Шостакович және «Темір перде» ісі: Авторлық құқықтар мен моральдық құқықтар туралы дау
Shostakovich v. Twentieth Century-Fox Film Corp.
Шостакович vs. 20th Century Fox: АҚШ-та авторлық құқықтағы моральдық құқықтарды таныған алғашқы сот шешімі. Музыкалық шығармалардың қолданылуы туралы мәлімет.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1948 жылғы Нью-Йорк сотының авторлық құқықтар туралы шешімі
1948 New York court decision on moral rights
Шостаковичке қарсы ХХ ғасыр Фокс фильм корпорациясы ісі – 1948 жылғы Нью-Йорк Жоғарғы сотының маңызды шешімі, ол авторлық құқықта авторлық құқықтарды мойындаған АҚШ-тағы алғашқы іс болды. Шостакович ісі 1948 жылы АҚШ-та көрсетілген «Темір перде» шпиондық фильмінің тұсаукесерінен кейін қозғалды, ол Солтүстік Америкадағы Суық соғыс дәуіріндегі алғашқы кеңеске қарсы Голливуд фильмі болды. Фильмде бірнеше совет композиторларының музыкасы қолданылды: Дмитрий Шостакович, Арам Хачатурян, Сергей Прокофьев және Николай Мясковский. Кейбір зерттеушілердің пікірінше, композиторлар – совет үкіметінің өкілі ретінде сотқа шағымданушылар – Нью-Йорк Жоғарғы сотында, штаттың бірінші инстанциясы сотында фильмнің дистрибьюторы – Twentieth Century Fox Film Corporation компаниясына қарсы сот процесін бастады. Композиторлар өз шығармаларының АҚШ заңнамасына сәйкес қоғамдық доменде екенін мойындағандықтан, фильмді таратпау туралы сотқа жүгінді. Композиторлар бірнеше құқықтық негіздерге сүйенді, ең бастысы – олардың авторлық құқықтарындағы моральдық құқықтар, олардың шығармаларын өздерінің нанымдарына қайшы келетін тәсілмен пайдалануға жол бермеу құқығы. Сот композиторлардың аргументтерін қабылдамады, өйткені моральдық құқықтарды анықтау стандарты белгіленбегендігі және, кез келген жағдайда, моральдық құқықтар қоғамдық домендегі туындыларды пайдалану құқығымен қақтығысады деп шешім шығарды. Совет үкіметі композиторлардың моральдық құқықтарын қорғау ісін француз соттарында жалғастырды, олар Société Le Chant du Monde v. Société Fox Europe және Société Fox Americaine Twentieth Century ісінде олардың пайдасына шешім шығарды. Құқықтық сарапшылар бұл істі маңызды шешім деп сипаттап, ол АҚШ соттарының моральдық құқықтарға қатысты реакциясын көрсетеді деп атап өтті. Бұл шешім моральдық құқықтарды түсінбеушілік ретінде сынға ұшырады, сонымен қатар авторлардың келіспейтін пайдалануды цензуралау құқығынан гөрі, қоғамдық домендегі туындыларды пайдалану құқығын қорғағаны үшін мақтауға ие болды.
Shostakovich v. Twentieth Century Fox Film Corp. is a landmark 1948 New York Supreme Court decision that was the first case in United States copyright law to recognize moral rights in authorship. The Shostakovich case was brought following the United States premiere of The Iron Curtain, a 1948 spy film and the first anti Soviet Hollywood film of the Cold War era. The film featured the music of several Soviet composers: Dmitri Shostakovich, Aram Khachaturian, Sergei Prokofiev, and Nikolai Myaskovsky. The composers—as nominal plaintiffs standing in for the Soviet government, according to some scholars—sued the film's distributor, Twentieth Century Fox Film Corporation, in the New York Supreme Court, the state's trial court. Conceding that their compositions were in the public domain under United States law, the composers sought an injunction prohibiting further distribution of the film. The composers relied on several legal theories, most notably that they had moral rights in authorship preventing the misuse of their works in a manner that contradicted their beliefs. The court rejected the composers' arguments, holding that the standard for adjudicating moral rights was not settled law and that, in any event, moral rights conflict with the right of the public to use public domain works. The Soviet government continued to press the composers' moral rights case before the French courts, which ruled in their favor in Société Le Chant du Monde v. Société Fox Europe and Société Fox Americaine Twentieth Century. Legal commentators have described the case as a landmark decision and noted that it is representative of United States courts' reactions to moral rights. The decision has been criticized as a misunderstanding of moral rights and praised for upholding the right of the public to use public domain works over the rights of authors to censor uses that they disagree with.
