Кіріспе

Кемедегі арқан баспалдақтарының түрлері

"Жақыптың баспалдағы" термині кемеде екі түрлі арқан баспалдағын білдіреді. Біріншісі – иілгіш, аспалы баспалдақ. Ол тік арқандар немесе тізбектерден тұрады, олар көлденең, тарихи түрде дөңгелек және ағаштан жасалған сатыларды ұстап тұрады. Бүгінде жалпақ сатылы иілгіш баспалдақтар да "Жақыптың баспалдағы" деп аталады. Атау көбінесе апострофсыз қолданылады ("Якобтың баспалдағы"). Олар кеменің бортына өту үшін қолданылады, сондықтан пилоттық баспалдақтарды жиі қате түрде "Жақыптың баспалдағы" деп атайды. Пилоттық баспалдақтардың сатыларының өлшемі, арақашықтығы және кеңейткіштерді пайдалану бойынша нақты ережелері бар. Пилоттық баспалдақта кеңейткіштердің болуы оны "Жақыптың баспалдағынан" ерекшелейді. Кеңейткіштер – тік арқандардан ұзаққа созылатын ұзын таяқшалар, олар баспалдақтың бойлық осінен бұрылуын болдырмау үшін (кеме тербелгенде және баспалдақ кеменің бортымен байланысын жойғанда) және адам кеме таяқтары арасында қалмауы үшін қолданылады. Пайдаланбаған кезде баспалдақ аспалы тұрғаннан гөрі жиналып (әдетте оралып) сақталады. 19 ғасырдың соңындағы соғыс кемелерінде мұндай баспалдақтар шайқас кезінде палубадағы қалыпты бекітілген баспалдақтардың орнына қолданылды. Олар жауынгерлік дайындық кезінде "Жақыптың баспалдақтарымен" және арқандармен ауыстырылды. Бұл көру бұрышын бұғаттамау және жаудың снарядтары тигенде сынықтардың пайда болуын болдырмау үшін жасалды. Екінші түрі – төрт қыры бар кемелерде кездесетін баспалдақ. Теңізшілер төменгі мачтадан жоғары, топмачтаға және одан да жоғары көтерілу үшін мачтадан шығып тұрған платформаның үстінен айналып өтуі керек. Көптеген кемелерде айналып өтудің жалғыз жолы – жоғарыда ілінген футток шүберектері болса, қазіргі заманғы үлкен кемелер көбінесе ратлиндардан тік баспалдақпен оңай өтуге мүмкіндік береді. Осы баспалдақ – "Жақыптың баспалдағы". Олар ағаш кемелер дәуірінде және тіпті 1950 жылдарға дейін кемеге отырудың немесе кеме жанындағы жөндеу жұмыстарын жүргізудің танымал тәсілі болғанмен, қазіргі заманғы сауда кемелерінде қауіпсіздік мәселелеріне байланысты оларды пайдалану шектеулі. Бүгінде "Жақыптың баспалдақтары" тек құтқару шалкектеріне және құтқару салдарына және сондай-ақ желкен баспалдағына көтерілу үшін қолданылады.

Шығу тегі

Жақыптың баспалдағы туралы айтылады, оның түбірі Киелі кітаптан, Жаратылыс кітабының 28:12 аятынан басталады, онда Жақыпқа көкке жететін баспалдақ түсі көрінеді.