Кіріспе

Норт-Уэст Смит – ойдан шығарылған кейіпкер және ғылыми фантастика жазушысы К. Л. Мурдың әңгімелер сериясының басты кейіпкері.

Оқиғаның орны

Смит – ғарыш кемесінің пилоты және контрабандист, ол адамзат Күн жүйесін отарлаған белгісіз болашақта өмір сүреді. Оқиғалар ғылыми фантастиканың «пульп» дәуіріне тән ортада өтеді. Жүйенің барлық планеталарында өмір тіршілігі бар және олардың өз өркениеттері дамыған. Планеталарда өмір сүретін көптеген ақылды жаратылыстардың мәдениеті салыстырмалы түрде примитивті. «Планеталық примитивтердің» Жер отарлаушыларымен арақатынасы Американың жергілікті халықтары, африкалықтар және басқа да түпкілікті халықтардың отаршылдыққа қарсы тұрған жағдайларымен саякес. Бұл ережеден ерекшелік ретінде Мур Марс және Венера планеталарын ежелгі және құлдырап бара жатқан мәдениеттерге ие деп сипаттайды (бұл сол кездегі батыстықтар үшін Қытай мен басқа да ежелгі Азия мәдениеттерін білдіруі мүмкін). Осы ортаны Мурдың достары Эдмонд Гамильтон және Ли Брэкет сияқты көптеген жазушылармен бөлісті.

Қасиетті кейіпкердің сипаттамасы

Кәсіби тұрғыдан Смит – заңнан тыс өмір сүретін, контрабанданы қоса алғанда, түрлі қылмыстық жолдармен күнкөріс табатын адам. Мінезінен ол – антиқаһарман, аяусыз, жеке мүддесін ойлайтын, циник. Осыған қарамастан, оның бойында жақсылыққа ұмтылыс бар және ол көбінесе өзіне қарамастан дұрыс іс жасайды. Смит – "ғарыш бронзасы" реңді терісі мен ақшыл көздері бар қара шашты адам деп сипатталады. Ол қоңыр түсті ғарышкерлердің былғары киімдерін киеді және белдікке ілген raygun-ымен ежелгі батыс шерифі сияқты көрінеді. Оның кемесі, "Мейд", кішкентай әрі әсем емес, бірақ таң қалдыратын жылдамдық пен ептілікке ие. Оның ең жақын серігі – одан да аморальды Венералық Ярол. Оның әңгімелерінде көбінесе құдайларға айналған ежелгі ғарыш тұрғындары туралы айтылады. Бұл тақырып Х.П. Лавкрафттың әңгімелеріне ұқсас, бірақ Лавкрафттан айырмашылығы, Мур үмітсіз жағдайларда жеңіске жететін батырды көрсетеді. Классикалық "Солтүстік-Батыс Смит" әңгімесі – "Шамбло", онда Мур Смиттің ерекше әйел ғарышкермен кездесуі арқылы сексуалдық және тәуелділік тақырыптарын зерттейді. "Жұлдыз тасын іздеу" әңгімесі де маңызды, себебі ол Смитті Мурдың ең танымал кейіпкері – Джойрилік Джирелмен байланыстырады. Мур бастапқыда Смитті батыс кейіпкері ретінде ойластырған және ғылыми фантастикаға ауысқанда оның атын өзгертуді қажет санамады. Ол "Солтүстік-Батыс" есімді кейіпкердің ғарыштағы абсурдтығын ұнатқан, онда компастың бағыттарының мағынасы жоқ. Мур кейіпкер атының шығу тегін "Шамбло" романын жазу үшін тапқан жұмысына байланыстырады, ол "Н.В. Смит" деген атқа ие хатты теріп жатқан. Мур Смиттің Венералық досы Яролдың атының өзінің сүйікті теріс машинасының атын өзгерткен нұсқасы екенін мойындады. Америка Құрама Штаттары мен Канада тарихында "Солтүстік-Батыс" термині әртүрлі контексттерде кездеседі, уақыт пен орынға байланысты мағынасы өзгеріп отырады, бірақ олардың барлығы да жабайы шекаралық аймақтар, зерттеулер және оқиғалармен байланысты (АҚШ тарихының алғашқы кезеңдеріндегі Солтүстік-Батыс аумағы, Канададағы Солтүстік-Батыс аумағы/Солтүстік-Батыс территориялары, Солтүстік-Батыс өтуі, Солтүстік-Батыс көтерілісі және т.б.). Солтүстік-Батыс Смит кейде "Жұлдызды соғыстар" фильмінен Хан Соломен салыстырылады; екеуі де зорлыққа бейім, қару қолданатын, алтын жүректі, контрабандамен айналысатын және қазіргі Жер мәдениеттерін бейнелейтін планеталар арасында саяхаттайтын адамдар.

Басты оқиғалар

"Шамбо" ("Кейбір ертегілер", 1933 жылдың қарашасы). Марста Солтүстік-Батыс Лаккдарол тобынан ерекше, әдемі қызды құтқарады. Олар жақын болады, бірақ ол қыз да емес, адам да емес, және оны өлтіруге тырысудың тобында жақсы себеп болған. "Қара шөл" ("Кейбір ертегілер", 1934 жылдың сәуірі). Минга әйел Солтүстік-Батысты өзі тұратын тыйым салынған Венера бекінісіне шақырады. Ол күткеннен де қауіпті болып шығады. "Қызыл арман" ("Кейбір ертегілер", 1934 жылдың мамыры). Солтүстік-Батыс Лаккдаролда тапқан ерекше өрнекті шал оған жағымсыз армандарды сыйлайды. "Құдайлардың шаңы" ("Кейбір ертегілер", 1934 жылдың тамызы). Солтүстік-Батыс және Ярол Марстың солтүстігінде қайтыс болған құдайдың қалдықтарын іздеуге кіріседі. "Жұлхи" ("Кейбір ертегілер", 1935 жылдың наурызы). Солтүстік-Батыс Вонн қиратылысында, Венерада дұрыс жолдан тайып кетеді. "Суық сұр құдай" ("Кейбір ертегілер", 1935 жылдың қазаны). Марстағы Рига поляр қаласында Солтүстік-Батыс өзінше емес Венералық әйелмен танысады. "Ивала" ("Кейбір ертегілер", 1936 жылдың ақпаны). Солтүстік-Батыс және Ярол Юпитердің бір серігінде құл әйелдерді ұстауға және өздері туралы көбірек білуге барады. "Жоғалған жұмақ" ("Кейбір ертегілер", 1936 жылдың шілдесі). Үлкен құпиясы бар шағын қарт адам Солтүстік-Батысқа ежелгі Ай тарихы туралы көбірек білуге көмектеседі. "Өмір ағашы" ("Кейбір ертегілер", 1936 жылдың қазаны). Илар қиратылысында Солтүстік-Батыс марсиандық құрғақ жерде тұратын халықтың өткені туралы көбірек біледі.