Кіріспе

Америка Құрама Штаттарының автоспорт ұйымы

Америка жылдамдық қауымдастығы (ASA) – 1968 жылы құрылған, Америка Құрама Штаттарындағы автоспортты санкциялайтын ұйым. Қауымдастықтың кеңсесі алғаш Индиана штатының Пендлтон қаласында, кейін Флорида штатының Дейтона-Бич қаласында орналасқан. ASA өздерінің «ASA мүшелері бағдарламасы» аясында асфальтталған және топырақты жарыс жолдарына санкция берді, сонымен қатар АҚШ және Канадада жарыс серияларын ұйымдастырды. ASA 1973 жылы басталган ұлттық тур сериясымен ең көп танылды, бірақ 2004 жылы қаржылық қиындықтарға байланысты тоқтатылды. 2005 жылы Дэннис Хут басшылығымен ASA негізінен қысқа жол жарыстарын санкциялайтын орталыққа айналды. ASA National тур сериясының машиналары бұрынғы Stock Car Speed Association (ресми ASCAR) ұйымымен Англияда да жарысқан, бірақ ол ұйым қазір тоқтатылған. 2022 жылдың 10 желтоқсанында жарыс ұйымдастырушысы Track Enterprises, ASA-ның ARCA-мен лицензиялық келісім бойынша 2023 жылғы ASA STARS National Tour – супер кеш модельді жарыс сериясын санкциялауға қайта оралатынын жариялады. Бұл ұйым 2014 жылдан бері активті емес еді.

ASA ұлттық тур

Ұлттық тур сериясы негізінен Орта Батыста жарыс өткізетін, соңғы үлгідегі жарыс машиналарын пайдаланды. 1991 жылдан 2004 жылға дейін көптеген сериялық жарыстар бірнеше кабельдік арналарда (әсіресе «Нэшвилл желісінде») көрсетілді. ASA жарыс қозғалтқыштары үшін жолаушылар көлігі технологиясын қолданған жалғыз ұлттық тур сериясы ретінде ерекшеленеді. NASCAR-дан айырмашылығы, 2012 жылға дейін барлық ұлттық тур сериялары үшін карбюраторлы қозғалтқыштар міндетті болса, ASA барлық қозғалтқыштарда отын инъекциясын талап етті. 1980-жылдардың ортасында ол танымал V8 қозғалтқыштарына қарағанда аз қуатты, бірақ жүргізушілер үшін жарысқа қабілеттілігі жоғары алты цилиндрлі, төмен бағалы балама ұсынған алғашқы автокөлік ұйымдарының бірі болды. 2000 жылғы ереже өзгерістерінен кейін, ол ұлттық көрерменге «қорап қозғалтқыштарды» (crate motors) таныстырғанымен де белгілі болды. (NASCAR 2006 жылы Grand National Division үшін, қазіргі ARCA Menards Series East және ARCA Menards Series West деп аталатын «қорап қозғалтқыштарды» қабылдады.)