Өмірбаян
"Темір перде" – 1945 жылы Игорь Гузенконың Кеңес Одағынан Канадаға қашуына негізделген тыңшы фильмі. Премьерасы 1948 жылдың 12 мамырында Нью-Йорк қаласында өтті. Twentieth Century Fox Film Corporation компаниясы түсірген бұл фильм АҚШ киноиндустриясының суық соғыс кезеңіндегі алғашқы туындысы болды. Фильмнің саундтрегін Альфред Ньюман дирижерлік етті және ол бірнеше танымал кеңес композиторларының шығармаларын қамтыды: Дмитрий Шостакович, Арам Хачатурян, Сергей Прокофьев және Николай Мясковский. Саундтрекке Шостаковичтің 5-ші симфониясының үшінші және төртінші бөлімдерінен үзінділер, 6-шы симфониясының бірінші бөлімі, Хачатурянның "Гаяне" балетінен "Луллби", Прокофьевтің 1-ші және 5-ші симфонияларының үшінші бөлімдері және Мясковскийдің 21-ші симфониясы енді. Фильм композиторлардың музыкасын 87 минуттық экран уақытының шамамен 45 минутында пайдаланды және кейіпкердің Шостаковичтің 5-ші симфониясының жазбасын граммофонға қоятынын көрсетті. Фильмнің басында мынадай мәлімдеме келтірілді: "Музыка совет композиторларының таңдамалы шығармаларынан алынған, Дмитрий Шостакович, Сергей Прокофьев, Арам Хачатурян, Николай Мясковский, Альфред Ньюманның дирижерлігімен". "Темір перде" фильмінің шығуына дейін Кеңес үкіметі мен олардың одақтастары, сондай-ақ композиторлар фильмге қарсы болды. 1947 жылдан 1948 жылға дейін кеңесшілдік көзқарасты қолдайтын ұйымдар Fox компаниясының президенті Спирос Скурас пен Америка киноассоциациясын фильмді көрсетуден бас тартуға көндіруге тырысты. Фильмнің көрсетілісіне қарсы кеңесшілдік ұйымдары фильмді соғысқа шақырушы деп айыптап, наразылық акцияларын ұйымдастырды. 1948 жылдың 1 сәуірінде "Известия" газетіне жазған хатында композиторлар "американдық реакционерлер" деп атаған кинорежиссерлердің музыкаларын ұрлағанын мәлімдеді. Сол айда Кеңес Одағының халықаралық мәдени алмасу ұйымы VOKS-пен байланысқан, АҚШ-тағы Кеңес Одағының өнерді тарату және авторлық құқық агенттігі Preslit-тің басшысы Хелен Блэк кинорежиссерлерге композиторлардың музыкасын пайдалануға тыйым салуға тырысты. Блэк, Fox компаниясының музыканы пайдалану үшін Leeds Music баспасынан лицензия сұрағанын білген соң, Leeds-ке композиторлар наразылық білдіретінін хабарлады. Leeds Блэктен композиторлардың наразылықтарын ресми түрде растайтын телеграмма жіберуін сұрады; Блэк кеңес шенеуніктерінен телеграмма ұйымдастыруды өтінді, бірақ жауап алмады. Сәуір айында Блэк пен Fox сонымен қатар адвокаттармен кеңесті. Блэктің адвокаты оған Fox лицензия алса да музыканы пайдалана алатынын айтты. Fox компаниясының адвокаты заң олардың позициясын қолдаса да, сотта жеңіске жете алмау мүмкіндігі бар екенін анықтады. Leeds ақырында лицензия беруден бас тартты, ал Fox фильмді көрсетуді жалғастырды.
The Iron Curtain, a spy film based on the 1945 defection of Igor Gouzenko from the Soviet Union to Canada, premiered on May 12, 1948, in New York City, to mostly positive reviews, modest box office returns, and the protests of left wing organizations. The film, distributed by Twentieth Century Fox Film Corporation, was the first Cold War production of the United States film industry. The film's soundtrack was conducted by Alfred Newman and solely featured the works of several famous Soviet composers: Dmitri Shostakovich, Aram Khachaturian, Sergei Prokofiev, and Nikolai Myaskovsky. The soundtrack included excerpts from the third and fourth movements of Shostakovich's Symphony No. 5; the first movement of his Symphony No. 6; the "Lullaby" from Khachaturian's ballet Gayane; the third movements from Prokofiev's Symphonies Nos. 1 and 5; and Myaskovsky's lt=Symphony No. 21. The film used the composers' music in approximately 45 of the film's 87 minutes and showed a character placing a recording of Shostakovich's Symphony No. 5 on a phonograph. The opening credits also contained the following statement: "Music from selected works of the Soviet Composers, Dmitry Shostakovich, Serge Prokofieff, Aram Katchaturian, Nicolai Miashovsky, conducted by Alfred Newman." In advance of The Iron Curtain's release, the Soviet government and their allies, as well as the composers, opposed the film. From 1947 to 1948, pro Soviet organizations attempted to persuade Fox president Spyros Skouras and the Motion Picture Association of America to pull the film. Upon the film's release, pro Soviet organizations organized protests, accusing the film of being pro war. On April 1, 1948, in a letter to the editors of Izvestia, the composers wrote that the filmmakers, whom they called "American reactionaries", had stolen their music. That month, Helen Black—head of Preslit, the Soviet Union's arts distribution and copyright agency in the United States which was associated with VOKS, the Soviet Union's international cultural exchange organization—attempted to stop the filmmakers from using the composers' music. When Black learned that Fox had sought a license to use the music from publisher Leeds Music, she advised Leeds that the composers would object. Leeds asked Black to send a telegram from the composers formalizing their objections; Black asked Soviet officials to organize a telegram, but did not receive a response. During the month of April, Black and Fox also consulted attorneys. Black's lawyer advised her that Fox could likely use the music, notwithstanding whether they obtained a license. Fox's counsel determined that although the law supported their position, there was a limited chance that they would not prevail in court. Leeds ultimately declined to issue the license and Fox proceeded with distributing the film.
