Америка Ұйымының Өркендеу еркіндігі жөніндегі арнайы хабаршысының қызметі

Кіріспе

Америка мемлекеттері ұйымының (ОАД) сөз бостандығы жөніндегі арнайы баяндамашы лауазымы 1997 жылы Адам құқықтары жөніндегі Америкааралық комиссиясы (IACHR) тарапынан құрылды. Бұл кеңсе ОАД мүше мемлекеттерінің Американдық адам құқықтары конвенциясының сөз бостандығы саласындағы талаптарына сәйкестігін қадағалайды. Офис IACHR-ға түскен сөз бостандығын бұзу туралы шағымдарды талдайды және журналистер мен өмірлік қауіпке тап болған немесе қайырсыздан зардап шегу қаупі бар басқа адамдарды қорғау үшін ОАД мүше мемлекеттерінен «алдын ала шаралар» сұрауды қоса алғанда, комиссияға істер бойынша кеңес береді. Сөз бостандығының ауыр бұзылуына қатысты жағдайларда арнайы баяндамашы алған ақпарат туралы баспасөз хабарламаларын жариялайды, билік органдарына алаңдаушылығын білдіреді және осы құқықты қайта орнату бойынша ұсынымдар жасайды. Басқа жағдайларда арнайы баяндамашы қосымша ақпарат алу және/немесе келтірілген зиянды жою үшін үкіметке шаралар қабылдауды сұрап, тікелей үкіметтік органдармен байланысады. Арнайы баяндамашы сонымен қатар конвенцияда кепілденген сөз бостандығын бұзатын заңдар мен ережелерді реформалау жөнінде ОАД мүше мемлекеттеріне ұсынымдар береді. Арнайы баяндамашы сөз бостандығы құқығын насихаттау және жергілікті журналистер мен адам құқықтарын қорғаушыларды қолдау мақсатында білім беру, оқыту және басқа да іс-шараларға қатысады, сондай-ақ ОАД мүше мемлекеттеріндегі құқық бұзушылықтар туралы хабарларды тергеу үшін фактілерді анықтау миссияларын жүргізеді. Жыл сайын баяндамашы Америкадағы әр елдегі баспасөз бостандығы мен сөз бостандығының жай-күйін егжей-тегжейлі баяндайтын жылдық есеп жариялайды. ОАД баяндамашысы сөз бостандығын ілгерілетудің төрт халықаралық механизмінің бірі болып табылады, ал қалғандары – БҰҰ пікір және сөз бостандығы жөніндегі арнайы баяндамашысы, Адам және халықтар құқықтары жөніндегі Африка комиссиясының сөз бостандығы жөніндегі арнайы баяндамашысы және ЕҚЫҰ БАҚ бостандығы өкілі. Олар жыл сайын әлемдегі сөз бостандығына қатысты мәселелерге назар аударатын бірлескен декларация жариялайды.

The office of the Special Rapporteur on Freedom of Expression of the Organization of American States (OAS) was established by the Inter American Commission on Human Rights (IACHR) in 1997 to monitor OAS member states' compliance with the American Convention on Human Rights in the area of freedom of expression. The office analyses complaints of free expression violations received by the IACHR and advises the commission on cases, including requests for "precautionary measures" from OAS member states to protect journalists and others who face threats or the risk of irreparable harm. In cases involving a serious violation of freedom of expression, the Special Rapporteur issues press releases about the information it has received, expresses its concern to the authorities, and makes recommendations for re instating this right. In other cases, the special rapporteur directly contacts government authorities to obtain further information and/or to request that the government take measures to rectify the harm that has been inflicted. The special rapporteur also makes recommendations to OAS member states to reform laws and regulations that violate free expression rights guaranteed under the convention. The special rapporteur participates in education, training and other activities to promote the right to freedom of expression and support local journalists and human rights defenders, and conducts fact finding missions to investigate reports of abuses in OAS member states. Each year, the rapporteur issues an annual report detailing the state of press freedom and freedom of expression in each country in the Americas. The OAS Rapporteur is one of the four International Mechanisms for Promoting Freedom of Expression, the others being the UN Special Rapporteur on Freedom of Opinion and Expression, the African Commission on Human and Peoples' Rights Special Rapporteur on Freedom of Expression and the OSCE Representative on Freedom of the Media. Each year, they issue a joint declaration calling attention to worldwide free expression concerns.

Арнайы баяндамашылар

Доктор Сантьяго Кантон (Аргентина): 1998–2002
Доктор Эдуардо Бертони (Аргентина): 2002–2006
Доктор Игнасио Альварес (Венесуэла): 2006–2008
Доктор Каталина Ботеро (Колумбия): 2008–2014
Доктор es (Уругвай): 2014–2020
Доктор Педро Вака (Колумбия): 2020 – қазіргі уақытқа дейін