Кіріспе

Корольдік әскери-теңіз флотының C класты жеңіл крейсері

HMS Каролина – Бірінші дүниежүзілік соғыста жауынгерлік қызметте болған және Екінші дүниежүзілік соғыста әкімшілік орталық ретінде пайдаланылған, қазірде қызметтен шығарылған Корольдік әскери-теңіз флотының жеңіл крейсері. "Каролина" 1914 жылы суға түсіріліп, комиссияға берілді. 2011 жылы қызметтен босатылған кезде ол Корольдік әскери-теңіз флотындағы екінші ескі кеме болды. Өзінің қызметінің соңғы кезеңдерінде ол Белфаст қаласындағы Александра догында орналасқан Корольдік әскери-теңіз резервінің стационарлық штабы және оқу кемесі ретінде қызмет етті. Кейін ол мұражай кемесіне айналдырылды. 2016 жылдың қазан айынан бастап "Харланд және Вольф" компаниясында корпусы тексеріліп, жөндеу жұмыстары жүргізілді және 2017 жылдың 1 шілдесінде Белфаст қаласындағы "Титаник" ауданындағы Александра догында жұртшылыққа ашылды. "Каролина" – Бірінші дүниежүзілік соғыста қызмет еткен соңғы британдық жеңіл крейсері, сондай-ақ Ютландия шайқасынан аман қалған жалғыз кеме. Ол Бірінші дүниежүзілік соғыстың қызметтегі үш әскери кемесінің бірі: 1915 жылғы монитор (Портсмут кемежайында) және (бұрынғы HMS Saxifrage), әдетте Темзадағы Блэкфрайрс портында тоқтаған, бірақ 2016 жылдың ақпанынан бастап Чатемдегі №3 бассейнінде орналасқан.

Құрылыс

HMS Каролинаны Бёркенхед қаласындағы Камелл Лэрд компаниясы салған. Оның құрылысы 1914 жылдың 28 қаңтарында басталды, 1914 жылдың 29 қыркүйегінде суға түсірілді және 1914 жылдың желтоқсанында аяқталды. Каролина – C класты жеңіл крейсерлердің алғашқы, редукторлы турбиналарсыз салынған топтарының бірі болды. Кейінірек салынған осы кластағы кемелермен салыстырулар редукторлы қозғалтқыштардың артықшылығын көрсетті. Каролинаның машиналары бүгінгі күнге дейін сақталған, бірақ жұмыс істемейді.

Бірінші дүниежүзілік соғыс

Каролина 1914 жылғы 4 желтоқсанда тапсырысқа алынып, Бірінші дүниежүзілік соғыс бойы Солтүстік теңізде қызмет етті. Тапсырысқа алынғаннан кейін ол Оркни аралдарындағы Скапа-Флоу портына қарасты Ұлы флотқа қосылды, 4-ші эсминецтер бригадасының жетекшісі болды. 1915 жылдың ақпаннан қарашаға дейін Ұлы флоттың 1-ші жеңіл крейсерлік эскадрильясының құрамында болды. 1916 жылдың басында ол Ұлы флоттың 4-ші жеңіл крейсерлік эскадрильясына қосылды және капитан Генри Р. Круктың басшылығымен 1916 жылғы 31 мамыр – 1 маусымдағы Ютландия шайқасында, сондай-ақ 1918 жылғы қарашада соғыс аяқталғанға дейін оның құрамында шайқасты. 1917 жылдан 1918 жылдың соңына дейін ол Солтүстік теңіздегі неміс дирижабльдерін тоқтату үшін Корольдік әскери-әуе қызметінің, кейіннен Корольдік әуе күштерінің истребительдерін ұшыруға арналған ұшу алаңын алып жүрді. 1924 жылы Белфастқа келгеннен кейін Харланд және Вольф (Белфаст) компаниясы одан қару-жарақ пен бірнеше қазандықты алып тастады. Оның артиллериялық қарулары басқа тоқтатылған крейсерлердің қаруларымен біріктіріліп, Келісім порттарының жағалау қорғанысын нығайтуға қолданылды.

