Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Велинград () — Оңтүстік Болгарияның Пазарджик облысындағы қала, Родоп тауларының бөлігі – Чепино аңғарының батыс шетінде орналасқан. Велинград қаласы осы аттас Велинград муниципалитетінің әкімшілік орталығы және Болгариядағы ең танымал бальнеологиялық курорттардың бірі. 2011 жылғы халық санауы бойынша қаланың халқы 22 602 адамды құрайды.
Town in Pazardzhik Province, Bulgaria
Velingrad ( ) is a town in Pazardzhik Province, Southern Bulgaria, located at the western end of Chepino Valley, part of the Rhodope Mountains. It is the administrative center of the homonymous Velingrad Municipality and one of the most popular Bulgarian balneological resorts. The town has a population of 22,602 inhabitants according to the 2011 census of Velingrad.
Тарих
Мәдени қабаттар Чепино аймағында б.з.б. VI-V ғасырларда фракиялық тайпалар мекендегенін дәлелдеуге негіз береді. Ежелгі тарихшылар Геродот пен Фукидид осы кезең туралы жазба деректер келтіреді. Родоп тауларындағы Дионисий ғибадатханасының беделі мен маңыздылығын Ұлы Ескендір мен Октавиан Августың әкесі пайғамбар әйелден болашақтарын болжай алуын сұрап баруы көрсетеді. Фракиялықтардың 7 қабірі Батак батпағында (қазіргі көлдің түбінде), Юндола аймағындағы екі үйіндіде және басқа да ондаған жерде сақталған. Фракиялық елді мекендер мен қамалдардың қираған қалдықтарын "Печковец" жерінде, ортағасырлық Цепина бекінісінің табанында, сондай-ақ фракиялық қыш ыдыстар мен еңбек құралдарының сынықтарын және басқа да жерлерде көруге болады. Римдіктер б.з.б. 45 жылы Фракияны басып алғаннан кейін Родоп тауларын толық бағындырды. Бұл аралас фрако-рим дәуірімен басталып, славяндардың келуімен аяқталды. Бұл аймақтағы рим мәдениетіне қатысты елді мекендер мен бекіністердің археологиялық табылдықтары бар. Бұл – минералды суға арналған саз құбырлардың, жол төсемі, бекіністер, мәрмәр тақташалар, монеталар және т.б. қалдықтары. VI ғасырда бұл аймақты славяндар мекендеген. Болгар ғалымдарының мәліметінше, бұл жерде Драговичи тайпасы өмір сүрген. Драговичилер көптеген фракиялық әдет-ғұрыптарды қабылдады, бірақ оларға ерекше славяндық сипат берді. Болгарлардың Балқанға басып кіргенінен кейін көп ұзамай бүкіл аймақ Маламирдың Бірінші Болгар империясына қосылды. Чепинодан патша Иван Александрдың тұсындағы монеталар табылған. 1371 – 1373 жылдары Цепина бекінісі мен бүкіл аймақ түрік билігіне өткен деп есептеледі. Осы оқиғадан кейін жергілікті болгарлардың өмірінде бірқатар маңызды өзгерістер болды. Осман империясы өзінің орталығында одақтастарға мұқтаж болды және 16 ғасырдың басында еркімен немесе күшпен ислам дінін қабылдауды бастады. 1516 – 1517 жылдарға қатысты Осман тіркелімінде бұл аймақта алғашқы мұсылмандардың пайда болғаны көрсетілген. Сол кезде Чепино ауылында барлығы 624 үй-жай болды, оның 12-сі мұсылман отбасыларына тиесілі болды. Болгарлар Велчо, Златконың ұлы, Петко, Районың ұлы, Радул, Прославтың ұлы сияқты есімдерді қолданды, ал Ляйнеден 7 үй арабша Абдулла тегін қолданды, ол әдетте ислам дініне кіргендерге беріледі. Бұл 7 отбасы толық жер теліміне ие болды, яғни отбасының жақсы материалдық жағдайына кепілдік бере алатын жер. Папа Мелоди Драгиновтың айтуынша, Мехмед IV Чепиноны шабуылдаған кезде халықтың бір бөлігі ислам дінін қабылдауға мәжбүр болды, себебі грек епископы Гавриль жергілікті халықты Пловдивтегі пашаға бағынбаумен айыптады. Паша Чепиноға келгенде, ханзадаларды жинап, оларды өлтіруді талап етті, бірақ олар аман қалу үмітінде ислам дінін қабылдады. Болгар мұсылмандары христиан дінінің көптеген дәстүрлерін сақтап қалды. Чепино халқы болгар халқының қайта өрлеуі мен ұлттық азаттық күресінен шетте қалған жоқ. 1816 жылы "Ағыс Әулие" шіркеуі салынды. Бұл болгар ұлттық санасын нығайтып, білім мен ағартушылықты тарату орталығы болды. 