Микола Щорс: Украинский советский военачальник (Mykola Shchors: Ukrainsky sovetskii voenachalnyk)
Mykola Shchors
Микола Щорс (1895-1919) – украинский комсомол, командир Красной армии. Участвовал в Гражданской войне, боролся против Украинской Народной Республики и Польши.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Украиналық коммунистік әскери қолбасшы (1895–1919)
Ukrainian communist military commander (1895–1919)
Мико́ла Олекса́ндрович Щорс (Мико́ла Олекса́ндрович Щорс; 6 маусым 1895 [е.с. 25 мамыр 1895] – 30 тамыз 1919) – Ресей Коммунистік партиясының мүшесі және Ресей Азамат соғысына қатысушы, Қызыл Армия қолбасшысы. 1918–1919 жылдары жаңа құрылған Украина Халық Республикасына қарсы күресті. Кейіннен Бохунский полкіне, бригадаға, 1-ші Кеңес Украина дивизиясына және 44-ші атқыштар дивизиясына қолбасшылық етіп, Украина Халық Республикасы мен олардың поляк одақтастарына қарсы соғысты. Шчорс 1919 жылы Киевтің эвакуациясы кезінде қаза тапты. Он жылдан астам уақыт назардан тыс қалғаннан кейін, 1930 жылдардың ортасынан бастап Кеңес Одағында батыр ретінде даңқталды. 1905 жылы Микола шіркеу мектебіне қабылданды. 1906 жылы Миколаның анасы тағы бір бала туған кезде қайтыс болды. Әйелінің өлімінен шамамен алты ай өткен соң, Миколаның әкесі Мария Константиновна Подбелоға қайта үйленді. Александр мен Марияның тағы бес баласы болды: Григорий, Зинаида, Борис, Раиса және Лидия. 1909 жылы Николай Шчорс шіркеу мектебін бітірді.
Mykola Oleksandrovych Shchors (Мико́ла Олекса́ндрович Щорс; 6 June 1895 [O. S. 25 May 1895] – 30 August 1919) was a member of the Russian Communist Party and a participant in the Russian Civil War, serving as Red Army commander. In 1918–1919 he fought against the newly established Ukrainian People's Republic. Later he commanded the Bohunsky regiment, brigade, 1st Soviet Ukrainian division and 44th Rifle Division against the Ukrainian People's Republic and their Polish allies. Shchors was killed following the evacuation of Kyiv in 1919. After being ignored for more then a decade Shchors became celebrated as a hero in the Soviet Union following the mid 1930s. In 1905 Mykola enrolled in a parish church school. In 1906 Mykola's mother died giving a birth to another child. About six months after the death of his wife, Mykola's father remarried, this time to Maria Konstantinovna Podbelo. Aleksandr and Maria had five more children: Grigori, Zinaida, Boris, Raisa, and Lidia. In 1909 Mykola Shchors graduated from his church school.
Бірінші дүниежүзілік соғыс
1910 жылы Шчорс 1833 жылы құрылған Киевтегі әскери медициналық училищеге (училище) оқуға түсті. Мектепке көбінесе зейнеткер әскерлердің балалары қабылданатын. Оның түлектерінің арасында Иван Охиенко, Остап Вышьня және Михайло Донец болды. Мемлекеттік стипендия тегін оқу мүмкіндігін берді, бірақ оны әскери қызметпен өтеу қажет еді. Шчорс 1914 жылы училищені бітіріп, кіші дәрігер көмекшісі шені алғаннан кейін Вильня әскери округіне ауыстырылды. 1914 жылдың қыркүйегінде Ресей империясы Бірінші дүниежүзілік соғысқа қатысқанда, Шчорс Вильнюс маңындағы 3-ші жеңіл артиллерия дивизиясының құрамында майданға аттанды, онда ол медициналық көмекші болып қызмет етті және шайқаста жараланды. 1916 жылы жазылғаннан кейін Шчорс 1915 жылы Полтаваға эвакуацияланған Вильнюс әскери училищесіндегі жеделдетілген төрт айлық курстың оқуға түсті. Оқу орны подполковниктер мен прапорщиктерді даярлап, тактика, навигация және окоп соғысы салаларында мамандандырды. 1916 жылдың мамырында бітіргеннен кейін Шчорс Симбирск қаласындағы резервтік полкке прапорщик болып жіберілді. Қыркүйекте ол 84-ші жаяу әскер дивизиясының 335-ші Анапа полкіне (Оңтүстік-Батыс майданы) ауыстырылды. Батылдығы мен тактикалық білімі үшін Шчорс кіші лейтенант (подпоручик) шеніне көтерілді. Дегенмен, окоп соғысы оның денсаулығына кері әсер етті, оған туберкулез диагнозы қойылып, ол қайтадан тылға жіберілді.