Шешім
1948 жылдың 7 маусымында судья Кох композиторлардың барлық теорияларын қабылдамай, талапты қабылдамады. Біріншісі, сот композиторлардың Нью-Йорк заңы бойынша жеке өмірге қатысты құқығы жоқ деп шешті, себебі қоғамдық домендегі туындыларды пайдаланушылар оларды авторларының атын көрсете отырып жариялауға құқылы. Екіншісі, Нью-Йорк заңына сәйкес, сотқа жала жабу бойынша бұйрық шығаруға құқығы бар деп есептегенімен, сот жала жабу туралы талапты қабылдамады, өйткені композиторлар өз музыкасының пайдаланылуы фильмнің идеясын қолдайды дегенді дәлелдей алмады. Соттың пікірінше, авторлық құқықпен қорғалған туындылардан айырмашылығы – онда авторлар пайдалануға келісім бергені күтіледі, мүмкін, төлем алу үшін, ал қоғамдық домендегі туындылар кез келген адамға қолжетімді болғандықтан, қолдау білдірілмейді. Сот композиторлардың үшінші және төртінші талаптарын бірге қарастырып, олардың зиян келтіру теориясы «адамгершілік құқықтар доктринасына сөзсіз әкеп соқтырады» деген қорытындыға келді. Сот АҚШ заңнамасында адамгершілік құқықтар бар деп есептей отырып, және соттың мұндай талапты қанағаттандыруға құқығы бар екенін мойындап, композиторлар бұзушылық фактісін көрсетпеді, себебі сот шешіміне қатысты нақты стандарт жоқ еді. Сот сұрақ қойды: «Стандарт жақсы талғам ба, көркемдік құндылық па, саяси нанымдар ма, әлде моральдық ұғымдар ма?» Соттың қорытындысы бойынша, 1) адамгершілік құқықтардың бар-жоғын, 2) олардың басқалардың құқықтарымен қалай байланысатынын және 3) бұзушылық жағдайында қандай шаралар қолдану керектігін анықтау үшін жеткілікті заңдық прецеденттер жоқ. Екінші мәселе бойынша сот авторлық құқықпен қорғалмаған туындыларды пайдалануға қоғамның құқығы автордың адамгершілік құқықтарынан басым екенін мәлімдеді.
On June 7, 1948, Justice Koch denied the injunction, rejecting each of the composers' theories. First, the court held that the composers did not have a right of privacy under New York law because those who use public domain works may publish them along with the names of their authors. Second, assuming that it had the authority to issue an injunction for libel under New York law, the court rejected the defamation claim because the composers had failed to prove that the use of their music implied that they supported the message of the film. Specifically, the court held that, unlike copyrighted works—for which the public expects that their authors have consented to their use, probably in exchange for being paid—there cannot be an implication of support when a work is in the public domain and available for use by all. The court addressed the composers' third and fourth claims together, concluding that their theory of injury "leads inescapably to the Doctrine of Moral Right". The court, assuming moral rights existed in United States law and recognizing that a court could grant a moral rights claim, held that the composers had not shown such a violation because there was no clear standard of adjudication. The court asked: "Is the standard to be good taste, artistic worth, political beliefs, moral concepts or what is it to be?" The court concluded that there was insufficient legal precedent to determine (1) whether moral rights existed, (2) how they interacted with the rights of others, and (3) what should be done to remedy their violation. As to the second point, the court held that the public's right to use non copyrighted works outweighs any moral rights that an author may have.