1823 жылы шіркеуде мектеп ашылды, бастапқыда жеке ғимаратта орналасқан қарапайым мектеп, кейін сыныптық мектеп ретінде ашылды. Алғашқы ұстаздар Илья Ждраков, Павлик Гугалов, Даскал Партений, Даскал Никола Саев, "Балық әдебиеті" оқулығын енгізген Георгий Чолаков, Даскал баба, Сава Докторов, Стою Масларов болды. Ресей-Түрік соғысы кезінде мұсылман халқы тауларда немесе оңтүстік елді мекендерде жасырынды. Кейбір ауылдар, мысалы, Ладженеде адамдар мүлдем қалмады. Бірнеше күн жасырынғаннан кейін, тұрғындар өздерінің туған жерлеріне оралды. 1902 жылы "Синапово зранце" социалистік қоғамы құрылды, ол 1905 жылы алғашқы партия ұйымына айналды. Кейіннен Ладжен Баня, Ракитово және Дорковода жаңа партия ұйымдары пайда болды. 1923 жылы Чепинодағы барлық партия ұйымдары қыркүйек көтерілісіне қатысты. 1927 жылдан кейін Шепино ойпаты саяси өмірдің ошағы болды. Бұл кезеңде мәдени және жаппай белсенділік күшейді, дәрістер оқылды, кооперативтер құрылды және т.б. Чепино мен Каменица ескі қоныстар, бірақ Ладженеге 1878 жылдан кейін Македониядан келген болгар босқындары негіз салды, өйткені олардың аймағы Берлин келісімінен кейін Осман билігінде қалды.
The cultural layers give grounds to claim that the Chepino region was inhabited by Thracian tribes in the 6th 5th century BC. The ancient historians Herodotus and Thucydides provide written records of this era. The authority and importance of the temple of Dionysius in the Rhodope Mountains is indicated by the fact that Alexander the Great and the father of Octavian Augustus visited it to have the prophetess divine their future. There are many tombs left from the Thracians seven in the Batak Marsh (now the bottom of a lake), two mounds in the Yundola area and dozens elsewhere. Ruins of Thracian settlements and fortresses can be seen in the locality of "Pechkovets", at the foot of the medieval fortress of Tsepina, where fragments of Thracian pottery and implements of labour have also been found, and elsewhere. The Romans conquered the Rhodope Mountains fully after invading Thrace in 45 BC. It began with a mixed Thraco Roman period that lasted until the arrival of the Slavs. The archaeological finds of settlements and fortifications in the areas to the Roman culture in this region. These are the remains of clay pipelines for mineral water, road pavements, fortifications, marble slabs, coins, etc. The region was inhabited by the Slavs in the 6th century. According to Bulgarian academics, the Dragovichi tribe lived there. The Dragovichi accepted many Thracian customs, but gave them typical Slavic characteristics. Soon after the Bulgar invasion of the Balkans, the whole region was annexed to the First Bulgarian Empire by Malamir. Coins from the time of Tsar Ivan Alexander have been found in Chepino. It is believed that the fall of the Tsepina fortress and the whole region under Turkish rule took place in 1371 1373. After this event a number of serious changes occurred in the life of the local Bulgarians. The Ottoman Empire needed allies in its centre and began to impose Islam voluntarily or by force as early as the beginning of the 16th century. The Ottoman register referring to the years 1516 1517 indicates the appearance of the first muslims in the area. At that time, there were a total of 624 households in the villages of Chepino, 12 of which were Muslim. The Bulgarians bore names such as Velcho, son of Zlatko, Petko, son of Rayo, Radul, son of Proslav, etc., while 7 households from Lajene used the Arabic Abdullah as their surname, which is usually given to all converts to Islam. These 7 households possessed a full pair, i. e. a piece of