Сақтау

Каролина Ұлттық тарихи флоттың бір бөлігі ретінде тізімделген. Қызметтен босатылғаннан кейін ол Портсмуттегі Корольдік теңіз күштері мұражайының қамқорлығына берілді, бірақ Белфасттағы Александра догында орналасқан күйінде қалды. Кеме өз күшімен жүзе алмаса да, Каролина су бетінде және өте жақсы жағдайда сақталып тұр. Толқындар мен қатты желдің салдарынан кеме бірнеше рет өзінің бекіткіштерінен ажырап кетуге жақын болды. 2005 жылы болған дауыл кезінде ол бетонды жағалаудан бірнеше ірі бекіткіштерді жұлып алды, бірақ толығымен босап шыққан жоқ. Әдетте ол туристерге ашық болмаған, алайда жыл сайынғы мерекелерде келуге мүмкіндік болды. 2011 жылы Каролина қызметтен шығарылғаннан кейін оның болашағы белгісіз болды. Кемені Бірінші дүниежүзілік соғыс кезіндегі түріне қайтару ұсынылды, бұл оның ішінде сол дәуірге тән 6 дюймдік (152,4 мм) және 4 дюймдік (102 мм) зеңбіректерді іздеу және орнатуды, сондай-ақ кеменің орталық бөлігіндегі үлкен палуба үйін алып тастауды қамтитын болатын. Бір ұсыныс бойынша, кеме «Титаник» ауданындағы даму аясында Белфастта мұражай кемесі ретінде қалуы керек еді. Тағы бір ұсыныс Портсмутқа көшіру туралы болды, онда оның көптеген түпнұсқа жабдықтары қалпына келтіріліп, Бірінші дүниежүзілік соғыс кезіндегі түріне мүмкіндігінше жақындату жоспарланған. 2012 жылдың маусым айында Каролинаны Портсмутқа көшіру жоспары қаржы қолдауы болған жағдайда жүзеге асырылатыны жарияланды. Алайда 2012 жылдың қазан айында Солтүстік Ирландия үкіметі кеме Белфастта қалатынын және Ұлттық мұраны еске алу қоры оны қалпына келтіруге көмектесу үшін 1 миллион фунт стерлинг бөлгенін мәлімдеді. 2013 жылдың мамыр айында Heritage Lottery Fund мұражай ретінде қайта құру жұмыстарын қолдау үшін 845 600 фунт стерлинг көлемінде грант берді. 2014 жылдың қазан айында Heritage Lottery Fund Корольдік теңіз күштері мұражайына Каролинаны 1916 жылғы Ютландия шайқасының 100 жылдығына орай келушілерді тартуға мүмкіндік беру үшін лотереялық қаржыландыруды 12 миллион фунтқа арттырды. Каролина Белфасттағы «Титаник» ауданындағы Александра догында бекітілген күйінде сақталып тұр. Қайта жаңарту жұмыстары кезінде оның активті қызметі аяқталғаннан кейін қалдырылған бу турбиналары сақталды. Парсон турбиналары азбестен тазартылып, келушілерге көрсету үшін сақталды. 2016 жылдың маусым айында HMS Caroline мұражай кемесі ретінде көпшілікке ашылды және Корольдік теңіз күштері мұражайының бөлігіне айналды. 2016 жылдың соңында HMS Caroline құрғақ докқа жеткізілді, корпусты тексеру, тазалау және бояу үшін қысқа қашықтыққа сүйретілді. Жұмыс аяқталғаннан кейін ол Александра догына қайтып келді және артқы бөлігімен докқа қойылды. 2019 жылдың сәуір айында ол «Жыл мұражайы» сыйлығы үшін Art Fund ұйымының қысқа тізіміне енген бес финалисттің бірі болды. Сондай-ақ ол 2019 жылғы RICS сыйлығының екі номинациясында да таңдалды. Басқа туристік орындармен бірге HMS Caroline 2020 жылдың 17 наурызында COVID-19 пандемиясына байланысты жабылды. HMS Caroline үшін Экономика министрлігінен бөлінген қаржыландыру пакеті шығындарды жабу үшін 2020 жылдың маусымына дейін қолданыста болды. Соның салдарынан туындаған қаржылық олқылық HMS Caroline-нің Белфасттағы жұмысын жалғастыруына қауіп төндірді. DfE және NMRN арасында жаңа қаржыландыру туралы келісімге келу бойынша келіссөздер жүргізіліп жатты. HMS Caroline-нің кем дегенде 2038 жылға дейін Белфастта қалуына мүмкіндік беретін жаңа қаржыландыру пакеті жарияланды. NMRN 2023 жылдың 1 сәуірінен бастап Каролинаны көпшілікке қайта ашатынын хабарлады.

Жазбалар

2011 жылы қызметтен шығарылған кезде, «Каролина» Корольдік теңіз күштеріндегі екінші ең ескі кеме (HMS Victory-ден кейін) атағын иеленді, сондай-ақ Бірінші дүниежүзілік соғыстағы соңғы британдық жеңіл крейсері болды. Ол Ютландия шайқасының соңғы куәгері.