Кіріспе

Уақыт сериясы моделінің ең жақсы сәйкестігін табу әдісі Уақыт сериясын талдауда статистиктер Джордж Бокс пен Гвилим Дженкинстің есімімен аталған BoxJenkins әдісі уақыт сериясы моделінің уақыт сериясының өткен мәндеріне ең жақсы сәйкестігін табу үшін авторегрессивті жылжымалы орташа (ARMA) немесе авторегрессивті интегралды жылжымалы орташа (ARIMA) модельдерін қолданады.

Тұрақтылық және маусымдық

BoxJenkins моделін әзірлеудегі алғашқы қадам уақыт сериясының тұрақты екенін және модельдеу қажет болатын кез-келген маңызды маусымдық бар-жоғын анықтау.

Тұрақтылықты анықтау

Тұрақтылықты жүгіру реттілігі графигінен бағалауға болады. Жүргізу реттілігі графигі тұрақты орын мен масштабты көрсетуі тиіс. Оны автокорреляция графигінен де анықтауға болады. Нақты айтқанда, стационарлық емес жиі өте баяу ыдыраумен автокорреляция сызбасымен көрсетіледі. Дикки Фуллер сынағын немесе кеңейтілген Дикки Фуллер сынағын да қолдануға болады.

Маусымдықты анықтау

Маусымдықты (немесе мерзімділікті) әдетте автокорреляциялық график, маусымдық кіші сериялар графигі немесе спектрлік график арқылы бағалауға болады.

Тұрақтылықты қамтамасыз ету үшін дифференциациялау

Бокс пен Дженкинс стационарлық жағдайды қамтамасыз ету үшін дифференциациялық әдісті ұсынады. Алайда, қисықты орнату және орнатылған мәндерді бастапқы деректерден алып тастау BoxJenkins модельдері аясында да қолданылуы мүмкін.

Маусымдық айырмашылық

Модельді анықтау кезеңінде мақсат - маусымдықты анықтау, егер ол бар болса, және маусымдық авторегрессивті және маусымдық жылжымалы орташа терминдер үшін реттілікті анықтау. Көптеген сериялар үшін кезең белгілі және бір маусымдық мерзім жеткілікті. Мысалы, айлық деректер үшін, әдетте, маусымдық AR 12 мерзімі немесе маусымдық MA 12 мерзімі енгізіледі. BoxJenkins модельдері үшін модельді орнатудан бұрын маусымдықты нақты алып тастамайды. Оның орнына, ARIMA бағалау бағдарламалық жасақтамасына модельдің спецификациясындағы маусымдық терминдердің реттілігін қосу керек. Дегенмен, деректерге маусымдық айырманы қолдану және автокорреляция мен ішінара автокорреляция сюжеттерін қалпына келтіру пайдалы болуы мүмкін. Бұл модельдің маусымдық емес компонентін модельді анықтауға көмектеседі. Кейбір жағдайларда маусымдық айырмашылық маусымдық әсердің көп бөлігін немесе бәрін алып тастауы мүмкін.

P және q белгілерін анықтау

Стационарлық және маусымдық жағдайларды қарастырғаннан кейін, келесі қадам авторегрессивті және жылжымалы орташа терминдердің ретін (яғни p және q) анықтау болып табылады. Әр түрлі авторлар р және q-ны анықтау үшін әр түрлі тәсілдер қолданады. Броквелл мен Дэвис (1991) "модельді таңдау үшін біздің басты критерийіміз [ARMA ((p,q) модельдерінің арасында] AICc болады", яғни түзетумен бірге Akaike ақпарат критерийі. Басқа авторлар төмендегідей сипатталған автокорреляциялық график пен ішінара автокорреляциялық графикті қолданады.

Қойынды Дженкинс үлгісінің бағалауы

BoxJenkins модельдерінің параметрлерін бағалау сызықтық емес теңдеулердің шешімдерін сандық түрде шамалауды қамтиды. Осы себепті, әдісімен жұмыс істеуге арналған статистикалық бағдарламалық жасақтаманы қолдану кең таралған. Box-Jenkins модельдерін орналастырудың негізгі тәсілдері сызықтық емес ең кіші квадраттар және ең үлкен ықтималдықты бағалау болып табылады. Ең жоғарғы ықтималдықты бағалау әдеттегі әдіс болып табылады. Толық Box-Jenkins моделіне қатысты ықтималдық теңдеулері күрделі және осында қамтылмаған. Математикалық егжей-тегжейін қараңыз (Brockwell және Davis, 1991).

Тұрақты бір өзгермелі процесс үшін болжамдар

BoxJenkins модельдерінің модельдік диагностикасы сызықтық емес ең кіші квадраттарды орналастыру үшін модельдік валидацияға ұқсас. Яғни, қателік термі At стационарлық бір өзгермелі процесс үшін болжамдарға сәйкес келеді деп болжанады. Қалдықтар тұрақты орта және дисперсиясы бар тұрақты үлестірілімнен алынған ақ шу (немесе олардың үлестірілімдері қалыпты болған кезде тәуелсіз) болуы керек. Егер Box-Jenkins моделі деректерге жақсы модель болса, қалдықтар осы болжамдарды қанағаттандыруы керек. Егер бұл болжамдар орындалмаса, онда әлдеқайда қолайлы модельді қолдану қажет. Яғни, модельді анықтау кезеңіне қайта оралып, одан да жақсы модель жасауға тырысыңыз. Қалдықтарды талдаудың арқасында жақсы модельге қол жеткізуге болады деп үміттенеміз. Box-Jenkins моделінің қалдықтарының болжамдарға сәйкес келетінін бағалаудың бір жолы қалдықтардың статистикалық графиктерін (автокорреляция диаграммасын қоса алғанда) жасау болып табылады. Сонымен қатар BoxLjung статистикасының құндылығын қарастыруға болады.