land which was believed to be able to provide a good material position for a family. According to the Pope Metodi Draginov, at the time of the storming of Chepino by Mehmed IV, part of the population was forced to convert to Islam, because the Greek bishop Gavril accused the local population of being disobedient to the pasha in Plovdiv. When the pasha arrived in Chepino, he gathered the princes and demanded to kill them, but they converted to Islam in the hope that they would be spared. Bulgarian Muslims have preserved many of the traditions of the Christian cult. The population of Chepino did not stay away from the Revival and the national liberation struggles of the Bulgarian people. In 1816 the church ''St. Trinity''. It became a centre where Bulgarian consciousness was strengthened and knowledge and enlightenment were spread. In 1823, a school was opened in the church, initially as a cell school, and later as a class school, housed in a separate building. The first teachers were Iliya Zhdrakov, Peacock Gugalov, Daskal Parthenius, Daskal Nikola Saev, who introduced as a textbook the "Fish Literary", Georgi Cholakov Grandfather Daskal, Sava Doktorov, Stoyu Maslarov. During the Russo Turkish War the Muslim population hid in the mountains or in the more southern settlements. Some villages, such as Ladzhene, became completely depopulated. After a few days of hiding, the inhabitants returned to their homelands. In 1902, "Sinapovo Zrantse" was founded as socialist society, which in 1905 grew into the first party organization. Later, new party organizations sprang up in Ladzhene Banya, Rakitovo and Dorkovo. In 1923, all party organizations in Chepino took part in the September Uprising. After 1927, the Chepino Trough was a hotbed of political life. This was the time of increased cultural and mass activity lectures, formation of cooperative groups, etc. Chepino and Kamenitsa are older settlements, but Ladzhene was founded after 1878 by Bulgarian refugees from Macedonia, because their region remained under Ottoman rule after the Treaty of Berlin.
География
Велинград теңіз деңгейінен 750–850 метр биіктікте орналасқан. Қаланың климаты таулық. Ол Еуропаның континенттік климат аймағында, Жерорта теңізі климат аймағының шекарасында жатыр. Жаздары жылы, қыстары суық болады. Жылдық орташа температура 10 °C, ал шілде айының орташа температурасы 19 °C. Күн сәулесінің жылдық жалпы ұзақтығы шамамен 2000 сағатқа жетеді. Ауаның салыстырмалы ылғалдылығы 65-тен 75%-ға дейін құрайды. Ескі қарағай ормандарымен қоршалған қала, көп күнге толы. Велинград Болгариядағы бұлтты қалалардың бірі. Бұлттылық қыс айларында ең жоғары деңгейде болады. Күздің басында оның жалпы азаюы байқалады. Бұл Болгариядағы жаңбырсыз күндер саны көп болатын жерлердің бірі. Ашық ауа райы мен көп күн Велинградтың ерекшелігі. Жылдық орташа ауа температурасы 9 °C.
Velingrad is situated at 750–850 m above sea level. The city has a mountain climate. It is located in the European continental climate area, on the border with the continental Mediterranean area. Summers are warm and winters are cold. The average annual temperature is 10 °C, while the average July temperature is 19 °C. The annual duration of sunshine is about 2,000 hours. The relative air humidity ranges from 65 to 75%. Surrounded by age old pine tree woods, the town favors abundant sunshine. Velingrad is one of the cloudiest towns in Bulgaria. Cloud cover is highest during the winter months. Its general decrease is observed at the beginning of autumn. It is one of the places in Bulgaria with more rainless days. The presence of clear weather and abundant sunshine is typical for Velingrad. The average annual air temperature is 9 °C.
