Кіріспе

Curly coated Retriever (әрқашанда сызықшамен жазылмайды, көбінесе қысқаша Curly деп аталады) - бастапқыда Англияда далалық құстар мен су құстарын аулау үшін селекцияланған ит тұқымы. Бұл ретриверлердің ең биігі және денесін жабатын тығыз бұйралардың көптігімен оңай ажыратылады. Curly Coated және Wavy Coated (қазір Flat Coated Retriever деп белгілі) – 1860 жылға дейін құрылған алғашқы екі мойындалған ретривер тұқымы.

Сыртқы келбеті

Бұл ит таулық жерлерде құс және су құстарын аулауға арналған белсенді, жақсы дамыған денелі ит. Curly құрылысы жағынан басқа ретриверлерден шамалы өзгеше. Curly аяқтары біраз ұзын сияқты көрінеді, бірақ шындығында бойынан сәл ғана ұзын. Ол тепе-теңдік пен ептілікке ие, сонымен қатар шыдамдылық, күш және әдемілік сезімін береді. Curly-лердің аузы жұмсақ, ойынды сақтап алуда мұқият. Көрме стандарттары бойынша иттердің құлағынан биіктігі аралығында, ал аналықтары аралығында болуы керек, бірақ өлшемдер кең ауқымды, әсіресе далаға арналған иттерде, олар көбінесе кішкентай болады. Шығу отаны (Ұлыбритания) тұқымдық стандарты биік бойлы еркек және аналық итті талап етеді, тек еркектер үшін және аналықтары үшін көрсетілген. Салмағы иттің бойына пропорционал болуы керек. Бұл тұқымның жүні тығыз, қырлы бұйралардан тұрады. Curly-дің тығыз бұйраланған жүні суды, қылқанды бұталарды тебіп тастайды және басқа спорттық иттердің жұмсақ, жұқа жүніне тимейтін зиянды қорғайды. Curly есімді ретриверлер үшін тек қара және бауыр түсті жүндер ғана қабылданды. Кездейсоқ ақ түктерге рұқсат етіледі, бірақ үлкен ақ дақтар – бұл ауыр кемшілік. Көздері қара түсті иттерде қара немесе қоңыр, ал бауыр түсті иттерде қоңыр немесе янтарь түсті болуы керек. Сары көздер сирек кездеседі. Мұрыны толық пигменттелген болуы керек және иттің жүнімен бірдей түс болуы керек.

Тендерлік

Бұйралы ретривер бастапқыда аңшылардың қарулы иті ретінде өсірілді, олардың мінезі мен дене бітімі осы мақсатқа сай келді. Бұйралы ретриверлер көптеген елдерде құс аулауға серік ретінде қолданылады, соның ішінде құрлықтағы және су құстарын аулауда да. Олар көбінесе тыныш және салмақты мінезге ие, сондықтан басқа ретриверлерге қарағанда тым жандануға бейім емес. Дегенмен, оларға жеткілікті физикалық жаттығулар мен ақыл-ойға арналған жаттығулар қажет. Бұйралы ретриверлер кейде жат адамдармен салқын қарым-қатынаста болуы мүмкін, бірақ әдетте иелеріне және отбасына өте адал және мейірімді болады, бұл олардың тегін көрсетеді, себебі бұрын Виктория дәуіріндегі аңшыларға браконьерлерден қорғау үшін күзетші ит ретінде көмектескен. Олар ешқашан қорқып немесе агрессивті болуы керек емес. Бұйралы ретриверлер жалпы алғанда өте ақылды, бірақ оларды оқыту кейде қиын болуы мүмкін, өйткені олар бірқалыпты жаттығулардан тез жалықады.

Жамылғы

Құйрықты иттер – бір қабатты, астыңғы қабаты жоқ тұқым. Көрсетілім стандартындағы шағын, тығыз бұйраларын күту өте оңай. Серіктес және/немесе аң аулауға пайдаланылатын құйрықты иттерге күрделі күтім қажет емес, бірақ иттің денсаулығы үшін оларды таза және түйінсіз ұстау керек. Барлық құйрықты иттер түлейді, бірақ астыңғы қабаты бар иттерге қарағанда аз. Бұл тұқымдағы аналықтары жылына екі рет болатын жылу айнымалы кезеңдерінде көбірек түлейді. Иттер мен қатындар, әсіресе маусымдық температураның күрт өзгеретін аймақтарда тұратындары, көктемде көбірек түлей алады. Қажет болған жағдайда, иттерге арналған шампуньмен жуу керек. Көрмеге қатысушылар әдетте құйрықтан, құлақтардан, қарыннан, аяқтардан және етектен қауырсынды қысқартады. Құйрықты иттің сыртқы түрін бағалау көрмесінде қысқару міндетті емес, бірақ көптеген төрешілер оны қысқартпаған жағдайда бағасын төмендетуі мүмкін. Дене жамылғысын артық қысқаруға болмайды. Түстер тек біртекті бауыр және қара түсті болады.

Жаттығу

Бұл иттер сергітуге жақын, олардың спорттық қабілеттері мен төзімділігі үшін өсірілген. Керли – ақылды ит, ол жеткілікті физикалық жаттығулар, ойын және ақыл-ойымен жұмыс істегенде ең бақытты. Керлилер аулау сынақтары, флайбол және иттердің ептілік сынақтары сияқты белсенді спорт түрлері үшін өте жақсы, себебі олар табиғатта болуды, адамдармен бірлесіп жұмыс істеуді және кез келген шараға қатысуды ұнатады. Ересек Керли сыртта, ойнағанда немесе далада белсенді және көңілді болса да, әдетте үйде тыныш болады. "Иттер туралы халықаралық энциклопедия" (1984) мәліметінше, "осы иттің ең ұнайтын нәрсесі – жүзу", бұл оны өзендер мен ағындарды кесіп өту қажет болғанда құнды ретриверге айналдырды.

Денсаулық

Ұлыбританияда 2024 жылы жасалған зерттеуде осы тұқымның өмір сүру ұзақтығы 12,2 жылды құрайтыны, ал таза тұқымды иттерде бұл көрсеткіш орташа есеппен 12,7 жыл, ал будандастырылған иттерде 12 жылды құрайтыны анықталды.