Кіріспе

Америкалық құлдан көрініс ұйымдастырушыға айналған Джойс Хет (шамамен 1756 – 19 ақпан 1836) – П.Т. Барнумның Джордж Вашингтонның 161 жылдық емші анасы деген жалған мәлімдемемен көрсеткен афроамерикалық әйел. Осы мәлімдемелермен ұйымдастырылған көрсетілімі және оның жария аутопсиясы кеңінен танымал болды.

Өмірбаян

Хеттің ерте жылдары туралы көп мәлімет жоқ. 1835 жылы Джон С. Боулинг оны құл етіп алып, Кентукки штатының Луисвилл қаласында көрмеге қойды. 1835 жылдың маусым айында ол Р. В. Линдсей мен Коли Бартрамға сатылды. 1835 жылы оның қойылымдарын жарнамалаған плакаттарда былай деп жазылған: «Джойс Хет – әлемдегі ең таңғажайып және қызықты құбылыс! Ол генерал Вашингтонның әкесі Августин Вашингтонның құлы болған. Ол есі жоқ нәрестеге киім кигізген алғашқы адам, кейін ол біздің батыр әкелерімізді даңққа, жеңіске және бостандыққа бастап кетті. Өзінің сөзімен айтқанда, осы елдің ұлы әкесі туралы айтқанда, «Ол оны өсірді». Джойс Хет 1674 жылы дүниеге келді, демек қазір таңғажайып 161 жасқа жеткен». Өмірінің соңында ол соқыр және дерлік толыққанды қозғалысқа келмейтін (сөйлей алатын және оң қолын біршама қозғалта алатын) еді. Барнум 1835 жылдың 11 тамызында оны Нью-Йорктегі Нибло бағында көрмеге шығара бастады. Хеттің жасына күмән келтіргендер үшін оның денесі оның шамадан тыс жасы туралы сенімді нығайтты. Харриет Вашингтонның айтуынша, Хеттің денесі өте кішкентай, терең әжімдері болған, тісі жоқ және тырнақтары қыранға ұқсаған. Вашингтон Хеттің тіссіз аузының себебі Барнумның оны қартайтып көрсету үшін тістерін күшпен жұлып алғаны екенін мәлімдейді. Барнум үшін 7 айлық саяхаттық көрме ретінде Хет «кішкентай Джордж» туралы әңгімелер айтып, гимн шырқады. Эрик Лотт Хеттің импресариоға аптасына 1500 доллар табыс әкелгенін айтты, бұл сол дәуірде үлкен сома (1835 жылғы 1500 доллар қазіргі жылдарда шамамен <есептелген сомаға> тең). Барнумның шоумен ретіндегі мансабы дамыды. Оның жағдайы баспасөзde кеңінен талқыланды. Оның жасына күмән туғандықтан, Барнум оның қайтыс болғаннан кейін ашық түрде тілмекке тілетінін жариялады. Ол келесі жылы (1836) Коннектикут штатының Бетел қаласында Барнумның інісі Филоның үйінде қайтыс болды.

Аумақтық мәйітті өлтіру

Джойс Хет 1836 жылдың 19 ақпанында Нью-Йорк округінде қайтыс болды, шамамен 79 немесе 80 жаста болған деп саналады. Халықтың қызығушылығын қанағаттандыру үшін Барнум ашық жерде анатомиялық кесу (автопсия) ұйымдастырды. Барнум хирург, доктор Дэвид Л. Роджерстің қызметін пайдаланды, ол 1836 жылдың 25 ақпанында Нью-Йорктің Сити Салонында бір мың бес жүз көрерменнің алдында анатомиялық кесуді жасады. Роджерс жасы туралы мәлімдеменің алаяқтық екенін жариялағанда, Барнум анатомиялық кесуге түскен адамның басқа біреу екенін, ал Хеттің Еуропаға саяхатта екенін айтты. Кейін Барнум бұл әдейі жасалған алдау екенін мойындады.