Гидрографиялық
Велинград аймағындағы су ресурстары – өзендер, карст және минералды бұлақтар мол. Олар адамдардың қоныстануын, экономикалық қызметін және туризмнің жалпы дамуын анықтайтын фактор болып табылады. Сан алуан тау өзендері мен арналар Чепинска рекасына бірігеді. Оның ең маңызды салалары – Грунчарица, Луковица, Лепеньца, Мутница және Требетущица. Аймақтағы тоғандар табиғи ортаны әртараптандырып, микроклиматты жақсартады және ландшафттың тартымдылығын арттырады. Велинградта Клептуза сияқты бірнеше карст бұлақтары бар. Қаланың ішінде және айналасында емдік және сақтандыру қасиеттері бар 90-нан астам минералды су бұлағы табылады. Минералды сулар (көздерден және ұңғымалардан) температурасы, минералдану деңгейі, радон, кремний қышқылы және фтор мөлшері бойынша ерекшеленеді, сонымен қатар көптеген ауруларды емдеуге жарамды. Ладжене, Каменица, Чепино, Ракитово және Костандоводағы бес жылу және минералды кен орындарынан минутына 9000 литр су ағып шығады. Велинград геотермалды алабы Оңтүстік Болгариядағы ең ірісі болып есептеледі. Бұлақтардың жалпы шығыны 160 л/с, ал Чепинода ғана 70 л/с құрайды. Минералды бұлақтардың көптігі (80-ге жуық), қолайлы климат және әдемі табиғат – қаланың зор байлығы. Велинград Болгариядағы ірі шипажайлардың бірі және «Балқан шипажай астанасы» деп танылады. Мұнда санаторийлер, курорттар, заманауи шипажайлар мен қонақүйлер көптеп орналасқан. Көптеген минералды сулармен қатар Велинград тағы бір табиғи құбылысқа ие – Болгариядағы ең үлкен карст бұлағы Клептуза, одан секундына орташа есеппен 1200 литр мұздай су ағып шығады. Ладженде бұлақтар 3 топқа бөлінеді. Велова Банядағы батыс топта 18 бұлақ, ал ерлер мен әйелдер ванналарында 11 бұлақ, балқыту қазандығында 7 бұлақ бар. Ладжене суында 5,5 мг/л фтор бар, бұл бөтелкеге құю стандартын асып түседі және ұзақ мерзімді тұтынуға ұсынылмайды. Оны 8 мг/л-ге дейінгі бальнеологиялық критерийге сәйкес суару емдері үшін қолдануға болады. Каменицада су ең ыстық. Мұнда 8 бұлақ бар, олардың ішіндегі ең маңыздылары – Сярна Баня және Власа бұлақтары. Судың фтор мөлшері 8,6 мг/л-ге жетеді, ол тек банямен емдеуге және арнайы дозада фтор профилактикасына ғана жарамды. Сары тастың жанында фтор мөлшері жоғары бұлақ орналасқан. Бұл жартас – қызықты табиғи ескерткіш. Ол Каркария жотасында, Сепина бекінісіне жақын орналасқан. Одан Чепино аңғарының, Сютка тауының және Алабак жотасының панорамалық көрінісін тамашалауға болады.
Water resources in the region of Velingrad rivers, karst and mineral springs are abundant. They are a factor in determining people's residence, their economic activity and the development of tourism in general. Numerous clear mountain streams and rivulets unite in the river Chepinska reka. Its most important streams are Gruncharitsa, Lukovitsa, Lepenitsa, Mutnitsa and Trebetushchitsa. The dams in the area diversify the natural environment, positively change the microclimate and significantly increase the attractiveness of the landscape. Velingrad has a number of karst springs such as Kleptuza. There are more than 90 mineral water springs with curative and preventive properties in and around the town. The mineral waters (from springs and wells) vary considerably in temperature, mineralization, radon, silicic acid and fluorine content, and are suitable for treatment of a wide range of diseases. 9000 litres of water per minute spring from the five thermal and mineral deposits in Ladzhene, Kamenitsa, Chepino, Rakitovo and Kostandovo. The Velingrad geothermal field is the largest in Southern Bulgaria. The total flow rate of the springs is 160 L/s, and only in Chepino is 70 L/s. The mineral springs (80 in number), the mild climate and the beautiful nature are the great wealth of the town. Velingrad is one of the largest spa resorts in Bulgaria and is known as the "Spa Capital of the Balkans". There are numerous sanatoriums, resorts, modern spas and hotels here. Together with the numerous mineral waters, Velingrad boasts another natural phenomenon as well — the Kleptuza, the biggest Karst spring in Bulgaria, with an average discharge of 1200 litres of ice cold water per second. In Ladzhene, the springs are divided into 3 groups. The westernmost group at Velova Banya consists of 18 springs; at the men's and women's baths there are 11 springs and at the melting pot 7 springs. The water in Ladzhene contains 5.5 mg/L fluorine, which exceeds the bottling standard and is not recommended for prolonged daily drinking. It can be used for drinking treatment for which the balneological criterion is up to 8 mg/L. In Kamenitsa, water is the hottest. There are 8 springs, of which the most important are the springs of Syarna Banya and Vlasa. The water has the highest fluorine content of 8.6 mg/L and is suitable only for banya treatment and for fluoride prophylaxis under special dosages. A spring with a high fluorine content is located near the Yellow Rock. The rock is an interesting natural landmark. It is located on the Karkaria Ridge, near the Cepina Fortress. It offers a panoramic view of the Chepino Valley, Mount Syutka and the Alabak Ridge.
