Жүзімдер: Ормандардың алыптары және Ағаштар туралы әңгімелер

Кіріспе

"Жүзіктер Иесі" әлеміндегі ағаш алыптары
фикциялық ағаш адамдар

Энттер – Ж.Р.Р. Толкиннің Орта жер әлеміндегі ағаштарға ұқсас, саналы тіршілік иелерінің бір түрі; олардың басшысы – Фангорн орманындағы Ағашқақалпақ. Олардың аты көне ағылшын тіліндегі "гигант" деген сөзден шыққан. Энттер "Жүзіктер Иесі" кітабында орманның ежелгі күзетшілері және Жүзік соғысы кезінде Орта жердің еркін халқының одақтастары ретінде бейнеленеді. Кітапта ең көп айтылатын Энт – Ағашқақалпақ, ол Орта жердегі ең көне жаратылыс деп есептеледі. Сол кезде жас Энттер (Энтингтер) жоқ, себебі Энт әйелдері (әйел Энттер) жоғалып кеткен. Энттерге ұқсас Хуорндар бар, Ағашқақалпақ оларды ағаштардың өтпелі түрі деп сипаттайды, олар жанданып, немесе керісінше, уақыт өте келе "ағаш тәріздес" болып өседі. Толкин Шекспирдің "Ұлы Бирнам орманының Жоғары Дунсинан төбесіне" келуін бейнелеуіне көңілі толмағанын айтқан; ол ағаштардың шынайы соғысқа қатысатын оқиғасын көргісі келген. Зерттеушілер мұны оның арманының орындалуы деп санайды, өйткені ол өмірінде Англияның табиғатына келтірілген зиянды ұнатпаған. Ғалымдар оның Энттер туралы әңгімесін миф ретінде қарастырған, көбінесе оны терең талдамайды. Кори Олсен Энттер мен Энт әйелдерінің әнін табиғаттан оқшауланудың қауіптілігін ескертетін миф ретінде түсіндіреді, ал Энттердің "Тасаринанның сазгүлдер бағында" әні – азалы ән. Толкиннің және осыған ұқсас дәстүрлердің ықпалымен, әртүрлі медиа және фантастикалық туындыларда анимациялық немесе антропоморфты ағаш жаратылыстары пайда болады.

Ішкі тарих

Гандальф ең көне тірі Энт және Орта жер бетінде жүрген ең көне тірі жан деп атаған Treebeard шамамен 14 фут (4 м) биіктікте, "адамға ұқсас, тіпті трольға ұқсас" және жеті саусақты, бұталы, "шамалы бұтақтанған" сақалы мен терең бойына сіңіріп алатын көздері бар, ағаш қабығынан жасалғандай киім киген. Энттер жеке ерекшеліктері (биіктігі, дене бітімі, түсі, тіпті саусақтарының саны) бойынша әртүрлі болады, олар бағып-қадағалаған ағаштардың түрлеріне ұқсап кеткен. Мысалы, Quickbeam рован ағаштарын қорғап, рованға ұқсайтын: биік және нәзік, терісі тегіс, қызғылт еріндері мен сұр-жасыл шашы бар. Кейбір Энттер, мысалы Treebeard, Мерри мен Пиппинге өздерінің күш-қуатымен мақтанған; ол Энттер Тролльдерден әлдеқайда күшті екенін айтты, ал Моргот Бірінші дәуірде Энттерді мазақтап жасаған, ал орктер Эльфтерді мазақтап жасағандай. Ол былай деді: "Олар жерді қазып, жер бетінде өсетін нәрсеге мән бермейді. Көптеген ағаштар олардың темірдің соққысын аяусыз сезінеді". Ол Мануэге барып, ағаштарды қорғауын өтінді, сонда олар Энттердің де Жаратылыс әнінің бір бөлігі екенін түсінді. Содан кейін Яванна Аулеге: "Балаларың сақ болсын! Себебі орманды аралап жүргендер олардың ашуын оятып алады". Энттер "Ағаштардың күзетшілері" деп аталады. Энттер Эльфтер оларға сөйлеуді үйреткенге дейін сөйлей білмейтін. Treebeard Эльфтер оларды "соқырлықтан құтқарып" үлкен және ешқашан ұмытылмайтын сый бергенін айтты. Толкин Энт әйелдерінің тағдыры туралы көп ойланды, 144-ші хатында былай деді: "Менің ойымша, Энт әйелдері мәңгілікке жоғалып кетті, Соңғы Одақ соғысында бақтарымен бірге жойылды, бірақ кейбіреулері шығысқа қашып кеткен немесе тіпті құл болып қалған болуы мүмкін". Арагорн патша болғаннан кейін, ол Treebeard-ке Энттер қайтадан өркендеп, Мордордың қатерінен арылып, жаңа жерлерге таралып, Энт әйелдерін іздеуді жаңарта алатынын уәде берді. Treebeard орманның таралуы мүмкін екенін, бірақ Энттердің тарамайтынын айтты және қалған Энттер Фангорн орманында қалып, азайып немесе "ағашқа айналатынын" болжады. Саруман Ортанк мұнарасында тұтқынға алынған. Ол Рим қираған жерлерін сипаттайды. Толкин ойлап тапқан Эльф тілдерінің бірі - Синдаринде Энт сөзі - Onod (көпше түрі - Enyd). Синдаринде Onodrim – Энттер деген мағынаны білдіреді.

