Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Санта-Катарина Икстахуакан - Гватемаланың Солола департаментіне қарасты муниципалитет. Ол Сиерра-Мадре тауларының тік жотасында, батыс биік жерлерден оңтүстік жағалау жазығына дейін төмендеп жатыр. Жергілікті тіл - киче. Қалада үлкен жер сілкінісі болды Митч (1998) дауыл кезінде; осы апаттан бір жыл өткен соң көптеген тұрғындар биік жерге көшіп, 2005 жылға дейін негізінен Науаленос иелігіндегі жеке жер учаскелерімен, Чви Патан немесе "жауапкершіліктен жоғары" деп аталатын территорияда Ньюэва Санта Катарина Икстахуакан ауылын құрды. Икстахаканеколар кем дегенде 2000 жылдан бері тек Икстахаканоның ежелгі уақыттан бері иелік еткен биік жерлерін қайта қоныстандырғанын және Икстахаканеко ата-бабалары испандық шабуылдан бұрын өмір сүргенін айтады. Дегенмен, XVI ғасырда Тотоникапан тілінде жазылған жер қағазы Кристобаль Рамирес, Тотоникапанның оңтүстігіндегі бүкіл таулы аймақ, соның ішінде Чви Патан, "навалак так винак" (немесе "рухани / сиқырлы адамдар") Науалаға тиесілі екенін анықтайды. Какхождар испандықтардың шапқыншылығына дейін Вьежо Иктахуаканды басқаратын парсиалидиадаға тиесілі, Какчикельдер жылнамасының 39-тармағына сәйкес, ол Какикс Кан тауының үстінде тұратын халықты "Иккомаки" деп атайды, бұл есім басқа жерлермен қатар, Нахуаладан оңтүстікке қарай аңғарда тұратын Экомак' Тамбуб' субұлтымен сәйкес келеді.
Santa Catarina Ixtahuacan is a municipality in the Sololá department of Guatemala. It is located at about in altitude in the steep mountains of the Sierra Madre range, descending from the western highlands to the southern coastal plain. The indigenous language is Kʼicheʼ. The town experienced large landslides during hurricane Mitch (1998); a year after this catastrophe, many residents moved to higher ground and founded the village of Nueva Santa Catarina Ixtahuacan, in territory called Chwi Pataan or “above the responsibility/duty,”within the independent township of Nahualá, and with private land plots owned principally by Nahualeños prior to 2005. Ixtahuacanecos have claimed since at least 2000 that they had only re settled highland territory that Ixtahuacan had owned since time immemorial, and where they claim Ixtahuacaneco ancestors had lived prior to the Spanish Invasion. Nonetheless, the Título Cristobal Ramirez, a land title written in Totonicapan in the 16th century, makes clear that the entire highland area south of Totonicapan, including Chwi Pataan, belonged to the "navalak tak vinak" (or "spirited / magical people") of Nahualá, who are identified as Kaqoj Tamub’ sub nation of the Kʼicheʼ. The Kaqoj belonged to a different parcialidad from that which controlled Viejo Ixtahuacan prior to the Spanish invasion, according to paragraph 39 of the Annals of the Cakchiquels, which identifies the people living bear the mountain Kaqix Kan, which rises above Ixtahuacan Viejo, as "Iqomaq'i'", a name that surely corresponds to the Ekomaq' Tamub' sub nation, who lived in the valley south of Nahualá, among other places.