Кіріспе

Остенд компаниясы (Oostendse Compagnie;), ресми түрде Үндістандағы сауда және навигация үшін Австрия Нидерландтарында құрылған жалпы компания, 1722 жылы Шығыс және Батыс Үндістанмен сауда жасау үшін құрылған, Аустрия Нидерландтарында (қазіргі Бельгия) Киелі Рим империясында жарғылық сауда компаниясы болды. Ол өзінің атын фламандтық порт қаласы Остендтен алған. Бірнеше жыл бойы ол көбірек қалыптасқан британдық, голландтық және француздық Шығыс Үндістан компанияларына, әсіресе Қытаймен табысты шай саудасында, күшті бәсекелестікті қамтамасыз етті. Ол Үндістанда екі елді мекен құрды. Пайдалылығына қарамастан, компания 1731 жылы ағылшын үкіметі Австрияға дипломатиялық қысым жасады, компанияның өз саудагерлеріне әсер етуінен қорқып, компанияның жабылуына бұйрық берілді. Оның құрылуы Вена шартына және екі мемлекет арасындағы одақ құрудың алғышарты болды. Остенд компаниясы Австрияның Шығыс Үндістанмен сауда жасаудың алғашқы әрекеті деп санауға болады; екіншісі 1775 жылы құрылған Австриялық Шығыс Үндістан компаниясы болды.

Өмірбаян

Британдық, голландтық және француздық Шығыс Үндістан компанияларының табысы Австрияның Нидерландтағы Остендтің саудагерлері мен кеме иелерін Үндістанмен тікелей сауда қатынастарын орнатуға итермеледі. Остендтен Мохаға, Үндістанға, Бенгалияға және Қытайға сауда 1715 жылы басталды. Антверпен, Гент және Остенд қалаларының кейбір жеке саудагерлеріне Шығыс Үндістан саудасына арналған жарғыларды Австрияның Габсбург үкіметінен алды. 1715 және 1723 жылдар аралығында Остендтен Қытайға, Малабар немесе Коромадель жағалауларына, Суратқа, Бенгалияға немесе Мохаға 34 кеме жүзіп кетті. Бұл экспедицияларды фламандтық, британдық, голландтық және француздық саудагерлер мен банкирлерден тұратын әртүрлі халықаралық синдикаттар қаржыландырады.

Құру

Синдикаттардың арасындағы өзара бәсекелестік пайдаға қатты әсер етті және бұл 1722 жылы желтоқсанда Австрия билеушісі Карл VI жарғылаған Остенд компаниясының құрылуына әкелді. Компанияның капиталы 6 миллион гульден болды, оның құрамында 6000 акциясы бар, әрқайсысы 1000 гульден. Оны негізінен Антверпен мен Гент қалаларының бай тұрғындары қамтамасыз еткен. Акциялар 1723 жылы 11 және 12 тамызда Антверпен биржасында шығарылды, оның ішінде 3037 акцияны 54 ірі инвестор, негізінен Антверпен саудагерлері ұстады. Жеті директор сауда мен қаржы саласындағы жетекші тұлғалардың арасынан таңдалды: Антверпеннен Жак Де Прет, Луи Франсуа де Конинк және Пьетро Проли; Генттен Жак Маэлькамп, Пауло Де Кимп және Жак Баут; және Остенде тұратын ирландтық Якобит Томас Рей, саудагер және банкир. Кемелер Остендтен кетіп бара жатқанда, компанияның кеңсесі Антверпен биржасында орналасқан. Басты акционерлердің бірі Леопольд Филипп, 4-ші Аренберг герцогы болды. Компанияның көптеген инвесторлары Швед Ост-Инд Компаниясына да араласты. 1770 жылдары Австрия Остенд компаниясының үлгісі бойынша отарлау сауда компаниясын қайта құрды. Бұл компания Ұлыбритания, Франция және Нидерланд Республикасы арасындағы соғыс жағдайында осы елдердің Үндістан мен Қытаймен саудасының үлесін алу үшін пайдаланған. Бұл 1775 жылы Уильям Болтс пен Чарльз Пролидің Остенде мен Триестте орналасқан және 1785 жылға дейін жұмыс істеген Антверпен компаниясы деп те аталатын Société impériale asiatique de Trieste et Anvers немесе Société asiatique de Trieste болды.

Кемелер

Остенд компаниясы пайдаланатын кемелер орташа көлемді, орташа су ығыстырмасы 200-600 тоннаны құрайды. Көптеген кемелердің құрамында Англиядан және басқа да елдерден келген шетелдік теңізшілер болған.