MTV-нің сот ісі

1991 жылы «Гейлорд Энтертейнмент» («The Nashville Network» иелері) және тәуелсіз «Group Five Sports» продюсерлік компаниясы ASA жарыстарын тікелей эфирде көрсету туралы келісімге келді. Бірінші тікелей «ASA ACDelco Challenge Series» жарысы 1991 жылдың маусымында АҚШ-тың «Нэшвилл спидвейінде» өтті. Жарыста «NASCAR» жұлдызы Даррел Уолтрип (ол 1972 жылы ASA-ның бірінші «Чемпиондар жарысын» жеңген) ASA-ның тұрақты қатысушысы Боб Сеннекерді жеңді. Бұл жарыс «TNN» және «Group Five» телеарналары арқылы бүкіл маусым бойы ұлттық деңгейде көрсетілді. 1999 жылы «CBS» («TNN»-ді 1997 жылы сатып алған) «American Speed Association» акцияларының 25%-ын иесі Рекс Роббинстен сатып алғанын жариялады. «CBS» бұл қадамды «NASCAR» жарыстарын көрсету құқығын жоғалтқаннан кейін жасады және «ASA»-ны «CBS Cable» желілерінде («TNN» және «CMT») насияттауды жоспарлады. 2000 жылы «Viacom» компаниясы «TNN»-ді сатып алғаннан кейін «CBS Cable» операциялары тоқтатылды, «TNN»-нің Шарлотта және Нэшвилл кеңселерi жабылып, сигналдар «MTV Networks» компаниясына «Spike TV» арнасын құру үшін берілді. Ол кезде «MTV Networks» «CBS» компаниясымен жасалған автоспорттық келісімшарттарын сақтады. 2001 жылдың тамызында «MTV» «ASA» және «World of Outlaws» компанияларымен (ол да «CBS» басшылығымен «TNN» келісімшартына қол қойған) байланысын үзді. Олар танымал спринт машинасы «Knoxville Nationals» және қалған екі «ASA ACDelco Series» жарысын жазбадан көрсетуге белсенді. «ASA» жазбадан көрсетуді тоқтату үшін сотқа шағымданып, бірақ «MTV» екі жарыстың біреуін тікелей эфирде көрсетуге келіскеннен кейін сот ісін тоқтатты. «MTV» бес жылдық «CBS» келісімшартын 20 айдан кейін бұзды. «ASA» негізін қалаушы Рекс Роббинстің ұлы Брайан Роббинс «MTV»-ді сынға алып былай деді: «Жаңа (MTV) басшылығы біз «TNN» («CBS Cable») компаниясымен келісім жасасқан кезде болған серіктестікке қатысты бірдей көзқарасқа ие емес сияқты».

Стив Дейлге сатылады

2003 жылғы ASA National Tour маусымында теледидарлық көрсетудің төмен рейтингті (бірақ мотор спортына бағытталған) Speed Channel арнасына көшуіне байланысты күрт өзгерістер болды. Роббинс ASA-мен ынтымақтастығын тоқтатты. Автокөлік иесі Стив Дейл, инвесторлар тобымен бірге, 2003 жылғы маусым соңында ASA-ны сатып алып, серияны одан әрі кеңейтуді үміттене отырып, 2004 жылы ауқымды өзгерістерге кірісті. ASA содан кейін Өкілдік тректер бағдарламасын кеңейтті, бұл арқылы NASCAR-дың санкциялық төлемдеріне қарағанда төмен санкциялық төлеммен тректерді өз жағына тартуға ниеттенді. ASA-да NASCAR-дың Dodge Weekly Series ұсынған жоғары қаржылық мүмкіндіктер мен кең танылу деңгейіне ие болған жоқ. Стив Дейл басшылығымен ASA US Pro Series деп аталатын, Ортан-Батыс аймағындағы жаңадан құрылған late model сериясын сатып алды. Серияда жарыс машиналарын жаңарту үшін "crate" (жинақталған) қозғалтқыштар мен "шаблонды" кузовтар қолданылды, бұл жаңа "мақұлданған кузов конфигурациясы" шаблонын жасауға көмектесті. Стандартталған кузовтар NASCAR санкциясынан өтпеген тректердегі командаларға ақша үнемдеуге мүмкіндік берді. US Pro Series ASA Late Model Series деп қайта аталды. Жаңа ASA Late Model сериясының бастауында, тұңғыш жарыста Матт Кенсет пен Тони Стюарт жаңа атаумен және меншік құқығымен қатысты. ASA сонымен қатар Southern Modified Auto Racing Teams (SMART) – модифицирленген жарыс ұйымын және Speed Truck Challenge – Батыс жағалауындағы қысқа тректердегі, пикап формасындағы шыныпластик кузовтары бар серияны сатып алды, екі серияны да санкциялауға көмектесу мақсатында. Автокөліктердің сыртқы түрі 2004 жылы жаңаша бола бастады: машиналардың артқы крылаларында нөмірлер, ал есіктерінде демеушілердің логотиптері орналастырылды, бұл дәстүрлі stock car-лардың көрінісінен өзгеше болды. Бұл кеңейту әрекеттеріне қарамастан, 2004 жылғы маусымның ортасында ASA Ұлттық тур жарыстарын және теледидарлық келісімшарттарды тоқтатуға мәжбүр болғанда қаржылық қиындықтар туды. Маусым соңында серияның құлауы Лоу мотор спорт алаңында жарыс өткізілген кезде болды. 2004 жылдың қазан айында, 99 айналымдық Aaron's 99 жарысы алдындағы жүргізушілер жиналысында (NASCAR Nextel Cup-тың UAW GM Quality 500 жарысына іріктеуден кейін өткізілді), жарыстан кейін командаларға төлеуге жеткілікті қаражаттары жоқ екенін және мерзімді ұзартуды сұрағанын хабарлады. Бұл, Лоу мотор спорт алаңы санкциялық келісімге сәйкес, барлық сыйлық қоры мен санкциялық төлемді ASA-ға аударған болатын. Стив Дейлдің жарысқа қатыспау шешіміне көңілі қалған спорт алаңы ASA-ның көліктері мен жабдықтарын алып қойды. Speedway Motorsports, Inc. (Atlanta Motor Speedway және Lowe's Motor Speedway иелері) Атлантадағы соңғы ASA жарысынан кейін бәсекелестерге тікелей төлем жасауға келісім берді. Санкциялау органы құлдырап, 2004 жылғы маусымнан кейін жабылды, ал Ұлттық тур тоқтатылды.

