Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Нюэва Санта-Роза – Гватемаланың Санта-Роза департаментіндегі қала және муниципалитет. Муниципалитетте 36 464 адам тұрады (2018 жылғы халық санауы бойынша), ал ауданы 147 км² құрайды. Нюэва Санта-Роза қаласы Гватемала қаласынан 70 миль (113 км) қашықтықта орналасқан және оның халқы 13 535 адамды құрайды (2018 жылғы халық санауы бойынша). Айналасында Эль-Риачуэло, Эль-Чупадеро, Палин, Эль-Валле, Чапас, Эспития-Реал және Жумай қалалары бар.
Nueva Santa Rosa (ˈnweβa ˈsanta ˈrosa) is a town and municipality in the Santa Rosa department of Guatemala. The municipality has a population of 36,464 (2018 census) and cover an area of 147 km2. The town of Nueva Santa Rosa is located 70 mile (113 km) from Guatemala City and has a population of 13,535 (2018 census). Surrounding cities include El Riachuelo, El chupadero, Palin, El Valle, Chapas,
Espitia Real, and Jumay.
Тарих
Нюэва Санта-Роза – Гватемаланың Санта-Роза департаментінің солтүстік бөлігінде орналасқан қала. 1917 жылғы 22 мамырда Мануэль Эстрада Кабрераның (1898–1920) президенттігі кезінде үкімет шешімімен муниципалитет деп жарияланды. Тарихтан белгілі болғандай, муниципалитет болуға дейін көршілері оған «Шығыс шекарасы ауылы» деген ат берген, бірақ қазір ол Нюэва Санта-Роза деп аталады. Қала теңіз деңгейінен 1001,25 метр биіктікте орналасқан. Ұлттық Географиялық институт мәліметінше, қаланың координаталары 14°22’50’’ солтүстік ендік және 90°17’10’’ шығыс бойлық. Қаланың ең биік нүктесі Линда Виста төбесінде 1845 метрге жетеді. Ұлттық Статистика институты жүргізген 2008 жылғы халық санағына сәйкес, қаланың аумағы 67,00 шаршы километрді құрайды және 32 727 тұрғыны бар. Халықтың көп бөлігі (52%) 15-тен 64 жасқа дейінгі адамдардан тұрады.
Nueva Santa Rosa is a city located in the northern part of the Department of Santa Rosa, Guatemala Santa Rosa Department, Guatemala. On May 22, 1917, during the presidency of Manuel Estrada Cabrera (1898 1920), it was designated as a municipality by a government accord. History tells us that before becoming a municipality it was given the name VILLAGE OF THE EASTERN BORDERS by its neighbors but is currently known as Nueva Santa Rosa. It is at an altitude of 1,001.25 meters above sea level. It is located at 14°22’50’ latitud, 90°17’10’’ longitud according to the National Geographic Institute. The city’s altitude reaches up to 1,845 meters S. N. M. at the Linda Vista hill. According to the Population and Housing National Census of 2008 administered by the National Institute of Statistics, the city occupies a territory of 67.00 square kilometers and has a population of 32,727 inhabitants. The majority of the population (52%) is between the ages of 15 and 64 years old.
Орналасқан жері
Нюэва Санта-Роза қаласы Куилапа департаментінен 30 шақырым және Гватемала астанасы Гватемала қаласынан 75 шақырым қашықтықта орналасқан. Ол жанартаулық жоталар деп аталатын аймақта орналасқан, топырағы жанартаулық (пимза) [link: pumice] шығу тегінен пайда болған. Жылдық жауын-шашын мөлшері 1100-1350 миллиметрді құрайды, орташа температурасы 23 градус, ал ең төменгі температурасы 10 градусқа жетеді. Жер бедері төбелі, еңістері 20%-дан аспайды. Солтүстік шекарасында Касильяс және Сан-Рафаэль-лас-Флорес қалалары, оңтүстік және шығыс шекараларында Куилапа департаментінің орталығы орналасқан, ал батыс шекарасында Санта-Роза-де-Лима және Санта-Крус-Наранхо қалалары жатыр.
The city of Nueva Santa Rosa is located 30 kilometers from the department of Cuilapa and 75 km from the capital city of Guatemala, Guatemala City. It is located in a region called the volcanic highlands, its soil is of volcanic origin (pumice) [link: pumice]. Rainfall is between 1,100 and 1,350 millimeters per year, with an average temperature of 23 degrees Celsius and a minimum temperature of 10 degrees Celsius. The land is hilly with slopes that do not reach a slope greater than 20%. At the northern border lie the cities of Casillas and San Rafael las Flores, at the Southern and Eastern borders lie the department head of Cuilapa and located on its western border are the cities Santa Rosa de Lima and Santa Cruz Naranjo.
Тіл
Гватемаланың ресми тілі – испан тілі, бірақ халықтың бар болғаны 60% испан тілінде сөйлейді. Қалған 40% бес тілдік топқа жататын 28 жергілікті диалектінің бірінде сөйлейді: киче, мам, покомам, чоль және майя тілдері отбасы. Бұл тілдер отбасына кариб, кекчи, гарифуна, какчикель және синка тілдері кіреді. Осы тілдердің соңғысы – синка тілі, ол қазір тек Санта-Роза департаментінде ғана қолданылатын ежелгі тіл. Испан тілі қазір Гватемала бойынша басты тіл болғанымен, Нуэва-Санта-Розада майя халқының ата-бабалары тұрады, олар бұрын синкан тілінде сөйлеген, қазір жойылып кеткен және аймақтағы басқа тілдермен ешқандай байланысы жоқ тілде сөйлеген. Бұл тіл төрт ерекше классқа бөлінеді және тек Санта-Роза департаментінде ғана қолданылған деп есептеледі. Қазіргі уақытта осы төрт тілдің екеуі толығымен жойылып кеткен, ал қалған екеуінің 2-3 жартылай білушісі бар. Бүгінде өзін синкалықтар деп жариялайтын халықтар бар, бірақ олардың ежелгі синкан тілінің толық сипаттамасы жоқ.
Spanish is the official language of Guatemala, however only 60% of the population are native Spanish speakers. The other 40% are speakers of one of the 28 native dialects which fall into five language categories; quiche, mam, pocomam, chol and the mayan family of languages. This family of languages consists of Carib, Kekchi, Garifuna, Cakchiquel and Xinca. The last of these languages, Xinca, is an ancient language spoken only in the department of Santa Rosa. While Spanish is currently the primary language spoken throughout Guatemala, Nueva Santa Rosa is home to the ancestors of Mayan peoples who spoke Xincan, a now extinct language completely unrelated to any other language in the region. The language consists of four distinct classes and was supposedly only spoken in the department of Santa Rosa. Presently two of those four languages are completely extinct while there are 2 to 3 semi speakers of the other two. Today there are indigenous peoples who identify as Xinca but do not have a descriptive source of the ancient Xincan language.