Кіріспе

Солтүстік Америкалық дрэг-рейсинг ұйымы

Ұлттық ыстық доңғалақ қауымдастығы (NHRA) – дрэг-рейсингтегі ережелерді белгілейтін және АҚШ пен Канада бойынша іс-шараларды ұйымдастыратын басқару органы. 40 000-нан астам жүргізушіні тізімінде ұстайтын NHRA әлемдегі ең ірі моторспорттық санкциялау органы екенін мәлімдейді. Қауымдастық 1951 жылы Калифорнияда Уолли Паркс тарапынан дрэг-рейсинг спортын ұйымдастыру және дамыту үшін басқару органы құру мақсатында құрылған. NHRA-ның алғашқы Ұлттық жарысы 1955 жылы Канзас штатының Грейт-Бенд қаласында өткізілді. NHRA Mission Foods Drag Racing Series – жыл сайын 24 жарыстан тұратын ұлттық жарыс сериясы, Солтүстік Америка мен әлемнің ең үздік дрэг-рейсинг жүргізушілерін біріктіретін дрэг-рейсингтегі басты жарыс. NHRA U.S. Nationals қазір Индиана штатының Браунсбург қаласындағы Lucas Oil Raceway трассасында өткізіледі және ресми түрде U.S. Nationals деп аталады. Ұлттық жарыстардың жеңімпаздарына қауымдастықтың негізін қалаушы Уолли Паркс құрметіне арналған мүсін табыс етіледі. Бұл мүсін көбінесе «Уоли» деген лақап атымен танымал.

Тарих

Уоли Паркс, "Hot Rod" журналының редакторы және өзі де құрғақ көлдерде жарысқан, "hot rod" жанкүйерлері арасында "қауіпсіздік, спорттық рух және достық" қағидаларын дамыту үшін Ұлттық Hot Rod қауымдастығын құрды. Қауымдастық алғашқы жылы шамамен 25 000 мүше жинады, ал алты жыл ішінде мүшелерінің саны 57 000-нан асты. "Hot Rod" журналы мен NHRA бірлесіп, жалпы жұртшылықты, әсіресе полицияны, "shot rodders" деп аталатын бейхабар және қауіпті көше жарыскерлерінен "hot rod" жанкүйерлерін ажыратуға көндіруге тырысты. Олар автомектеп оқытушылары және гараж иелері сияқты ересектердің қатысуын ынталандырды. NHRA-ның "hot rod" жанкүйерлерінің беделін қорғауға бағытталған күш-жігеріне "Салқын Hot Rod" (1953) сияқты қысқа фильмдер сериясы кірді, онда тәртіпсіз жасөспірім "ескі, істен шыққан машинадағы бейхабар баланың мүлдем "hot rod" жанкүйері емес екенін, ол – қарапайым адам" екенін түсінеді. Drag Safari 1955 жылғы АҚШ чемпионатының өтуіне жол ашты.

NHRA спортшыларының сүйреп жүгіру жарыстары

Оннан астам спортшы сыныбы бар. NHRA дивизиондық жарыстарында қар мотоциклі, мотоцикл сыныптары, Super Street, Super Gas, Stock Eliminator, Super Stock, Competition Eliminator, Super Comp, Top Sportsman, Top Dragster, Top Alcohol Funny Car және Top Alcohol Dragster сыныптары күш сынасады. Snowmobile және кейбір спортшы мотоцикл сыныптарынан басқа барлық сыныптар NHRA ұлттық жарыстарында тұрақты түрде қатысады. NHRA ұлттық жарыстарда негізінен кәсіби сыныптарды насихаттайды; алайда, қатысушылардың көп бөлігі спортшы жарысшылары болып табылады. Спортшы сыныбындағы жарысшылар кез келген NHRA жарысына қатысуға рұқсат алу үшін NHRA мүшесі болуы және жарна төлеуі керек. Бұл спортшы жарыстарына Lucas Oil Drag Racing Series, Summit Racing Equipment Racing Series және NHRA Jr. Drag Racing League кіреді. NHRA Sportsman Drag Racing Series бастапқыда жеті дивизионнан тұрды: Солтүстік-Шығыс, Оңтүстік-Шығыс, Солтүстік Орталық, Оңтүстік Орталық, Батыс Орталық, Солтүстік-Батыс және Тынық мұхиты. 2012 жылдан бастап Top Alcohol Dragster және Top Alcohol Funny Car сыныптары төрт аймақта жарысты: Шығыс, Солтүстік Орталық, Орталық және Батыс.