Денис Хут дәуірі

Ұлттық тур тоқтатылғаннан кейін, ASA мүшелік бағдарламасы және asaracing.com домені бұрынғы NASCAR шенеунігі Деннис Хут басқарған Racing Speed Associates компаниясына сатылды. Олармен бірге ASA санкциялаған қысқа трассалық бағдарламалар, ASA Midwest Tour, ASA Midwest Truck Tour, ASA Truck Series, ASA Pro Truck Series, ASA ProAutoSports, ASA Advance Testing British Columbia Late Model Tour және ASA NW Sprint Car Series (NSRA) да сатылды. NASCAR ұйымның таралуын пайдаланып, Оңтүстік-Шығыста Whelen Southern Modified Tour модификацияланған сериясын іске қосты. Бұл серия NASCAR-дың солтүстік бөлімдерімен бірдей ережелерді ұстанды және 2017 жылы олар біріктірілді. Жауап ретінде Racing Speed Associates ASA Оңтүстік модификацияланған жарыс командасы тұжырымдамасын бастады, мақсаты – модификацияланған жарыстарды ASA-ға қайтару. Американдық Stockcar Лигасы (ASA формулалық машиналарын пайдаланған) Ұлттық турды қолдау үшін Mid American Racing санкциясымен жұмыс істеді. ASL өзінің негізін қалаушысы Гэри Веркотерен 2005 жылғы 6 қазанда жүрек талмасынан қайтыс болғанға дейін тек төрт жарыс өткізді. Техникалық директор және бұрынғы жарыскер Дуг Страсбург Mid American Racing басқаруын қолына алды, бірақ 2006 жылдың басында ішкі реформа жасап, Mid American Racing-ті қысқартты, нәтижесінде ASL бір маусымнан кейін тоқтатылды. NASCAR 2006 жылғы маусымнан кейін аймақтық соңғы модельдер жарысын ұсынған AutoZone Elite дивизияларын жабу туралы хабарлағаннан кейін, ASA АҚШ бойынша жаңа серияларды санкциялай бастады. 2007 жылы ASA Midwest Tour және ASA Northwest Tour, ал 2008 жылы ASA Southeast Asphalt Tour ұйымдастырылды. 2013 жылы Midwest Tour санкциясы ARCA-ға берілді, ол ARCA Midwest Tour атымен танылды, бұл 2018 жылы ARCA компаниясын NASCAR сатып алғаннан кейін серияны NASCAR-мен жанама түрде қайта біріктірді. 2008 жылы ASA 2003 жылғы маусым соңында NASCAR-дан бөлініп, тәуелсіз болған ISCARS спорттық компакт сериясын санкциялай бастады. Сонымен қатар, ASA мүшелік бағдарламасы NASCAR-дың Whelen All American Series тұжырымдамасына ұқсас ұлттық қысқа трассалық ұпайлар чемпионатын қосты. Жеңімпаз Джо Гиббс Racing-те сынақтан өту мүмкіндігіне ие болды, ал бағдарламаны Джо Гиббс Driven Racing Oil бренді демеушілік етті. ASA бұрынғы Goody's Dash Series санкциясын 2011 жылға дейін жүзеге асырды.