Шепино
Чепино – Велинградтың үш ауданының ең оңтүстігінде орналасқан аудан. Қалаға негіз салынғанға дейін бұл аумақ Баня Чепинская ауылы болған, ол 1934 жылы Чепино ауылы (Чепино аңғарының құрметіне) деп аталды. Оның атауы бірнеше рет өзгерген (Банья, Банья Чепино, Чепино Банья, Чепино).
Chepino is the southernmost of the three districts of Velingrad. Before the foundation of the town, the district was the village of Banya Chepinskaya, which was renamed in 1934 to the village of Chepino (after the Chepino valley). Its name has undergone changes (Banya, Banya Chepino, Chepino Banya, Chepino).
Ладзена
Велинградтың орталық ауданы. Онда Велинград әкімдігінің ғимараты, орталық пошта бөлімі, аудандық сот, орталық кооперативтік базар және басқа да мекемелер орналасқан. Ладжене бұрын феодалдық шифлик болған, оның төңірегінде минералды сулар мен ванналардың болуына байланысты елді мекен пайда болған.
The central district of Velingrad. It contains the building of Velingrad Municipality, the central post office, the district court, the central cooperative market and other institutions. Ladzhene was once a feudal chiflik, around which a settlement was established due to the presence of mineral springs and baths.
Каменци
Бұл аудан Велинградтағы ең үлкен аудан. Бұл ауданда ең көне болгар шіркеулерінің бірі орналасқан. Оның алтарының едені орыс-түрік соғысы (1877–1878) кезінде қару-жарақ жасыруға қолданылған.
The district is the largest of them all in Velingrad. One of the oldest Bulgarian churches is located in the district. The floor of its altar was used for hiding weapons during the Russo Turkish War (1877–1878).
Экономика
Велинград экономикасының құрылымы мен дамуы негізінен қолда бар табиғи ресурстармен және ұзақ жылдарға созылған дәстүрлермен анықталады. Экономиканың негізгі құрылымдық секторлары – ағаш және ағаш өңдеу өнеркәсібі, туризм, шағын және орта кәсіпорындар мен ауыл шаруашылығы. 10-15 жыл бұрынғы жетекші және дәстүрлі салалар – машина жасау, химия өнеркәсібі, мәрмәр өндіру және өңдеу, ағаш тақта өндірісі нарық экономикасына өту және жекешелендіру салдарынан тоқтатылды. Тек химия өнеркәсіп зауыты «Кристалл» және машина жасау зауыты «Кентавар» ғана сақталды. 1998 жылғы ЖІӨ 45 миллион долларды құрады, бұл көрсеткіш бойынша муниципалитет Болгария муниципалитеттері арасында 51-орынды иеленді. Осы кезеңде жан басына шаққандағы ЖІӨ 2 719 болгар леві құрады. Өнеркәсіптік өндіріс секторларына мыналар кіреді: ағаш және ағаш өңдеу, жиһаз жасау, машина жасау, косметика және химиялық өнімдер өндіру, мәрмәр өңдеу, минералды суды бөтелкеге құю, тігіншілік, кілем тоқу.