In 1910 Shchors enrolled in a military medical college (uchilishche) in Kyiv, which had been established in 1833. The school was typically attended by the children of retired soldiers. Among its graduates were Ivan Ohienko, Ostap Vyshnya, and Mykhailo Donets. The state scholarship provided free enrollment which had to be repaid by army service. Shchors graduated from the school in 1914 and, upon receiving the rank of a junior physician assistant, was transferred to the Vilna Military District. In September 1914, when the Russian Empire entered World War I, Shchors went to the front lines as part of the 3rd Light Artillery Division near Vilnius, where he served as a medical assistant and was wounded in battle. Upon recovery in 1916, Shchors enrolled in the accelerated four month program at Vilnius Military School, which had been evacuated to Poltava in 1915. The school was preparing Under officers and praporshchiks and specialized in tactics, navigation, and trench warfare. Upon graduation in May 1916 Shchors was sent as a praporshchik to a reserve regiment in Simbirsk. In September he transferred to the 335th Anapa Regiment of the 84th Infantry Division (South Western Front). For his courage and tactical knowledge, Shchors was promoted to a rank of junior lieutenant (podporuchik). However, the trench warfare affected his health and he was diagnosed with tuberculosis and once again sent to the rear.
Революциялық кезең
1917 жылы 30 желтоқсанда Симферополь қалалық ауруханасынан босатылғаннан кейін Шчорс денсаулығының нашарлауына байланысты әскери қызметтен босатылды. 1918 жылдың басында Сновскке оралды. 1918 жылдың қаңтар айында Кеңес Ресейінің үкіметі Украина Халық Республикасына шабуыл жасап, оны Ресей Императорлық Армиясының майдан шебін саботаж жасау және Қызыл Армияның әскери маневрлеріне кедергі келтіруде айыптады. Үш аптадан кем уақыт ішінде Қызыл гвардия Украинаның сол жақ бөлігінің көп бөлігін басып алды. Украинаның Құрылтай жиналысына сайлау өткізілуге аздай қалғанда, Михаил Муравьев басқаратын Қызыл Армия Киевті басып алды. Украина үкіметі Ресей революциясын жоюға мүдделі болған Орталық державалардан әскери көмек сұрап, шетелдік державаларға жүгінді. Украинаға оралғаннан кейін ол жергілікті Чека төрағасы Фрума Ростовамен (нағыз аты Хаикина) танысып, 1918 жылдың күзінде оған үйленді. Ростова жиырма жасқа толмаған еді және аймақта "тазалау" (захистка) деп аталатын, Чеканың мағынасы белгісіз терминімен айналысты. Хаикина жүздеген бейбіт тұрғындарды, оның ішінде әйелдер мен кішкентай балаларды өлімге жібергені үшін айыпталды. 1919 жылдың 6 наурызы мен 15 тамызы аралығында Шчорс қайтадан 1-ші украин совет дивизиясын шабуылға жетектеп, Украина Халық Республикасынан Житомир, Винница және Жмеринка қалаларын басып алды. Содан кейін ол Украина Халық Республикасының бас күштерін Сарны, Ровно, Броди, Проскуров маңында шешіліспен қорғады. 1919 жылдың жазында поляк армиясы ірі шабуылға көшті. Шчорс Сарны, Новоград-Волынский, Шепетьевка маңында қорғаныс шебін ұстауға тырысты, бірақ одан көп, жақсы жаттығудан өткен және жақсы жабдықталған поляктар оны шығысқа шегінуге мәжбүр етті. 1-ші украин совет дивизиясы 44-ші атқыштар дивизиясымен біріктіріліп, Шчорс оның командирі болып тағайындалды. Оның басшылығымен дивизия Коростенский теміржол торабын қорғады, бұл Киевті эвакуациялауға және 12-ші армияның оңтүстік тобының қоршаудан шығуына мүмкіндік берді.
