Кіріспе
Бутанның ресми киім және әдеп кодексі
Дриглам Намжа – Бутанның ресми әдеп және киім кодексі. Ол азаматтардың қоғамдық жерлерде қалай киіну керектігін, сондай-ақ ресми жағдайларда қалай мінез-құлық таныту керектігін анықтайды. Бұған қоса, ол өнер және сәулет сияқты бірқатар мәдени мұраларды реттейді. «Дриглам» сөзі ағылшын тілінде «тәртіп, ереже, дәстүр, норма, тәртіп» мағынасын білдіреді, ал «намжа» – «жүйе» дегенді білдіреді. Бұл кодекс Бутанды саяси және мәдени тұрғыдан біріктіруді көздеген алғашқы Жабдрунг Ринпоче – тибет ламасы және әскери қолбасшысы тарапынан жасалған. Ол Бутанның ерекшелігі – дзонг архитектурасының (монастырь-қамалдар) ережелерін белгіледі. Сондай-ақ, ол «аудандық фестиваль» – сечудің көптеген дәстүрлерін, мысалы, Чам биін қалыптастырды. Бұл ережелер Бутанның ерекше ұлттық ерекшелігін қалыптастыру мақсатымен әдейі жасалды. 1989 жылы үкімет киім кодексінің статусын ұсынылғаннан міндеттіге көтерді. Осыдан кейін барлық азаматтар жұмыс уақытында қоғамдық орындарда киім кодексін сақтауға міндетті болды. Бұл жарлық оңтүстік жазықтардағы Лотшампа халқының наразылығын тудырды, олар Галоп халқының киімін киюге мәжбүр болды.
The Driglam Namzha is the official code of etiquette and dress code of Bhutan. It governs how citizens should dress in public as well as how they should behave in formal settings. It also regulates a number of cultural assets such as art and architecture. In English, driglam means "order, discipline, custom, rules, regimen" and namzha means "system", the first Zhabdrung Rinpoche, a Tibetan lama and military leader who sought to unify Bhutan not only politically but also culturally. He established guidelines for dzong architecture, the characteristic monastery fortresses of Bhutan. He also established many of the traditions of the tshechu "district festival" such as the Cham dance. The guidelines were intentionally codified to encourage the emergence of a distinctively Bhutanese identity. In 1989, the government elevated the status of the dress code from recommended to mandatory. All citizens were then required to observe the dress code in public during business hours. The decree was resented by Lhotshampas in the southern lowlands, who complained about being forced to wear the clothing of the Ngalop people.
Киім-кешек
Дриглам Намжа бойынша ерлер ауыр, тізеге дейін жететін, белдікпен бекітілген, алдына қалта жасау үшін бүгілген гуо деп аталатын шапан киеді. Көне ерлер ақ түсті, жібектен тоқылған, шұғалалы кабнейді сол иықтан қарсы жамбасқа дейін тағады, ал басқа түстер лауазымды тұлғалар мен монахтарға арналған. Әйелдер рачу киеді, ол сол иыққа оралған, тар, кестеленген мата.
Сәулет
Дриглам Намжа Бутанның діни, әскери, әкімшілік және әлеуметтік орталықтарын салудың дәстүрлі ережелерін қалыптастырады, олар дзонгтар деп аталатын бекіністерге біріктіріледі. Олардың құрылысында ешқандай жоспар жасалмайды және шегелерге рұқсат етілмейді. Шабыттанған ламаның басшылығымен азаматтар мемлекетке төлейтін салықтарының бір бөлігі ретінде дзонгтарды салады. 1998 жылға дейін барлық ғимараттар түрлі-түсті ағаш фасадымен, кішкентай аркалы терезелермен және көлбеу шатырлармен салынуы тиіс деген жарлық шығарылды.