Кіріспе

Моторспорттық жол жарысы – жарысқа дайындалған туристік автомобильдерді пайдаланатын моторспорттық жол жарысы. Бұл жарыс түрі Америка Құрама Штаттарында танымал болған жарыс машиналарын жарысымен ұқсастықтары да, маңызды айырмашылықтары да бар. Автомобильдер формула немесе спорттық автомобильдер жарысындағыдай жоғары жылдамдыққа ие болмаса да, олардың бір-біріне және жанкүйерлердің жеке көліктеріне ұқсастығы жарысқа үлкен қолдау көрсетуге мүмкіндік береді. Аэродинамиканың аз қолданылуы, ашық дөңгелекті жарыстарға қарағанда, артта келе жатқан автомобильдердің озуына әлдеқайда оңай жағдай жасайды, ал автомобильдердің мықты корпусы жарыс барысында асып өту үшін жасалатын жеңіл соққылар мен итерулерді қалыпты жағдайға жақындатады. Қысқа спринттік жарыстармен қатар, көптеген туристік автомобильдер серияларында 3-тен 24 сағатқа дейін созылатын бір немесе бірнеше төзімділік жарыстары да болады, бұл жарыстар автомобильдің, жүргізушінің жылдамдығы мен тұрақтылығымен қатар, сенімділік пен пит-топтың қабілетін де сынап бағалайды.

Сипаттамалары

Туристік автокөлік жарыстары жиырмасыншы ғасырдың ортасында көптеген қалалар арасындағы қауымдық жолдарда өтетін, ұзақ форматтағы жарыс ретінде басталды. Көліктерді жүргізуші және олардың сенімсіздігіне байланысты, құрал-жабдықтар мен қосалқы бөлшектерді алып жүретін механик басқарды. Осы бастамалардың қалдығы қазіргі заманғы туристік және GT автомобильдерінде де көрінеді – жүргізуші көліктің орта сызығынан ығысып отырады және екінші орындыққа арналған орын қарастырылған (бірақ қазір олар сирек қойылады). Ережелер елдеріне қарай әртүрлі болғанымен, көптеген серияларда бәсекелестер стандартты көлік кузовымен бастауға тиіс, бірақ қозғалтқыштар, шасси, тежегіштер, доңғалақтар мен шиналар сияқты барлық басқа компоненттерді жарыс үшін кеңінен өзгертуге рұқсат етіледі. Көліктердің алдыңғы және артқы бөліктеріне кейде аэродинамикалық элементтер қосылады. Ережелер көбінесе қолжетімді ең қымбат технологияларды шектеу арқылы шығындарды бақылауға және жарысты тартымды етуге бағытталған (мысалы, көптеген серияларда барлық қатысушылар қолдануға міндетті бақылау шиналары қарастырылады), кейде жеңімпаздың көлігі келесі жарыстарда ауырлау болуы керек). Туристік автокөліктер NASCAR басқаратын американдық автокөлік жарыстарымен де ұқсас. Алайда, туристік автокөліктер, кемінде, идеялық тұрғыдан, өндірістік көліктерден шығарылған, ал бүгінгі NASCAR көліктері біртұтас дизайнға негізделген. Туристік автокөлік жарыстарын седан жарыстары деп те атайды.