Ұлттық деректер

+ClassDateTrackDriverElapsed Time (секундтар)Жоғары отын13 қыркүйек, 2019Maple Grove RacewayБриттани Форс3.623Күлкілі көлік18 тамыз, 2017Brainerd International RacewayРоберт Хайт3.793Pro Stock14 наурыз, 2022Gainesville RacewayЭрика Эндерс6.450Pro Stock мотоциклі14 қазан, 2023Texas MotorplexГейдж Геррера6.627Pro Modified14 наурыз, 2021Gainesville RacewayЖозе Гонсалес5.621Жоғары спирттік драгстер6 қыркүйек, 2020Indianapolis Raceway ParkМеган Майер5.090Жоғары спирттік күлкілі көлік17 наурыз, 2019Gainesville RacewayШон Бельмеур5.352 ЕСКЕРТУ: Жоғары отын және күлкілі көлік рекордтары 1000 фут (304.8 метр) бойынша өлшенеді.

Орындар

NHRA АҚШ бойынша 100-ден астам жарыс жолымен ынтымақтастық етеді. Қазіргі уақытта ол In N Out Pomona Dragstrip, Gainesville Raceway және Lucas Oil Raceway жалдап алады. Бұрын ол National Trail Raceway және Atlanta Dragway-ге ие болған.

