Oroszlány

Кіріспе

Орослани (Ohreslahn) - Венгриядағы қала, Комарм Эстергом округінің орталығы, Орталық Трансдунай аймағы, Вертес тауларының солтүстік батыс жағында орналасқан. Қаланың халқы 20 487 адам. Қаланың басты туристік жері - 18-ғасырдағы Камалдолездер монастыры.

Этимология

Қаланың атауы оны құрған Цсакс отбасы гербіндегі арыстаннан (орошлан) алынған.

Тарих

Корне қаласына жақын жерде рим дәуірінде (Квиринум) қоныс бар еді, бірақ 1957 және 1973 жылдары табылған зират қалдықтарымен куәландырылған авар халқының одан да ерте кезіндегі іздері бар. Оның алғашқы аталуы 1383 жылы Oroszlankew (қазіргі венгрше: oroszlánkő) атауы пайда болғаннан кейін, 15 ғасырдағы іс-әрекетте Цсак отбасының Possesio Orozlankew ретінде аталады. 1536 жылы "Орсланкё қамалы" туралы айтылады, содан кейін ол түрік басқыншылығы кезінде халықты мекендеген елді мекендер арасында айтылмайды. Түріктердің 1543 жылғы жорықта Тата, Гештес және Витани қалаларын өртеп жібергені белгілі, сондықтан Орусланко қалашығы да олардың тағдырын бөліскен болуы мүмкін. XVI ғасырдың екінші жартысында және XVII ғасырда қамал мен оның айналасында тұтас бос қалады, бұл қазіргі заманғы Pusztaoroszlánkő (= құр арыстан тасы). Бұл аймақты сол кездегі иелері Естерхазылар қоныстанды, олар бос жерге Поцон (қазіргі Братислава), Нитра және Тренцин округтерінен словактерді қоныстандырды. Бұл кезде қамалдың қираған жерлері әлі де бар еді, бірақ оларды үйлер салу үшін бір-бірінен алып кетіп жатты. Ракоццидің Тәуелсіздік соғысының құлдырауынан кейін, жердің иесі Антал Эстерхази өзінің билеушісіне ілесіп, жер аударылды, сондықтан оның жері Габсбургтер сарайына адал болған Йозеф Эстерхазидің қолына түсті. Бұл кезде 20 шаруа отбасы ғана болған, ал 1820-жылдарға қарай 598 шаруа отбасы 200-ге жуық үйде тұратын. 1848 - 49 жылдардағы төңкерістен кейін крепостной билікті жоюға қарамастан, шаруалар жақын маңдағы Эстерхазылар иелігінде жұмыс істеуді жалғастыруға мәжбүр болды. Осы жағдайдың салдарынан жүздеген адам келесі дүниежүзілік соғыстардан кейін нашарлаған аймақтан көшіп кетті. Коммунистік дәуірде қала айналасындағы көмір кен орындарына басымдық берілді (минералды ағаш көмірінің іздері 20 ғасырдың басында табылған). Жылдам индустрияландыру нәтижесінде 1954 жылы қала мәртебесі берілді және Орыслан ауданы елдің ең маңызды көмір өндіру аймақтарының біріне айналды. Алайда ол аяқталды, барлық шахталар жабылды, тек Пуштавамдағы жалғыз жұмыс істеп тұрған Márkushegy көмір шахтасы ғана. 2011 жылдың 29 қаңтарында Орысланнан бірнеше шақырым жерде жер сілкінісі болды. 26 зақымдану жағдайы тіркелді. Бұл негізінен қабырғалардағы жарықтар мен құлаған түтіндіктер сияқты жеңіл зақымданулар. Жер сілкінісінің магнитудасы 4,3 балл, шоғырлану тереңдігі 5 км. Жер сілкінісінің ошағы Орысланнан бірнеше шақырым жердегі Вертесомлода болды. Жер сілкінісі Будапештте де сезілді.

There was a settlement in Környe near the town already during the Roman era (Quirinum), but there are also traces from even earlier from the Avar people whose presence is attested by the cemetery remains found in 1957 and 1973. Its first mention is from 1383 when the name Oroszlankew (modern Hungarian: oroszlánkő meaning lion/lion's stone) appears and then it is mentioned in a 15th century deed as Possesio Orozlankew of the Csák family. In 1536 the "Castle of Oroszlánkő" is mentioned and then it is not mentioned any more among the populated settlements during the time of Turkish occupation. What is certain is that the Turks set to fire the castles of Tata, Gesztes and Vitány in their 1543 campaign so the castle of Oroszlánkő may also have shared their fate. In the second half of the 16th and in the 17th century the castle and its surroundings are totally uninhabited that is the contemporary name Pusztaoroszlánkő (=barren lion's stone). The area was repopulated by the then lords of the area, the Esterházys who settled Slovaks from the Pozsony (today Bratislava), Nitra and Trencin counties to the empty land. At this time, the ruins of the castle were still there but they were carried away piece by piece for building houses. After the fall of the Rákóczi's War for Independence, the lord of the land, Antal Esterházy followed his ruler to exile so his land fell in the hands of the József Esterházy, who was loyal to the Habsburg court. At this time there were only 20 peasant families which increased to 598 living in about 200 houses by the 1820s. After the revolutions in 1848–49, despite the abolishing serfdom the peasants had to continue to work for and serve the nearby estate of the Esterházys. Due to the dire circumstances hundreds of people migrated from the region which was deteriorated by the following World Wars. During the communist era, the emphasis shifted towards the coalfields surrounding the town (the traces of mineral charcoal had already been discovered at the beginning of the 20th century). As a result of rapid industrialization, the city status was awarded in 1954 and the area of Oroszlány became one of the most important coal mining regions of the country. However it came to an end, all the mines have been closed down with the exception of the only running Márkushegy coal mine in Pusztavám. On January 29, 2011 a moderate earthquake struck only a few km from Oroszlány. 26 damage cases have been reported. It was essentially light damage like cracks in walls and fallen chimneys. The earthquake had a magnitude of 4.3 at a shallow focal depth of 5 km. The epicenter of the earthquake was located in Vertessomlo, a few km from Oroszlány. The earthquake was well felt in Budapest.