Upon his release on 30 December 1917 from the Simferopol City hospital Shchors was released from military service due to his poor health. At the beginning of 1918 he returned to Snovsk. In January 1918 the government of Soviet Russia attacked the Ukrainian People's Republic, accusing the latter of sabotaging the frontlines of the Russian Imperial Army and impeding the military maneuvers of the Red Army. In less than three weeks, the Red Guards occupied most of Left bank Ukraine. Just before elections to the Ukrainian Constituent Assembly, the Red Army under Mikhail Muravyov captured Kyiv. The government of Ukraine appealed to foreign powers for military aid, finding it in the Central Powers that were keen to destroy the Russian Revolution. Sometime after his return to Ukraine, he became acquainted with the chairman of a local Cheka Fruma Rostova (real name Khaikina), whom he married in the fall of 1918. Rostova was in her early 20s and was conducting so called "cleaning" (zachistka) in the region, an ambiguous Cheka term. Khaikina has been accused of ordering the
execution of hundreds of civilians, including women and young children. Between 6 March and 15 August 1919 Shchors again led the 1st Ukrainian Soviet division in its offensive and took control of Zhytomyr, Vinnytsia, and Zhmerynka from the Ukrainian People's Republic. Then he decisively defended the main forces of the Ukrainian People's Republic near Sarny Rivne Brody Proskuriv. In summer 1919 the Polish army began a major offensive. Shchors attempted to hold the line near Sarny Novohrad Volynsky Shepetivka, but was forced to retreat east by the more numerous, better trained, and better equipped Poles. The 1st Ukrainian Soviet division merged with the 44th Rifle Division and Shchors was appointed its commander. Under his command the division defended the Korostensky railroad junction, allowing the evacuation of Kyiv and the escape of the southern group of the 12th Army from encirclement.
Өлім
Ресми мәліметтерге сәйкес, Шчорс 1919 жылғы 30 тамызда Житомир облысындағы Билошицы ауылы маңында украин галициялық армиясымен шайқас кезінде, Бохун полкінің алдыңғы қатарындағы шайқаста, түсініксіз жағдайда қаза тапты. 1935 жылдан бастап КСРО-да көптеген көшелер, даңғылдар, саябақтар, колхоздар және ауылдар өз аттарына Шчорс есімін қосу үшін қайта аталды. Шчорс – Борис Лятошинскийдің 1938 жылғы аттас операсының басты кейіпкері. 1939 жылы Александр Довженко «Шчорс» атты фильм түсірді, онда Евгений Самойлов Шчорс рөлін ойнады. «Шчорс туралы ән» атты танымал совет әнін «Катюша» әнінің авторы Матвей Блантер жазған. Оның Сновсктегі балалық шағының үйі 1939 жылғы тамызда еске алу мұражайына айналдырылды. 1947 және 1948 жылдары Шчорстың (1926 жылы қиратылған) қабірі іздестірілді. 1954 жылы орнатылған Шчорс ескерткіші (Переяслав шартының 300 жылдығына арналған мерекеде ашылған) 2023 жылғы 9 желтоқсанда бұзылды.
According to an official report, while fighting in the front lines of Bohun regiment, Shchors was killed in obscure circumstances fighting the Ukrainian Galician Army near the Biloshytsi village (near Korosten) in Zhytomyr Oblast on 30 August 1919. Following 1935 in the Soviet Union many streets, avenues, parks, collective farms and villages were renamed to include Shchors name in their name. Shchors is the hero of an eponymous 1938 opera by Borys Lyatoshynsky. In 1939 Aleksandr Dovzhenko made a film titled Shchors, Yevgeny Samoylov played Shchors in the movie. A famous Soviet song, "Song about Shchors", was composed by Matvey Blanter, the author of "Katyusha". His childhood home in Snovsk was converted into a memorial museum in August 1939. In 1947 and 1948 Shchors' destroyed grave (in 1926) was searched for. monument to Shchors that was erected in 1954 (unveiled specifically for the anniversary of the 300th anniversary of the Pereiaslav Agreement) was dismantled on 9 December 2023.