Кіріспе

Хелен ДеУитттың романы. 2000 жылғы "Соңғы самурай" (2000) – американдық жазушы Хелен ДеУитттің тұңғыш романы. Онда жалғыз анасы мен оның дарынды ұлы әкесін іздеуге шығады. Кітап жарық көрген кезде жақсы сатылып, сыншылардың жоғары бағасын алғанмен, шамамен он жыл бойы басылымнан түсірілді. 2016 жылы қайта басылғанда, ол тағы да мақтаулар мен наградаларға ие болды.

Сюжет

"Соңғы самурай" – жалғыз ана Сибилла мен оның ұлы Лудоның Лондондағы шағын пәтерде бірге тұратын қарым-қатынасы туралы. Сибилла, американдық эмигрант, бос жұмыс істейтін машинистка болып жұмыс істейді. Лудо өте ерте жасынан-ақ дарынды екенін көрсетеді: екі жасында оқуға үйренеді, үш жасында Гомерді түпнұсқа грек тілінде оқиды, содан кейін еврей, жапон, көне норвег, инуит тілдерін және жоғары математиканы меңгереді. Оның тәрбиесінде әкесінің орнын толтыру үшін Сибилла Лудоға Акира Куросаваның "Жеті самурай" фильмін көрсетеді, ол оны жатқа біледі. Романның келесі бөлімінде он бір жасар Лудоның өмірі суреттеледі, ол мектепке бармайды және әлеуметтік байланысы тек анасы жазған дзюдо сабақтарымен ғана шектеледі. Бірақ ол биологиялық әкесімен танысқаннан кейін, оның интеллектуалдық деңгейіне көңілі толмай, әртүрлі әке кандидатын іздеуге кіріседі. Лудо бірнеше ересек, зиялы адамдармен араласып, олардың әкелікке лайықты екенін анықтауға тырысады.

Сыншылдық қабылдау және мұра

"Соңғы самурай" 2000 жылы жарық көрген кезде, 100 000 данадан астам сатылып, жақсы пікірлер алды. Алайда, содан кейін он жылдан астам уақыт бойы басылымнан шықпады. 2000 жылы "Нью-Йоркер" журналында А.С. Байат осы роман туралы: «Жаңа үлгідегі, жаңа әңгіме – шынымен бір табыс» деп жазды. Сол жылы "Нью-Йорк Таймс" газетінде Майла Голдберг: «Кітап ақыл-ойға ұзақ құрбандық шалса да, оның интеллектуалдық қабілеті жарқырап, үміт сыйлайды» деді. 2016 жылдың маусым айында New Directions баспасы романды қайта жариялады. Кейінгі сын-пікірлер оны ұмытылған заманауи классика деп бағалады. "Гранта" журналында жазған Энн Медоуз оны 2000 жылдың ең жақсы кітабы деп атады. 2018 жылғы "Нью-Йорк" мақаласында "Соңғы самурай" ғасыр романы деп танылды. Кристиан Лоренцен мақаласында: «Соңғы самурай бірнеше жағынан нұсқаулық сияқты. Ол өмір сүру және білім алу этикасын қамтиды, сонымен қатар оқырмандарға қалай оқуға болатынын және олардың санасы жетпейтін нәрселерді де үйренуге болатынын көрсетуге тырысады» деп жазды. "The Guardian" газеті оны «ерекше, батыл, керемет кітап» деп сипаттады. "The Millions" да осындай пікірде болды: «Егер "Соңғы самурай" интеллектуалдық табиғат туралы тартымды қиялдарды таратушы кітаптар тобына жатса, онда мен көрген осы жанрдың ең жақсы үлгісі осы».

Марапаттар мен ұсыныстар

Роман 2002 жылғы Халықаралық Дублин әдеби сыйлығының, сондай-ақ 2001 жылғы Лос-Анджелес Таймс газетінің Арт Сейденбаум жаңа туындылар сыйлығының финалдық тізіміне ілікті, ал 2001 жылғы Orange Prize сыйлығының ұзақ тізіміне енді.