ASA Фри-Стейт 500

2010 жылдың 31 қаңтарында ASA Racing Оңтүстік Африка Республикасында жарыс өткізген алғашқы американдық жарыс ұйымдастырушысы ретінде тарихқа енді. ASA Free State 500 жарысы Оңтүстік Африканың Фри-Стейт провинциясындағы Велком қаласында орналасқан Файкиса трассасының овалында өтті. Бұл трассаның овалында өткен алғашқы маңызды жарыс болды. Ескірген төртінші буынды Cup машиналарында өткен жарыста Ұлыбританиядан Джон Микель соңғы айналымда Калифорниялық Тони МакКрейді озу арқылы 207 айналымдық (500 км) жарысты жеңіп алды. Free State 500 жарысы ASA Transcontinental Series аясындағы трек чемпионатына кіретін шара ретінде жоспарланған болатын, алайда одан кейін басқа жарыстар өткізілген жоқ.

Атау талабы

Бұрынғы American Speed Association активтерінің осыған байланысты бөлінуі Рон Варнидің Late Model Series-ті қайта сатып алуына байланысты атау дауына әкелді, ал American Speed Association-ның қалған бөліктері Хутқа сатылды. 2007 жылдың 4 желтоқсанында Деннис Хут ASA Late Model Series-ке қарсы сотқа жүгінді, ASA Late Model Series сауда белгісінің тіркеуін жоюды талап етті. ASA Late Model Series бұл сотқа шағымның негізсіз екенін және Хутқа сот арқылы келтірілген залап үшін қарсы талап айтты. 2009 жылдың 14 қаңтарында атау дауы шешілді. Екі тарапқа да "ASA" атауын сақтауға рұқсат берілді, бірақ ASA Late Model Series жаңа логотип жасауға міндеттелді, сондай-ақ екі тарап та ASA Late Model Series-тің American Speed Association немесе ASA Racing-пен байланысы жоқ, олармен демеушілік немесе қолдау көрсетілмейтіні туралы жарыс қауымдастығына хабарлауға келісті. 2010 жылдың 11 қазанында АҚШ округтік сотының судьясы Мэтью Кеннелли 2010 жылдың 7 қазанындағы бұйрығында Луис Р. (Рон) Варни, Jr, ASA Late Model Series, LLC және олармен бірігіп немесе қатысатындардың барлығына, соның ішінде ASALMS, LLC-ге АҚШ-тың кез келген жерінде автомобиль жарыстарымен байланысты ASA немесе ASA Late Model Series брендін пайдаланудан мұңкіндік бермейтінін жариялады. Бұл бұйрық 2010 жылғы Октоберфест жарысы күні Ла-Кросс жәрмеңкесінің жылдамдық трассасында орындалды. Варни басқаратын ұйым бұйрықтан кейін қызметін тоқтатты.