Кіріспе

Американдық автор және экотеология мен пост-апокалиптикалық көзқарасты қолдаушы (1958 жылы туған) полиция қызметкері.

Майкл Доуд (1958 – 2023) – американдық автор, лекция оқыған адам және экотеология мен пост-апокалиптикалық көзқарасты қолдаушы болды.

Эволюциялық христиандық

Майкл Доудтың 1991 жылғы «Жер Рухы» кітабы эволюцияның, діни натурализмнің және прогрессивті христиандық ілімінің негізінде көпшілік алдында сөйлеу мансабын бастады. «Эволюциялық христиандық» оның бағалайтын тақырыбы болды, нәтижесінде оны кейде Американың «эволюциялық жариялаушысы» деп атады. Оның 2007 жылғы «Эволюция үшін Құдайға рахмет» кітабы оны 2009 жылы жарық көрген «Бізді қабылдай алатын үлкен оқиға» атты тарауды жазуға шақырды. Бұл кітап оның баяндамаларын діни мекемелерден тыс жерлерде де жариялауға мүмкіндік берді. Олардың ішінде Біріккен Ұлттар Ұйымындағы құндылықтар тобы, Скептиктер қоғамы, үш университете Дарвин күні лекциясы және 2012 және 2014 жылдары Мичиган штатының Гранд-Рапидс қаласында өткен TEDx жиындары болды. 2014 жылы Доуд климаттық өзгерістерге белсенді қатысуын еріктік жұмысына және шіркеуде сөйлеуіне қосты. 2014 жылы оның баяндама кестесі шамамен АҚШ-тың Ұлы Климаттық науқанының бағытын, соның ішінде қалалық саябақтарда және жергілікті шіркеулерде науқанды қолдау үшін сөйлеуді қамтыды. 2014 жылы ол «Реверенд Реальность» (Шындық Пасторы) сахналық есімін қабылдады және презентацияларында экотеологияны басымдыққа қоюын көрсету үшін жасыл дін қызметкерлерінің көйлегін кие бастады (сурет оң жақта). Ол экология ғылымын либералды христиандық теологиясымен біріктірді, экологиялық шектеулер мен Жердің сыйымдылығы туралы айтқанда «милость шектері» терминін қолданды. Ол экологиялық жақтау мақсатында қосымша библиялық метафораларды түсіндірді. Олардың ішінде ең маңыздысы – адамзаттың экологиялық қираудан арылып, ақыры «Реальностьке оралатын» «сарыққан бала» ретінде құтқарылуды іздеу қажеттігі болды. Ол он қағиданы «Иеміз былай дейді» түрінде жазды және сөйледі:

«Мені мойындамайтын және қашып құтыла алмайтын шындықтың дауысынан басқаша ойлауды тоқтатыңыз. Дәлелсіз «аян» немесе «құдайлық нұсқау» туралы ойлауды тоқтатыңыз. Жаратылыс туралы айту немесе жаратылыс тарихы туралы ойлауды ғаламның тарихынан бөлек қарастыруды тоқтатыңыз. Теологияны экологиядан бөлек қарастырмаңыз: табиғатымды зерттейтін ғылым. «Прогресс»ті қысқа мерзімді, адамдарға бағытталған жолмен анықтауды және өлшеуді тоқтатыңыз. Ортақ мүлікті ластауға рұқсат беруді тоқтатыңыз. Жаңаруға шамасы жетпеген ресурстарды пайдалануды тоқтатыңыз. Жаңаруға жарамсыз ресурстарды болашақ ұрпақтарға зиян келтіретін немесе олардан айыратын жолмен пайдалануды тоқтатыңыз. Көмір, мұнай және табиғи газды іздеуді тоқтатыңыз – оның көп бөлігін жерде қалдырыңыз. Байлардың қалауын кедейлердің қажеттілігінен жоғары қоюды тоқтатыңыз».