Қауіпсіздік

NHRA барлық жарыстарда көптеген қауіпсіздік құрылғылары мен процедураларын міндеттейді. Барлық көліктерде бес нүктелі қауіпсіздік белбеуі болуы қажет. Ол жүргізушіні орындықта сенімді ұстап тұрады және егер жүргізушіге өрт немесе жарылыс салдарынан машинадан шығу қажет болса, бір секундтан кем уақытта босатылатын жылдам құлыппен жабдықталған. Алкоголь және нитрометан отыны кластарындағы және жылдам бензин кластарындағы барлық жүргізушілер үшін өртке қарсы костюмдер міндетті. Бұл костюмдер толық денелі комбинезон болып табылады және жеті қабатты Nomex матадан жасалған, бұл оларды отқа төзімді етеді. Міндетті костюмге Nomex қолғаптары, аяқ шұлықтары және бас киімі кіреді. Файрбол Робертстің қазасынан кейін пайдалануға енгізілген тағы бір NASCAR жетістігі – отын багі. Бұл мембрана нитрометансыз отын құйылған көліктердің отын бактерілеріне орналастырылып, отынның ағып кетуіне және жарылысқа жол бермейді. Үшіншісі – HANS құрылғысын қолдану. Бұл құрылғы соқтығыс кезінде бас пен мойынның қозғалысын шектейді. Төртіншісі – титан қалқаны, ол барлық Dragster және Funny Car көліктерінің, сондай-ақ Alcohol класындағы көліктердің басына орнатылуы керек. Бұл пилот кабинасына кез келген сынықтардың енуіне және Top Fuel жарыскері Даррелл Расселдің қазасынан кейін жүргізушіге қауіпті болуына жол бермейді. Бесіншісі – бортындағы өрт сөндіру жүйесі. Бұл жүйелер қозғалтқыштың өзіне бағытталған және қозғалтқыш тұтанғанда бірден іске қосылады, бұл автомобильдің толығымен тұтанып, жүргізушіге қауіп төндіру мүмкіндігін азайтады. Сондай-ақ, жүргізушіге қолмен іске қосу мүмкіндігі де бар. Бұл 1983 жылдан бері барлық көліктерде қолданылады, ол кезде қозғалтқыштың жарылып, өртенуі сол кездегі Funny Car жүргізушісі Майк Даннды өлтіруге жақын болды. Барлық жабық корпусты көліктерде қауіпсіздік қызметкерлерінің иеленген өрт сөндіргіш мүндерін қабылдайтын бес дюймдік дөңгелек тесік болуы керек. Барлық көліктерде артқы панельде, қауіпсіздік тобының қолжетімділігінде отын сорғысын ажыратуға арналған анық белгіленген қосқыш болуы керек. Алтыншысы – Funny Car көліктерінде 1970 жылдардың басында бөлім құрылғаннан бері орнатылған шатырдан қашу люгі. Бұл құрылғы Funny Car жүргізушілеріне қозғалтқыш өртенген кезде машинадан шығуға мүмкіндік береді, фрейм мен шыныдан жасалған корпус арасынан құлап, артқы дөңгелектердің астында қалу қаупін болдырмайды. Жетіншісі – барлық машиналардың артқы жағындағы ұзын тіректер, сондай-ақ «көлік тіректері» деп те аталады. Бұл ұзын тіректер машинаны ұшыру кезінде аударылудан сақтайды. Жарыс жотының үстіне сынықтардың, майдың, отынның немесе салқындатқыш сұйықтықтың түсуін болдырмау үшін қозғалтқыштың астында (қосымша платформасы бар) сұйықтықтарды және бұзылған бөлшектерді ұстап тұру үшін «подгузники» қолданылады. «Майдың төмендеуі» айтарлықтай айыппұлға және бұрын жиналған Чемпионат ұпайларын (жылдық сыйлықтар үшін) жоғалтуға әкеледі. Centrifugally іске қосылатын «слиппер» тұтқасын пайдаланатын көптеген машиналар енді әр жарыс кезінде өндірілетін тұтқа шаңын жинау үшін ұстау түтігін пайдаланады. Жоғарыда аталған жаңа тәжірибелер, сондай-ақ суперкомпрессордың үстіндегі Кевлар стиліндегі ұстағыш жамылғыны ұзақ мерзімді талап ету, жарақат алу және өрт шығу мүмкіндігін айтарлықтай азайтады, сонымен қатар жарыс жотын тазалау үшін жарыс кешігуін күрт азайтады. Автомобильдің «slick» деп аталатын артқы дөңгелектерінде жүріс жоқ, олар қауіпсіздік ескере отырып таңдалады. Бұл шиналар бұрынғы жылдардағыдан әлдеқайда қатты қоспадан жасалған, сондықтан шина ыдырауға төзімді. Бұл да Расселдің қазасынан кейін орын алды. Жарыстың кез келген кезеңінде шиналарды толық толтыруға рұқсат етілмейді. Сағатына 150 миль жылдамдықпен жүретін барлық көліктерге тежегіш парашют қажет. Барлық Drag машиналарындағы қауіпсіздік талабы 9.99 және одан жылдам 1/4 мильде қозғалтқыш блогын қоршап тұрған және қозғалтқыш жарылған жағдайда сынықтарды ұстап тұратын отқа төзімді қозғалтқыш жамылғысы. Егер көлік жүріс кезінде май ағып кетсе, NHRA ережелері ақшалай, ұпайлық және уақытпен айыппұл салуды талап етеді. Бәсекелестік кезінде, құқық бұзушылық жасаған команда өзінің өткен уақытын және жылдамдығын жоғалтады; жарыс кезінде, жаза келесі жарыстағы екі команда да бұзушылық жасамаса, жол таңдауын жоғалту болып табылады. 2007 жылы Эрик Медленнің қазасынан кейін Funny Car көліктеріндегі дөңгелектер қауіпсіздікті арттыру үшін өзгертілді. Олар қалың изоляциямен жабылып, қозғалтқыш жарылған кезде жастықтардың тұтануын болдырмау үшін Nomex-тің бірнеше қабаттарымен жабылады. Тағы бір нысан қауіпсіздігі – трасса соңындағы үлкен құм шұңқыры, «төмендеу аймағы» деп белгіленген трасса бөлігінен кейін, сондай-ақ «құм тұзағы» деп те аталады. Бұл 40 футтық (12 м) құм шұңқыры көлікті баяулатуға немесе тоқтатуға арналған. 2008 жылы Нью-Джерси штатының Энглиштаун қаласындағы Скотт Калиттаның қазасынан кейін құм тұзақтары ұзартылып, тереңдетілді, үш футтан алты футқа және 40 футтан (12 м) 80 футқа (24 м) дейін өсті. Кез келген тоқтату желісінің ілмектеріне арналған анкерлер кез келген кедергісіз тіректерсіз жерге көмілуі керек. Жаңа қауіпсіздік мүмкіндіктері трассаның өзіне қатысты. Калиттаның қазасынан кейін құм тұзақтарының соңында ауыр жастықталған тоқтату қабырғалары бар. Бұл қабырғалар NHRA кәсіби санаттарының кез келген бөлімінің әдеттегі жылдамдығынан әлдеқайда жоғары жылдамдықпен жүретін көліктің соқтығысына төтеп беруге қабілетті. Бұл тоқтату қабырғалары бетон тіректермен ұсталған бұрынғы резең полимерлік қауіпсіздік желілерінің орнына келді. Тағы бір қауіпсіздік өзгерісі Калиттаның қазасының тікелей салдары болды. NHRA қозғалтқыштың жұмысын үнемі тексеріп отыратын датчик орната бастады, және егер көлік жарыс кезінде кез келген уақытта кері соққы берсе немесе қозғалтқыш жарылысынан жарылыс панелі жарылса, отын сорғысы өшіріліп, парашюттер автоматты түрде ашылады. Top Fuel және Funny Car бөлімдеріндегі бірнеше жүргізушілер жаңа датчикке наразылық білдіргенімен, олар оның Калиттаның қазасына ұқсас қайғылы апаттарды азайтуға көмектесетінін мойындайды. Бұл құрылғы Форс, Кенни Бернштейн және Тони Шумахер, сондай-ақ NHRA жарыс дамуы және NHRA трасса қауіпсіздігімен бірлесіп жасалған. Ол 2009 жылдың басында енгізілді. Датчик тек Funny Car және Top Fuel бөлімдерінде қолданылады. Pro Stock нитрометанды немесе суперкомпрессорларды қозғалтқыштарында қолданбайды және бұл нитрометанмен отынды қозғалтқыштарда көрінетін үлкен жарылыстардың қаупін айтарлықтай азайтады. 1980 жылдардың соңына дейін жанкүйерлер қоршауға дейін орналаса алатын, осылайша оқиғаға жақын болуға тырысатын. Алайда, трассадағы бірнеше ауыр апаттардан кейін, жанкүйерлерге қоршаудан 75 футтан (23 м) жақын болуға рұқсат етілмейді. Жаңа қауіпсіздік талаптарының бірі Техас штатының Эннис қаласындағы Техас Моторплекс трассасындағы жақын қатерлі апаттан кейін пайда болды, онда Джон Форстың машинасы дөңгелектерінің дірілдеуіне ұшырады, бұл парашюттарын шығарумен бірге, қозғалтқыштан тікелей екіге бөліп жіберді. Бұл жақтаудың бұзылуы оның аяқтарының алдында денесі немесе жақтауы болмағандықтан, ауыр жарақатқа ұшырауына әкелді, бұзылған көлік тоқтағанша жерге сүйреліп бақты. Ережелер енді Top Fuel немесе Funny Car кез келген жақтау құрылысында қатайтылған хром-молибден түтіктерін пайдалануға тыйым салады. Нитрометанмен жұмыс істейтін көліктердің (funny car және fuel dragster) трасса ұзындығы 1000 футқа (305 метрге) дейін қысқартылды, бұл 200 мильден жоғары жылдамдықпен қозғалтқыш пен суперкомпрессордың жарылуы мен өрт шығуы мүмкіндігін азайтуға бағытталған. Басқа барлық кластар толық 1320 футтық ширек мильге (402 метрге) жарысуды жалғастырады, бұл NHRA 1950 жылдары белгілеген бастапқы қашықтық. 2010 жылғы маусым Top Fuel класына жаңа қауіпсіздік құрылғысын әкелді. Егер жүргізуші жарыс соңындағы әдеттегі тоқтату процедурасын орындай алмаса, финиш сызығынан 400 фут (122 м) және 600 фут (183 м) қашықтықта орналасқан екі резервтік передатчик болады...

