). 1994 жылы «The Bell Curve» кітабының жариялануына байланысты туындаған даулар ортасында Хамфрис мақсатты мақала жазды (Хамфрис, 1994), ол осы саладағы бірқатар белгілі ғалымдардың пікірталасын қозғады. Ол Пионер қорынан қаржы қабылдап, қосымша дау тудырды. Ол сондай-ақ Линда Готфредсонның жазған және «Уолл-стрит» журналында жарияланған «Интеллект туралы негізгі ғылым» атты редакциялық мақалаға қол қойған 52 адамның бірі болды, ол «The Bell Curve» кітабындағы интеллект туралы тұжырымдарды қорғады.
Таңдалған шығармалар
Хамфрис ЛГ (1939). Кездейсоқ нығайтудың ауысуының шартты қабақ реакцияларын қалыптастыру мен жойылуына тигізетін әсері. Эксперименталды психология журналы, 25, 141–158. Хамфрис, Л. Г. (1985). Жалпы интеллект: факторлық, тесттік және симплекс теорияларының интеграциясы. Б. Б. Вулман (ред.) бас редакторы болған «Интеллект туралы нұсқаулық» (201–224 бб.). Нью-Йорк: Уайли. Хамфрис, Л. Г. (1988). Қара және басқа да аз ұлт өкілдерінің академиялық үлгерім деңгейлеріндегі үрдістер. Интеллект, 12, 231–260. Хамфрис, Л. Г. (1994). (Прагматикалық) мінез-құлықтанушының көзқарасынан интеллект. Психологиялық зерттеулер, 5, 179–192.