Джон Холстед 2023 жылы Доудқа арнаған естелікте Каттонның ықпалын былайша сипаттады: «Апаттан кейінгі тұжырымдама, керісінше, үмітке, прогреске және технологияға сенудің өзі бізді өзіміздің жойылуымызға қарай жылдамдатып жіберетінін көрсетеді. Егер біз табиғи шектеулерді мойындамасақ, біз қаламайтын оқиғаны тездетіп жібереміз». 2019 жылы Доуд өзі сияқты климаттың өзгеруіне, экологиялық шамадан тыс шығындалуына, биологиялық әртүрліліктің жоғалуына және өркениеттің құлдырауына себеп болатын жағдайларға үмітсіздікке түскендерге көмектесу үшін пасторлық көзқарасқа көшті. Ол «апаттан кейінгі пастор» ретінде танылды. Виктория Лоурц 2021 жылғы кітабында «Майкл Доудтың апаттан кейінгі руханилығы» туралы жазып, оны «өміріміздің толықтығын қабылдайтын руханилық: қайғы мен сұлулықты қатар қабылдайтын руханилық. Бұл руханилық қайғы мен өкініштен терең, батыл, жанашыр және рухани жандануға қарай өтеді. Доуд айтқандай, «апаттан кейінгі руханилық – біз кім екенімізді еске алғанда, болмайтынды қабылдағанда, қайғымызды құрметтегенде және болашаққа және жанға пайдалы нәрселерге басымдық бергенде ашылады». Доуд 2022 жылғы эссесінде былай деді: «Жоққа шығару, ашу, келіссөздер, депрессия, қабылдау: қайғы-қасіреттің мақталған кезеңдерінде қайдасың? Ал апаттың өзі соңғы нүкте ме?» Ол жалғастырды: «Мен (басқалармен бірге) «апаттан кейінгі» жанашырлық сезімнің мүмкіндіктерін зерттей бастадым». Оның 2023 жылғы Progressing Spirit журналындағы эссесі «Нағыз ақыр заман: апаттан сенімге» деп аталады. Ол былай деп жазады: «Апаттан кейінгі көзқарас – нигилизмді немесе әлсіздікті қолдамайтын, практикалық көзқарас. Сенім – оның негізі, діни сенімнің секулярлық атауы. Осыдан кейін жомарттық пен жанашырлық әрекеттер жалғаса береді, бірақ олар көлемі жағынан кішірек болады. Олар осы уақытта болады. «Жүйені» өзгерту мақсатымен наразылықтарға қатысуға қатысты асыққан талаптардан бос». «Апаттан кейінгі» жағдай жалпы алғанда үмітсіздікке толы. Осы салқын қабылдауға бір аяқпен батыну эмоционалдық, рухани және қарым-қатынас артықшылықтарын беруі мүмкін». Ұлыбританиядағы Church Times газетінде 2022 жылы жарияланған пікір мақаласы «Біз «апаттан кейінгілерден» не біре аламыз?» деп аталады. Авторы «апаттан кейінгі көзқараспен танысатын немесе онымен келісетін адамдардың арасында руханилық ерекше орын алатынын» жазады: «Майкл Доуд және Әке Ричард Рохр сияқты христиандар осы бағытта үлес қосуда». 2023 жылғы эссесінде Доуд 2019 жылдан 2023 жылға дейін 50-ден астам адаммен сұхбаттасу арқылы апаттан кейінгі тақырып бойынша басқа да көзқарастарды бейне және аудио форматта ұсынады. Осы және басқа да ресурстарды 2019 жылы Доуд құрған Postdoom.com веб-сайтынан табуға болады. Ол 2023 жылдың 13 тамызында Мичиган штатының Флинт қаласындағы Unitarian Universalist Congregation шіркеуінде «Дауылда тыныштық» атты соңғы уағызын оқыды.

Жеке өмір

Доуд Мичиган штатының Ипсиланти қаласында әйелі, ғылым жазушысы Конни Барлоумен бірге тұрды. 2023 жылдың қазанында ол Нью-Йорк штатының Пукипси қаласына әкесінің хоспис орталығында қайтыс болуына куә болу үшін үлгерді. Екі күннен кейін Доуд досының үйінде ауыр жүрек талмасы алып, сол түні көз жұмды. Ол әкесінің жерленгенінен кейін бір күні кремацияланды.