Қауіпсіздік сафариі

Қауіпсіздік талаптарының ішінде, қауіпсіздік қызметкерлерінің толық құрамы бар, ол "Қауіпсіздік сафариі" деп аталады. Олардың міндеті – кез келген өртті сөндіру, жарыс жолындағы апаттан кейін қалдықтарды тазалау және медициналық қызметкерлер келгенге дейін жүргізушілерге көмек көрсету. "Қауіпсіздік сафариі" 1960 жылдардың соңында құрылды, себебі жарыс жолындағы бірқатар апаттар нәтижесінде бірнеше перспективті жүргізушілер ерте зейнетке шығуға мәжбүр болды. Осы уақыттан бері қаза болған жарақаттардың саны азайды, бірақ толығымен жойылған жоқ. Кез келген жарыс іс-шарасында, кез келген уақытта жедел жәрдем бригадасының толық құрамы болады. Бұл жедел жәрдем қызметкерлері әдетте жарыс трассасы орналасқан қаладан немесе округтен шақырылады және NHRA олардың еңбегі үшін сыйақы төлейді. Сонымен қатар, қажет болған жағдайда, ауыр жарақат алғандарды жергілікті ауруханаларға немесе травматологиялық орталықтарға ауамен тасымалдау үшін әуе медицинасы қызметтері де дайын тұрады. Алғашқы "Drag Safari" 1954 жылы Америка бойынша саяхатын бастады. Оның құрамына төрт негізгі мүше кірді: Бад Куонс, Бад Эванс, Эрик Рикман және Чик Кэннон.