Кіріспе
Мальтадағы мұнара, Сент-Томас мұнарасы немесе Форт-Сент-Томас деп те аталады, Мальтаның Марсаскала қаласындағы ірі бастиондық қарауыл мұнарасы. Ол 1614 жылы салынған, Вигнакорт мұнараларының алтауының үшіншісі. 18 ғасырдың басында мұнараға артиллериялық батарея қосылды. Сент-Томас мұнарасы Мальтадағы ең үлкен қарауыл мұнарасы болып табылады.
Saint Thomas Tower , also known as Fort Saint Thomas , is a large bastioned watchtower in Marsaskala, Malta. It was built in 1614, the third of six Wignacourt towers. An artillery battery was added to the tower in the early 18th century. Saint Thomas Tower is the largest watchtower in Malta.
Тарих
Сент-Томас мұнарасы Марсаскаладағы Иль-Ħамрижа төбесінің теңізге қараған беткейінде, жағалаудан жоғары салынған. Бұл Марсаскала шығанағы мен Сент-Томас шығанағының қорғалған аймақтарына әскерлердің қонуына жол бермеу үшін салынған маңызды бекініс. Мұнараның құрылысы 1614 жылдың шілдесінде, Жейтунға жасалған шабуыл кезінде, Осман флоты Сент-Томас шығанағына қонуға қол жеткізген кезде мақұлданды. Мұнара Сент-Томасқа арналған шіркеудің құрметіне аталған, ол мұнара орналасқан жерге жақын жерде тұрған. Оның құрылысына 13 450 скуди, 6 тари және 4 грани жұмсалды, бұл оны Вигнакур мұнарасынан кейін екінші ең қымбат мұнараға айналдырды. Мұнараның сәулетшісі белгісіз. Оны Витторио Кассар жобалаған деген болжамдар бар, бірақ олар күмәнді, өйткені Кассар мұнараның құрылысы басталған кезде қайтыс болған болуы мүмкін. Мұнараның қабырғалары өте жуан, әр бұрышында сыртқа қарай тіктеп тұрған төрт бесбұрышты бастионды мұнаралар бар. Мұнараға кіру ағаш көпірмен жабдықталған күмбезді есік арқылы жүзеге асырылды. Көпірдің бір бөлігі әлі де сақталған және Мальтада сақталған жалғыз түпнұсқа көпір болып табылады. Мұнараның айналасын тастан қазылған ор қазу қоршап тұр. Де Редин мұнаралары салынғаннан кейін, Сент-Томас Żonqor және Xrobb l Għaġin мұнараларын көру қабілетіне ие болды, бірақ қазір олар қираған немесе толығымен бұзылған. 1715 жылы Сент-Томас мұнарасы теңізге қараған беткейде батареяны қосу арқылы нығайтылды. Батареяның құрылысына барлығы 382 скуди, 8 тари, 11 грани және 1 пикколо жұмсалды, бұл жағалаудағы басқа батареяларды салу құнынан кем болды. 1798–1800 жылдардағы француз блокадасы кезінде мұнараға шабуыл жасалып, мальтиялық көтерілісшілер басып алды. Мұнара 19 ғасырға дейін британдықтардың қолдануында болды. Британдықтар мұнараға елеулі өзгерістер енгізбеді (олар Сент-Люсиан мұнарасында жасағандай), тек құрылымға бірнеше ұсақ өзгерістер енгізді. Бір кезде мұнара түрме ретінде де пайдаланылған.
Қазіргі күн
Бүгінде Марсаскала қаласы кеңейіп, мұнараны қоршаған заманауи ғимараттар бой көтерді. 1982 жылы төрт жұлдызды Corinthia Jerma Palace қонақ үйі мұнара мен жағалаудың арасына салынды, бұл мұнараның теңізбен байланысын күрт нашарлатты. 2007 жылы қонақ үй жабылып, қазіргі таңда тозыққан күйде тұр. Ал мұнараның өзі енді жағалауға қарап тұрған алаңның орталық бөлігін құрайды. Біраз уақыт бойы ол мейрамхана және пиццерия ретінде пайдаланылды. 2008 жылы мұраны сақтау қоры Fondazzjoni Wirt Artna-ға тапсырылды. Тапсырылғаннан кейін бірнеше апта өткен соң мұнара қираған қалдықтардан тазартылып, мейрамхана кезінде салынған бірқатар заманауи құрылыстар алынып тасталды. Қалпына келтіру жұмыстарын Қалпына келтіру бөлімі жүзеге асырды. Мұнараны Жерорта теңізіндегі қақтығыстар тарихына арналған музей ретінде ашу жоспарланған, бірақ ол әлі ашылмады. Батареяның артиллериялық платформасы да қалпына келтіріліп, оның парапеті мен бойындағы тесіктері заманауи түсіндірулер негізінде қайта жаңартылды. 2014 жылы Марсаскала жергілікті кеңесі мұнараның 400 жылдығын тойлау үшін көрмелер, қайта жандандырулар және басқа да шараларды ұйымдастырды.
Танымал мәдениетте
Қалқа 2004 жылы Чарльз Зарб жазған "Il Misteru tat Torri San Tumas" (Сан-Томас мұнарасының құпиясы) атты көркем әдебиет кітабында суреттелген.