Салдары
Соттың Шостакович ісі бойынша шешімі кеңінен жарияланды, тіпті Лос-Анджелес Таймс газетінің бірінші бетінде де жарияланды. Fox архивіндегі құжаттарға сәйкес, бір радио бағанындағы жазушы: «Студия қызылдардың күміс табақта ұсынған жарнамасын сатып ала алмас еді» деген пікір білдірген. Апелляциялық шағым бойынша, 1949 жылы Нью-Йорк Жоғарғы Сотының Апелляциялық бөлімінің бірінші департаменті қысқаша түсіндірмемен бұл шешімді растады. Нью-Йорк штатының соңғы инстанциясы – Нью-Йорк Апелляциялық Сотына шағым түспеді. 1953 жылы француз апелляциялық соты Société Le Chant du Monde v. Société Fox Europe және Société Fox Americaine Twentieth Century ісінде Нью-Йорк Жоғарғы Сотының шешіміне қарама-қарсы шешім шығарды. Бұл сот процесін француз баспасы Société Le Chant du Monde қозғады, ол Француз Коммунистік партиясымен байланысты болды. Кеңес үкіметі Société-ке композиторлардың музыкасына құқық берді, осылайша ол «Темір перде» фильмінде музыканы пайдаланғаны үшін Fox компаниясына қарсы сотқа жүгінуге мүмкіндік алды. Сот композиторлардың авторлық құқықтарын қорғады, Францияда фильм таратылуын тоқтатты және залап ақысын төлеуді міндеттеді.
The court's decision in Shostakovich was widely reported, including on the front page of the Los Angeles Times. According to documents from the Fox archives, one radio columnist said that "the studio couldn't have bought the kind of publicity the Reds handed out on a silver platter". On appeal, the First Department of the Appellate Division of the New York Supreme Court affirmed in a brief memorandum opinion in 1949. No further appeal was made to New York's court of last resort, the New York Court of Appeals. In 1953, a French court of appeal reached the opposite conclusion of the New York Supreme Court in Société Le Chant du Monde v. Société Fox Europe and Société Fox Americaine Twentieth Century. The suit was brought by Société Le Chant du Monde, a French publishing house with ties to the French Communist Party. The Soviet government granted the Société the rights to the composers' music so that it could bring suit against Fox for using the music in The Iron Curtain. The court found in favor of the composers' moral rights, prohibited distribution of the film in France, and awarded damages.
Мұра
Құқықтық сарапшылар Шостакович шешімін АҚШ соттарының авторлық моральдық құқықтарына қатысты талаптарды қабылдамауының маңызды мысалы деп сипаттады. Дегенмен, соттың жалпыға қолжетімді шығарманы өзгертусіз пайдалану автордың моральдық құқықтарын бұзады деген қорытындысын дұрыс бағалағандығы жөніндегі сарапшылар пікірлері екіге бөлінген. 1951 жылы Артур Кац, ал 1948 жылы Сидни Пост Симпсон мен Бернард Шварц заң профессорлары сотты моральдық құқықтарды бағалау стандартын белгілемегені үшін және композиторлардың шығармалары олармен келіспейтін саяси көзқарастарды қолдау үшін заңсыз пайдаланылғаны туралы негізді талаптарын мойындамағаны үшін сынады. 1953 жылғы мақаласында Артур Л. Стивенсон кіші бұл аргументтерге қарсы шығып, моральдық құқықтар авторлардың жекелеген шығармаларындағы құқықтарын, олардың интерпретациясын емес, қорғауға бағытталғанын айтты. Сол сияқты, 1955 жылы Уильям Штраус соттың қоғамдық домендегі шығарманы пайдалану автордың қолдауына тең емес екенін және композиторларға саяси көзқарастарына сүйене отырып, музыкасын пайдалануға тыйым салуға рұқсат етілмеуі керек деген дұрыс шешімге келгенін мәлімдеді. Мира Т. Сундара Ражан 2011 жылы сот авторлардың моральдық құқықтары мен еркін қоғамдық доменге деген мүдделерді дұрыс бағалағанын жазды.
Legal commentators have described the Shostakovich decision as a landmark case that typifies the rejection of moral rights claims by United States courts. However, commentators have been divided on whether the court properly determined that using a public domain work without alteration violates an author's moral rights. The law professors Arthur Katz, in 1951, and Sidney Post Simpson and Bernard Schwartz, in 1948, criticized the court for failing to articulate a standard for evaluating moral rights and not recognizing that the composers had a valid claim that their works were being misappropriated to support a political stance that they disagreed with. In a 1953 paper, Arthur L. Stevenson Jr. contested those arguments, stating that moral rights protect authors' rights in individual works, rather than the interpretation of those works. Likewise, in 1955 William Strauss stated that the court correctly concluded that use of a public domain work does not imply support on behalf of its author and that composers should not be allowed to censor the use of their music based on their political views. Mira T. Sundara Rajan wrote in 2011 that the court properly weighed the interest in a free public domain against authors' moral rights.