The structure and development of the economy in Velingrad is largely determined by the available natural resources and long standing traditions. The main structural economic sectors are the timber and wood processing industry, tourism, small and medium sized enterprises and agriculture. Some leading and traditional industries of 10 15 years ago mechanical engineering, chemical industry, marble mining and processing, wood board production are no longer functioning as a result of the transition to a market economy and privatisation. Only the chemical industry plant Crystal and mechanical engineering plant Kentavar have survived. The GDP in 1998 amounted to 45 million dollars and by this indicator the municipality ranks 51st among the municipalities in Bulgaria. GDP per capita for the same period was BGN 2 719. The sectors of industrial production include: timber and wood processing, furniture manufacturing, machine building, cosmetics and chemical products manufacturing, marble processing, mineral water bottling, tailoring, carpet making.|ref 3=|ref 2=|city=Velingrad
Мәдениет, білім және сәулет
Сегіз мектеп (олардың бесеуі жоғары мектептер), үш анықтама кітапханасы (читалиште), 100-ге жуық қонақ үй (олардың кейбіреулері бес жұлдызды), стадион және қалалық оркестр бар. Вилла Раина – қаланың Лджене ауданындағы нео-ренессанс стиліндегі вилла. Оны 1928 жылы Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін танымал серб сәулетшісі Милутин Борисавльевич (1889–1970) жобалаған. Бастапқыда "Раина" белградтық өнеркәсіпші Стойадин "Столе" Стевовичтің (1888–1945) және Стевович пен Симич отбасыларының қажеттіліктері үшін жазғы үй ретінде көзделген. Таңдалған жер Велинград қаласының сыртындағы төбе, жергілікті тұрғындар оны "Акрополь" деп атайды. Дизайн негізінен француз ренессанс сәулетінің қағидаларын көрсетеді, бірақ сол кездегі сәнді Ар-деко стиліндегі сыртқы безендіру элементтерімен толықтырылған. 1946 жылы үй мемлекеттік меншікке алынып, жұқпалы ауруларды емдеуге арналған санаторийге айналдырылды. 1992 жылы Вилла Раина Стевовичтің мұрагерлеріне (Крсманович-Симич және Гиллес де Пеличи отбасыларына) қайтарылды. Бүгінде жазғы үй аймақтық маңызы бар мәдени және тарихи ескерткіш ретінде заңмен қорғалады.
There are eight schools (five of them high schools), three reference libraries (chitalishtes), about 100 hotels (some of which five star), a stadium and a city orchestra. The Villa Raîna is a Néo Renaissance villa in the city's area of Ldžene and was designed in 1928 by a renowned pre WWII Serbian architect Milutin Borisavljević (1889 1970). Initially, "Raina" was conceived as the summer house of the Belgrade based industrialist, Stojadin "Stole" Stevović (1888 1945), for the needs of the families Stevović and Simić. The site selected was a hilltop just outside the city of Velingrad, locally called the "Acropolis". The design mainly reflected the values of French Renaissance architecture but with discreet decorative features in the then fashionable Art Deco style. The house was nationalized in 1946, and transformed into a sanatorium for the treatment of infectious diseases. In 1992 the Villa Raina was restituted to Stevović's heirs (families Krsmanović Simić and Gillès de Pélichy). The summer house is today protected by law as a cultural and historical monument of regional importance.
Бальнеология және туризм
Табиғи ортасы, климаттық ерекшеліктері және көптеген ауруларды емдеуге мүмкіндік беретін минералды бұлақтарының арқасында Велинград болгар және шетел азаматтары үшін танымал туристік орынға айналған. Қала аумағында 3 санаторий, 60-тан астам қонақ үй, 140 мейрамхана мен ойын-сауық орындары бар. Алты демалыс кешені жаңартылып, барлық түрдегі бальнеологиялық қызметтер ұсынылады. Халыққа арналған минералды ванналар жақсартылып, 22 ашық және жабық минералды бассейн салынды. Велинградта өкпе және буын ауруларын, неврологиялық және гинекологиялық (соның ішінде сүйексіздік), бүйрек, бауыр, асқазан-ішек және тағы да көптеген денсаулық мәселелерін емдеуге болады. Спа-емдеу минералды су ішу, ингаляция, ванна қабылдау және шаю арқылы жүргізіледі.
The natural environment, climatic features, and mineral springs favourable for the treatment of a number of diseases make Velingrad a tourist destination for Bulgarian as well as foreign citizens. On the territory of the city there are 3 sanatoriums, over 60 hotels, 140 restaurants and entertainment venues. Six holiday complexes have been modernised, offering all types of balneological services. Public mineral baths have been improved and 22 outdoor and indoor mineral pools have been built. In Velingrad there is a possibility for treatment of lung and joint diseases, neurological and gynecological problems (including infertility), kidney, liver, gastrointestinal and many other problems. Spa treatment is carried out by drinking mineral water, inhalations, baths and rinses.
