Гватемаланың таулы аймағындағы Сан-Хосе-Охетена́м ауылы
San José Ojetenam
Сан-Хосе-Охетена́м – Гватемала тауындағы шалқары ауыл. 3050м биіктікте, 16°C орташа температурада 18 мың тұрғыны бар. Географиясы, климаты туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Сипаттама
Сан-Хосе-Оджетенам Гватемаланың таулы жоталарының тереңінен орналасқан. Ең жақын ірі қала, Сан-Маркос/Сан-Педро-Сакатепекес, жолмен 2 сағаттық, ал Гватемала қаласы – 8-10 сағаттық (шығысқа қарай 325 км/200 миль). 2008 жылғы мәлімет бойынша муниципалитетте 18 000 адам тұрған, оның 3 930-ы қала орталығында. Саяси тұрғыдан, муниципалитет әртүрлі өлшемдегі 68 қауымдық бірліктерден тұратын 6 микроаймаққа бөлінген. Қала орталығы теңіз деңгейінен 3 050 метр биіктікте орналасқан, орташа температурасы 16°C (61°F), тропиктік аймақ үшін бұл салқын. Бірақ муниципалитет аумағындағы биіктіктердің үлкен айырмашылығынан төменгі аймақтардағы климат қоңыржай, ал жоғары аймақтардағы климат суық. 2008 жылдың қаңтарында соңғы жылдардағы алғаш рет муниципалитеттегі ең биік нүкте – Коциц жотасында (теңіз деңгейінен 3 700 метр/12 000 фут) қар жауды.
San José Ojetenam is located deep in the mountainous highlands of Guatemala. It is located 2 hours by road from the nearest major town, San Marcos/San Pedro Sacatepéquez, and is between 8–10 hours from Guatemala City, which is 325 km (200 miles) to the east. As of 2008 the municipality had a population of 18,000 inhabitants, 3,930 of which lived in the town center. Politically, it is divided into 6 different micro regions, which are composed of 68 different communities of varying size. The town centre is located at the altitude of 3,050 metres (10,000 feet) above sea level, which makes the average temperature 16°C (61°F), quite cold for tropical standards. However, due to extreme variety of elevations within the municipality there are some very temperate communities in lower elevations, and very frigid communities at higher elevations. In January 2008, for the first time in recent history, snow fell on the Cotzic pass, which is the highest point in the entire municipality (3,700 metres/12,000 ft. above sea level)
Жаңбыр маусымында (мамырдың ортасынан қарашаның ортасына дейін) қала жиі ақ көліктің және тұрақты жаңбырдың әсеріне ұшырайды, себебі бұлттар жиналады. Қарқыны баяу болса да, қала құрғақ маусымда әдемі көріністер мен жаяу серуендеуге мүмкіндік береді. Сан-Хосе Коатан және Куилко өзендерінің салаларының басталу орындарына жақын, өзен аңғарларының үстінде орналасқан. Аспан ашық болғанда шығыстағы Агуа жанартауы, солтүстік-шығыстағы Хьюэуэтенангодағы Кумбре үстірті, оңтүстік-батыстағы Мексика/Гватемала жағалауы мен Тапачула қаласын көруге болады. Орталық Америкадағы ең биік екі жанартау – Тажумулько және Така́на́ да Сан-Хоседен жақын және көрінеді. Сонымен қатар, Сан-Хоседе қала орталығынан жақын жерде орналасқан "Эль-Прадо" шабақшасы бар. "Эль-Прадода" қонақ үй, конференц-орталық, ойын алаңы бар, келушілер көлде балық аулауға және кішкентай катерлермен жүзуге болады. Халық құрамында қала орталығында испан тілінде сөйлейтін және испан мәдениетіне жататын ладино гватемалықтары тұрады, ал муниципалитет шетінде мам тілінде сөйлейтін және дәстүрлі киім киетін қауымдар бар. Бірақ Сан-Хосе тұрғындарының көпшілігі аралық жағдайда. Этностық тұрғыдан алғанда, олардың ата-бабалары түпкілікті болғандықтан, олар түпкілікті санатқа жатады. Бірақ мәдени және құқықтық тұрғыдан олар өздерін ладино деп есептейді, себебі бұл қоғамда әлеуметтік артықшылық береді. Бұл өзгеріс Гватемала азамат соғысы кезінде басталды, сол кезде таулы аймақтағы түпкілікті халықтар әскери мақсатқа алынды. Сан-Хоседе де, басқа да жерлерде көптеген түпкілікті адамдар әскердің күдігінен қашу үшін ладинолар сияқты киіне бастады және тек испан тілінде сөйледі. Бұл өзгеріс Сан-Хоседе қалыптасты, қазір тек испан тілінде сөйлейді, тек муниципалитет шетіндегі аз ғана қауымдар мам тілінде сөйлейді.
