Акустикалық майлау – үйкеліс беттері арасында дыбыс толқындарымен тітіркеніс туыздап, бөлінуге мүмкіндік беретін құбылыс. Үйкеліс коэффициентін азайтады. 🔊⚙️
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Акустикалық майлау немесе соник майлау, сырғанақ жүйенің бір элементіне микрофонды орналастыру арқылы вакуумда өлшенетін дыбыс, сырғанақ беттер арасындағы аралықты тудыруға мүмкіндік беретін тербеліс пайда болғанда жүзеге асады. Бұл екі пластинаның немесе бөлшектер тізбегінің арасында болуы мүмкін. Оптималды тербеліс тудырып, осылайша соник майлауға себеп болатын дыбыстың жиілігі бөлшектердің өлшеміне байланысты өзгереді (жоғары жиіліктер құмға қажетті немесе қажетсіз әсер етеді, ал төменгі жиіліктер үлкен тастарға әсер етеді). NOTOC
Acoustic lubrication or sonic lubrication occurs when sound (measurable in a vacuum by placing a microphone on one element of the sliding system) permits vibration to introduce separation between the sliding faces. This could happen between two plates or between a series of particles. The frequency of sound required to induce optimal vibration, and thus cause sonic lubrication, varies with the size of the particles (high frequencies will have the desired, or undesired, effect on sand and lower frequencies will have this effect on boulders). NOTOC
Мысалдар
Егер екі объектінің арасындағы динамикалық үйкеліс коэффициенті 0,20 болса, ал діріл оларды уақыттың жартысын ғана жанастыратын болса, бұл 0,10 тұрақты үйкеліс коэффициентіне балама болады. Мұндай үйкелістің айтарлықтай төмендеуі жүйеге елеулі әсер етеді. Әңгіме бойынша, Екінші дүниежүзілік соғысындағы "Panzer" танктерінің шынжырлары өздерінің сықырлауымен майланған болуы мүмкін, бұл акустикалық майлаудың сәтті мысалы. Тағы бір мысал – көшкін кезінде кездеседі. Көптеген көшкіндерде мұндай эффект байқалмайды, бірақ кейде көшкіннен туындаған дірілдің жиілігі тас блоктарын дірілдету үшін оптималды болады. Бұл жағдайда кері байланыс тас блоктарының әдеттегіден гөрі әлдеқайда алысқа және жылдамға сырғуына себеп болады, бұл олардың жолындағы адамдар үшін қауіптілікті арттырады. Мұндай көшкіннің бір ерекшелігі – ол бірнеше секунд бұрынғы құрғақ сырғақ тастарға емес, ағып жатқан суға немесе лайға ұқсайды.
If there is a dynamic coefficient of friction between two objects of 0.20, and vibration causes them to be in contact only half of the time, that would be equivalent to a constant coefficient of friction of 0.10. This substantial reduction in friction can have a profound effect on the system. According to anecdote, World War II Panzer tank treads may have been lubricated by their own squeak providing a serendipitous example of acoustic lubrication. Another example occurs during landslides. Most landslides do not involve this effect, but occasionally the frequency of vibrations caused by the landslide is optimal to cause the boulders to vibrate. In this case, feedback causes the boulders to slide much farther and more quickly than typical, which can pose an increased danger to those in their path. One notable feature of such a landslide is that it appears to resemble flowing water, or mud, and not the dry sliding rocks that they were seconds earlier.
Қолданбалар
Жер сілкінісін зерттеуден басқа, акустикалық майлаудың көптеген басқа да қолданыс орындары болуы мүмкін, әсіресе өзгермелі үйкеліс қажет болғанда немесе дәстүрлі майлау материалдарын қолдану мүмкін болмағанда. Мысалы, су, мұнай сияқты қазбаларды құм арқылы бұрғылау. Дыбыстың оптималды жиілігі (жиіліктің өлшенуі) бұрғы және құм арасындағы үйкелісті қатты түрде азайтуға мүмкіндік береді. Вибрациялық басы бар жаңа шатырлар да осыған мысал бола алады.
Besides the study of landslides, there could be many other applications for acoustic lubrication, particularly where variable friction is required or traditional lubricants can't be used. One case might be drilling wells (for water, oil, etc.) through sand. The optimal pitch of the sound (measurement of frequency) could reduce the friction between the drill bit and sand considerably. New razors with a vibrating head may also be an example.
Көркем шығармаларда
Shadow Complex видеоойынының басты кейіпкері акустикалық майлауды қолданатын "үкірді демпелейтін құрылғыны" ала алады; бұл оған өте жоғары жылдамдықпен жүгіруге мүмкіндік береді.
The protagonist in the videogame Shadow Complex can acquire a "friction dampener" that uses acoustic lubrication; this enables him to run at very high speeds.