Treebeard, called by Gandalf the oldest living Ent and the oldest living thing that walks in Middle earth, is described as being around 14 feet (4 m) tall, "Man like, almost Troll like", and clad in something that might have been tree bark, with seven toes, a bushy, "almost twiggy" beard and deep penetrating eyes. Ents vary widely in personal traits (height, heft, colouring, even the number of digits), having come to resemble somewhat the specific types of trees that they shepherded. Quickbeam, for example, guarded rowan trees and bore some resemblance to rowans: tall and slender, smooth skinned, with ruddy lips and grey green hair. Some Ents, such as Treebeard, were like Treebeard boasted of their strength to Merry and Pippin; he said that Ents were much more powerful than Trolls, which Morgoth made in the First Age in mockery of Ents, as orcs were of elves. of the Dwarves. She replied, "They will delve in the earth, and the things that grow and live upon the earth they will not heed. Many a tree shall feel the bite of their iron without pity." She went to Manwë and appealed to him to protect the trees, and they realized that Ents, too, were part of the Song of Creation. Yavanna then warned Aulë, "Now let thy children beware! For there shall walk a power in the forests whose wrath they will arouse at their peril." The Ents are called "the Shepherds of the Trees". Ents did not know how to speak until the Elves taught them. Treebeard said that the Elves "cured us of dumbness", calling that a great gift that could not be forgotten. Tolkien spent much time considering the fate of the Entwives, stating in Letters #144: "I think that in fact the Entwives have disappeared for good, being destroyed with their gardens in the War of the Last Alliance some may have fled east, or even have become enslaved "

After Aragorn is crowned king, he promised Treebeard that the Ents could prosper again and spread to new lands with the threat of Mordor gone, and renew their search for the Entwives. Treebeard lamented that forests may spread but the Ents would not, and he predicted that the few remaining Ents would remain in Fangorn forest and dwindle or become "treeish". Saruman is trapped in the tower of Orthanc. which describes Roman ruins. In Sindarin, one of Tolkien's invented Elvish languages, the word for Ent is Onod (plural Enyd). Sindarin Onodrim means the Ents as a race.

Арман орындалуы және экологиялық қорғау

Комментаторлар Толкиннің 20 ғасырда Англияның ауылдық жерлеріне келтірілген зиянның өсуіне алаңдағандықтан, Энттердің ағаштарды жойғыштарға қарсы соғысқа қатысуының оның арманы екенін айтады. "Энттер, Эльфтер және Эриадор: Дж.Р.Р. Толкиннің экологиялық көзқарасы" кітабында Мэтью Т. Диккерсон мен Джонатан Эванс Ағаштық Сақалды Толкиннің экологиялық этикасының маңызды бөлігін, барлық жабайы жерлерді, әсіресе ормандарды сақтау және күту қажеттілігін білдіретіндей көреді. Дегенмен, Кори Олсен Диккерсон мен Эванстың Энттерді "жай ғана символдар" ретінде қолдануын сынап бағалайды.

Мифтік құндылығы: энттер мен энттер әйелдерінің әндері

К.С. Льюис Толкиннің Энттер туралы әңгімесін "өздігінен құнды миф" деп сипаттады. Рут Ноэль Энттерді германдық аңыздардан таралған "ірі, жабайы, түкті орман рухтарымен" салыстырды. Олсен Толкиннің Эльфтер жазған деген болжаммен айтылатын Энттер мен Энт әйелдері туралы әнінде "күрескен әлемдегі өмірдің күрделігі мен қайшылықтары туралы терең ойлар" бар екенін айтады.

Басқа медиада

Питер Джексонның "Сақиналар мырзасы: Екі мұнара" (2002) және "Сақиналар мырзасы: Патшаның оралуы" (2003) фильмдерінде Ағашқақ – үлкен аниматроникалық модель мен компьютерлік графиканың (CGI) үйлесімі; оны Джон Рис-Дэвис дауыстаған, ол Гимли рөлін де сомдайды. The Fall of Troy тобының 2003 жылы шыққан дебюттік альбомында "The Last March of the Ents" атты ән бар. Тим Толкин, Ж.Р.Р. Толкиннің бұрынғы үйінің жанында, Мозли, Бирмингем қаласында Ағашқақтың мүсінін орнатуға рұқсат берді.

Танымал мәдениетте

Энттер 1974 жылы шыққан Dungeons & Dragons ролелік ойынының алғашқы, ақ қорапты нұсқасында пайда болды, онда олар ағаш тәрізді, ағаштарды басқара алатын және табиғаты бойынша заңды жандар ретінде сипатталды. 1975 жылы Толкин мұрасының ойын лицензиясын иеленген Elan Merchandising компаниясы "энт" сөзін пайдалануға тыйым салды, сол себепті Dungeons & Dragons жаратылыстары "треанттар" деп аталды. Heroes of Might and Magic III және V ойындарында треанттар эльфтер одағының құрамына кіреді; алайда, Heroes of Might and Magic V ойынында авторлық құқықтарды бұзу мәселелеріне байланысты олардың сыртқы түрі бета-тестілеу кезеңі мен саудаға түскен нұсқасы арасында өзгертіліп, төрт аяқты болды. "Жүзіктер билеушісі: Билік сақиналары" телесериалы, Екінші дәуірде өтеді, онда энттер кездеседі.