During the rainy season (mid May to mid November) the town is regularly subjected to white out conditions and constant drizzle because of cloud accumulation. Despite the inclement weather, the town offers many great vistas and hiking opportunities, especially during the dry season. San José is perched above several river valleys, as the Coatan and Cuilco rivers both have major tributaries born in San José. And on a clear day it is possible to view as far as Volcano Agua to the east, the Cumbre plateau in Huehuetenango to the northeast, and the Mexican/Guatemalan Coast and Tapachula to the southwest. The two tallest points in Central America, Volcano Tajumulco and Volcano Tacaná are also both very close and are regularly visible from San José. Additionally, San José is the home of "El Prado", a trout hatchery, which is a short walk away from the town centre. El Prado has a hotel, a conference center, a playground, and visitors can fish in the pond and take small pedal boats onto the water as well. In regards to the population, there is a pocket of Ladino (people who belong to the Hispanic culture, and speak Spanish) Guatemalans who live in the town center, and there are a few communities on the fringe of the municipality that speak in Mam, a Mayan language, and dress in traditional indigenous clothing, but the majority of the inhabitants of San José fall into a gray area. Ethnically, they fall into the indigenous category, as their ancestors were indigenous. However, culturally and legally, they self identify as Ladinos, as this is a social advantage in society. The change of identity originated in the Guatemalan Civil War, when indigenous peoples in the highlands were military targets. Many indigenous people, in San José as well as other places, started dressing more like Ladinos and started speaking solely in Spanish to avoid scrutiny from the army. This change became permanent in San José, and today the only language spoken is Spanish, with the exception of the very few outlying communities who still speak Mam.
Экономика
Оджетеколар, яғни Сан-Хосе тұрғындары, көбінесе өз күнкөрісін қамтамасыз ететін шаруалар. Олардың негізгі ауыл шаруашылығы өнімдері картоп, бидай, сұлы, бұршақ, жүгері, қабақ, авокадо, шабдалы, алма және басқа да көптеген өнімдерді қамтиды. Бұл өнімдер екі апта сайынғы базар күндері саудаланып, сатылады. Дегенмен, табыстың басым бөлігі ауыл шаруашылығы емес, ақшалай аударымдар есебінен түседі. Сан-Хосе отбасыларының көпшілігінде АҚШ-та заңсыз жұмыс істейтін бір немесе бірнеше мүшесі бар, олар апта немесе ай сайын ақша жібереді. Ең кедей отбасылар, АҚШ-қа баруға қаражаты жетпейтіндер, көбінесе жылына бір рет Мексиканың Чиапас штатына ер адамды жібереді, ол кофе жинаумен айналысады. Бұл отбасы мүшелері де ақша жібереді, соның нәтижесінде Сан-Хосе экономикасы толығымен ақшалай аударымдарға тәуелді болады.
Ojetecos, as San José residents are known, are mostly subsistence farmers. Their main agricultural products include potatoes, wheat, oats, beans, maize, squash, avocados, peaches, and apples to name a few. These crops are also traded and sold during bi weekly market days. The majority of income however, does not come from the agricultural sector, but rather from remittances. Most San José families have one or more member working illegally in the United States, sending back money weekly or monthly. The poorest families, those that cannot afford to pay for passage to the United States, usually send a male representative across the border to Chiapas, Mexico once a year, where they can find work picking coffee. These family members also remit their money, making the economy of San José wholly dependent on remittances.
Тарих
Муниципалитет 23 тамызда 1848 жылы "Сан-Хосе" деп аталған адамдар тобымен қоныстанды, және 21 ғасырда Анхель Роблероның бастамасымен шағын елді мекенге айналды. Сан-Хоседе ауыл шаруашылығы жобалары, орман шаруашылығы жобалары, шағын бизнесті дамыту, балаларға білім беру және муниципалдық даму салаларында халыққа көмек көрсету үшін түрлі бейүкіметтік ұйымдар жұмыс істейді. Осы ұйымдардың мысалдары: АҚШ Бейбітшілік корпусы, Интервида, CARE International және Creciendo Bien. 2003 жылы Куба үкіметі Гватемала дәрігеріне көмек көрсету үшін екі медбике жіберді, олар қалалық емханадағы екі Гватемала медбикесімен бірге жұмыс істеді. 2005 жылдың шілдесінде базарға бет алған автобус жолдан шығып, 200 метрдей төмен құлап кеткен кезде емхананың медициналық ресурстары толығымен жетіспеді. Автобуста 90-нан астам адам болған. Апатта 30-дан астам адам қаза тапты, тағы 50-і жарақат алды. Сан-Хоседегі жедел жәрдем машинасы сол кезде істен шығып қалғандықтан жұмыс істемеді, себебі ол қаланың футбол командасын аймақтық ойындарға бірнеше рет тасымалдағаннан кейін бұзылған еді.
The municipality was settled by a group of people on 23 August 1848 as "San José", where in the 21st century there is a small settlement, by an initiative of Ángel Roblero. A variety of non governmental organizations operate in San Jose to assist its people in agricultural projects, forestry projects, small business development, childhood education, and municipal development. Examples of these organizations include: The United States Peace Corps, Intervida, CARE International, and Creciendo Bien. During 2003, the Cuban government deployed two nurses to assist the Guatemalan doctor and two Guatemalan nurses already staffing the municipal clinic. In July 2005, the medical resources of that clinic were overwhelmed when an overloaded bus on the way to market veered off the road and tumbled 200 metres down the hillside. The bus was carrying more than 90 people. More than 30 people died in the accident. 50 more were injured. San Jose's ambulance was not working at the time because it had broken down after being repeatedly used to transport the town's soccer team to and from regional games.
Климат
Сан-Хосе-Оджетенамның климаты қоңыржай (Köppen: Cwb).
San José Ojetenam has temperate climate (Köppen: Cwb).
Географиялық орналасуы
Сан-Хосе-Оджетенам Сан-Маркос департаментінің астанасы Сан-Маркостан 60 км қашықтықта жатыр.
San José Ojetenam is 60 km away from San Marcos, the capital of the Department of San Marcos.