Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Швед ғалымы (1828-1900) Профессор Отто Мартин Торелл HFRSE (1828 жылы 5 маусым - 1900 жылы 11 қыркүйек) - швед ғалымы және геологы.
Swedish naturalist (1828–1900)
Prof Otto Martin Torell HFRSE (5 June 1828 – 11 September 1900) was a Swedish naturalist and geologist.
Өмір
Торрелл 1828 жылы 5 маусымда Швецияның Варберг қаласында дүниеге келді. Ол Йохан Петтер Торрелл мен оның әйелі Сусанна Шарлотта Варениустың ұлы. Ол медицина мамандығы бойынша Лунд университетінде білім алды, бірақ зоологиялық және геологиялық зерттеулерге қызығушылық танытты, ал өзін-өзі тәуелсіз етіп, өзін ғылымға арнады. Торрелл ең алдымен омыртқасыз жануарлар дүниесіне және плейстоцен мен соңғы кезеңдердің физикалық өзгерістеріне назар аударды. 1856 жылдан 1859 жылға дейін ол Швейцария, Исландия, Шпицберген және Гренландияның мұздық құбылыстарын зерттеді, ал 1861 жылы Адольф Эрик Норденшельдпен бірге Поляр теңізіне екі Арктикалық экспедицияның біріншісін жасады. 1865 жылы ол Нидерландыға барып, таңғажайып тау жыныстары құрылымдарын зерттеу және 1841 жылдан бері Голланд компаниясы ұйымдастырған "Агассиздің мұздық мореналар Солтүстік Еуропада қазіргі мұздықтардан алыс екендігін ашқаны туралы не ойлау керек?" тақырыбында өткен байқауға жауап беру мүмкіндігін зерттеу үшін келді. 1861 жылдан бастап сұраққа hondsrug тастары қайдан келгені туралы сұрақ қосылды, ал 1867 жылы Торелл тастарды мұздықтармен тасымалданғанын жариялау туралы ұсыныс жіберді және сыйлық алды (400 гульдерлік алтын медаль және 150 гульдерлік ақшалай қаражат) бірақ ол ешқашан оны жинаған жоқ, Харлем қоғамының хатшысының үлкен ренжітуіне орай, ол оған қолжазбасын жариялауды сұрайтын хаттар жіберді. 300 бетті қолжазбаны Торелл қайтыс болғаннан кейін оның директоры болған швед геологиялық зерттеулер ұйымы жіберді. Оның жесірі сыйлықты қайтыс болғаннан кейін алды. 1866 жылы Лунд университетінде зоология және геология профессоры болды, ал 1871 жылы Швецияның геологиялық зерттеу басқармасының бастығы болып тағайындалды. Бұл қызметте ол 1897 жылға дейін еңбек етті. Оның жариялаған еңбектері көп қызығушылық пен маңыздылыққа ие болғанымен, үлкен емес еді, бірақ оның Швецияда геология туралы білімді дамытуға ықпалы үлкен болды. Арктикалық тәжірибе оған Солтүстік Еуропадағы дрейфтік шөгінділердің шығу тәсілін түсіндіруге және олардың негізінен мұздық немесе флювио-мұздық шығу тегі екенін көрсетуге мүмкіндік берді. Ол ағылшындық бұрқасында скандинавиялық тастар көп екенін байқады. 1900 жылы 11 қыркүйекте қайтыс болды. Басылымдарға: "Bidrag till Spitsbergens molluskfauna" (1859); және Швецияның геологиялық зерттеу картасының бірнеше парақтарына қоса берілген естеліктер кіреді. 1870 жылы Швед Корольдік Ғылым Академиясының мүшесі болып сайланды. 1900 жылы 11 қыркүйекте Стокгольмнің маңындағы үйінде қайтыс болды.
Torell was born in Varberg, Sweden on 5 June 1828 the son of Johan Petter Torell and his wife, Susanna Charlotta Varenius. He was educated at Lund University for the medical profession, but became interested in zoological and geological studies, and being of independent means he devoted himself to science. Torell gave his attention first especially to the invertebrate fauna and the physical changes of pleistocene and recent times. From 1856 to 1859 he studied the glacial phenomena of Switzerland, Iceland, Spitzbergen and Greenland, and in 1861 made the first of two Arctic expeditions to the Polar sea in company with Adolf Erik Nordenskiöld. In 1865 he visited the Netherlands to investigate the strange rock formations and to explore the possibility of answering the prize contest set up by the Hollandsche Maatschappij der Wetenschappen since 1841 with the theme "What is to be thought of Agassiz's discovery that glacial moraines occur in Northern Europe far from present glaciers?". Since 1861 the question was broadened to include the question where the hondsrug rocks came from, and in 1867 Torell sent in a proposal to declare the rocks were transported by glaciers and was awarded the prize (a gold medal worth 400 guilders and cash to the amount of 150 guilders) but he never collected it, to the great frustration of the Haarlem Society's secretary, who sent him letters requesting his manuscript for publication. The 300 page manuscript was finally sent after Torell's death by the Swedish Geological survey, of which he had become director. His widow was awarded the prize posthumously. In 1866, he became professor of zoology and geology in the University of Lund, and in 1871 he was appointed chief of the Geological Survey of Sweden. In the latter capacity he labored until 1897. His published contributions, though of much interest and importance, were not large, but his influence in promoting a knowledge of geology in Sweden was of great service. His Arctic experiences enabled him to interpret the method of origin of the drift deposits in northern Europe, and to show that they were largely of glacial or fluvio glacial origin. In the English drifts he recognized many boulders of Scandinavian origin. He died on 11 September 1900. Publications include: Bidrag until Spitsbergens molluskfauna (1859); and memoirs to accompany several sheets of the Geological Survey map of Sweden. He was elected a member of the Royal Swedish Academy of Sciences in 1870. He died in the suburbs of Stockholm on 11 September 1900.
Отбасы
Ол Анна Эльвира Беата Стромбергке (1836 жылы туған) үйленген. Олардың кем дегенде жеті баласы болды, оның ішінде Отто Мартин Торелл (1871-1954).
He was married to Anna Elvira Beata Stromberg (b.1836). They had at least seven children, including Otto Martin Torell (1871 1954).