Клептуза
Велинградтың атақты орындарының бірі – 600-1200 л/с ағындылығы бар Клептуза карсты бұлағы. Екі көлді саябақ қаланың символы болып саналады. Ол Велинградтың үш термалды аймағының бірі – Чепино ауданында орналасқан. Бұлақтың көп бөлігі ішуге пайдаланылады, ал қалғаны екі көлді толықтырады, олар кейін Чепинская өзеніне, одан Марицаға және Ақ теңізге құяды. Карсты бұлақтан оңтүстікке қарай созылған қарағай ормандары табиғи парке айналдырылған. Парк бұрынғы Чепино-Баня ауылдық әкімдігінің өз қаражатымен салынған, ал алғашқы көл 1933 жылы құрылған.
Among the landmarks of Velingrad is the Kleptuza karst spring with a flow of 600 to 1200 L/s. The park with its two lakes is one of the symbols of the town. It is located in the Chepino district, which is one of the three thermal zones in Velingrad. A large part of the spring water is used for drinking purposes; the other part feeds two lakes, which then flow into the Chepinskaya River, and from there into the Maritsa and the White Sea. Pine forests stretch south from the karst spring and have been turned into a natural park. The park was built with own funds by the former rural municipality of Chepino Banya, and the first lake was established in 1933.
Велинград тарихи мұражайы
Чепино аймағындағы мұражай ісінің бастауы 1909 жылы Христо Масларовпен қаланды. Оның ұсынысымен Каменица ауылындағы қоғамдық орталықта Археологиялық мұражай құрылды, ол Білім министрлігімен бекітілді. Келесі онжылдықтарда осы аймақтың тарихына қатысты көптеген мәліметтер мектептер мен қоғамдық мұражайлар қорына жиналды. Осы негізде 1952 жылы Велинград қалалық тарихи мұражайы құрылды. Кейіннен ол «Вела Пеева» үй-мұражайына айналдырылды. 1991 жылы Мәдениет министрлігі оның мәртебесін тағы да өзгертіп, Велинград тарихи мұражайы деп белгіледі. Археология, Жаңа өркендеу дәуірі, Этнография, Жаңа және Соңғы тарих, және Көркем өнер бөлімдері ашылды. Оларда 19 мыңнан астам археологиялық жәдігерлер, ежелгі тұрмыстың заттары, иконалар, ескі кітаптар, белгілі тұлғалардың жеке заттары мен архивтері, фотосуреттер мен құжаттар сақталады және зерттеледі. Мұражай 1982 жылы салынған, кең және ыңғайлы көрме залдары бар арнайы ғимаратта орналасқан. Онда Вела Пееваға арналған тұрақты көрме, этнографиялық көрме, боялған жұмыртқалар көрмесі және Николай Гяуровқа арналған көрме ұсынылған.
The beginning of the museum work in the Chepino region was laid in 1909 by Hristo Maslarov. On his initiative the community centre in the village of. Kamenitsa, an Archaeological Museum was established, approved by the Ministry of Education. In the following decades, many testimonies about the past of this region were collected in school and community museum collections. On this basis, the Velingrad City History Museum was established in 1952. Later it was transformed into the house museum "Vela Peeva". In 1991, the Ministry of Culture decided to change its status again to the Historical Museum Velingrad. Archaeology, Renaissance, Ethnography, New and Recent History and Art Departments were formed. More than 19,000 archaeological finds, objects of old life, icons, old printed books, personal belongings and archives of famous personalities, photographs and documents are stored and studied in them. The museum has a special building built in 1982 with spacious and comfortable exhibition halls. In them are presented the permanent exhibitions on Vela Peeva, an ethnographic exhibition, an exhibition on painted Easter eggs and an exhibition on Nikolay Giaurov.
Спорт
Қаланың футбол клубы — «Чепинец» Велинград.
The city's football club is Chepinets Velingrad.
Құрмет
Антарктидадағы Грэм Жеріндегі Велинград түбегі осы қаланың құрметіне аталған.
Velingrad Peninsula in Graham Land, Antarctica is named after the city.