Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Француз кәсіпкері Жорж Бессе (25 желтоқсан 1927 – 17 қараша 1986) – бірнеше ірі мемлекеттік бақылаудағы компанияларды басқаруға көмектескен француз кәсіпкері. Ол Renault автокөлік өндірушісінің бас директоры қызметін атқағанда Париждегі үйінің алдында «Тіке әрекет» (Action directe) қарулы тобы тарапынан өлтірілді.
French businessman
Georges Besse (25 December 1927 – 17 November 1986) was a French businessman who helped lead several large state controlled companies. He was assassinated outside his Paris home by the armed group Action directe while he was the CEO of car manufacturer Renault.
Renault
1985 жылғы қаңтарда Бессе мемлекеттік Renault автокөлік өндірушісінің басшысы болды. Ол қаржылық қиындыққа тап болған компанияны пайдаға жеткізгені үшін мақталып, одан екі ай бұрын қана атып өлтірілді. Оның ірі кәсіпорынды тиімді ету жоспары зауыттарды жабуды және 21 мың жұмысшыны жұмыстан босатуды көздегендіктен, сынға ұшырады. Еуропадағы оның әрекеттеріне еңбек одақтары қарсы болды, сондай-ақ Renault-дың Америка Құрама Штаттарындағы инвестицияларын, атап айтқанда, қаржылық тұрақсыз American Motors (AMC) компаниясын қолдады. Ол AMC-ге жаңа Jeep көліктерін өндіруге, жаңартылған 2.5 л және 4.0 л AMC қозғалтқыштарына жанармаз инъекциясын орнатуға, сондай-ақ Онтарио штатының Брэмпто қаласында жаңа зауыт салуға ресурстар бөлді. Кейбір Renault басшылары мен еңбек лидерлері AMC-ді жағымсыз пікірмен қараса, Бессе Jeep көліктеріне сұраныс беспрецеденттік деңгейге жеткен кезде Солтүстік Америка нарығындағы болашақты қолдады. Бессе Renault-ты ғана емес, AMC-ді де табыстылыққа бастады, нарық пен сату көлемі артып, компания даму жолына түсті.
Besse became the head of the public owned Renault automaker in January 1985. He was credited with taking the money losing company to reporting a profit only two months before he was gunned down. He was criticized because his plan to make the bloated enterprise efficient included closing plants and laying off 21,000 workers. Labor unions opposed his actions in Europe, as well as his support for Renault's investments in the United States, such as American Motors (AMC), which was also financially unsound. It invested resources into AMC for launching new Jeep vehicles, upgrading to fuel injection for updated 2.5 L and 4.0 L AMC engines, as well as a new factory in Brampton, Ontario. While some Renault executives and labor leaders perceived AMC with negative bias, Besse championed the future in the North American market just as Jeep four wheel drives were riding an unprecedented surge in demand. Not only did Besse make Renault profitable, but AMC was also on course to profitability with growing markets and sales.
Құрлық
Бессе 1986 жылғы 17 қараша күні кешкі сағат 20:25 шамасында Париждің 14-ші округінде, Монпарнас ауданында, 16 Бульвар Эдгар Куинеттің алдындағы тротуарда, 18 ғасырда салынған 12 Бульвар Эдгар Куинеттегі үйіне қарай бара жатқанда атып өлтірілді. Оның қызының бірі оқиғаны жоғарғы қабаттағы терезеден, әкесінің сағат 20:30-да оралуын күтіп отырып көрді. Бессені өлтіргендер оның үйінен біршама қашықтықтағы машинасынан түсіп жатқан сәтінде жақындасты. Куәгерлердің сөзінше, оған бас және кеудесіне төрт-алты рет оқ атылып, ол жерге құлап дереу қаза тапқан. Шабуылдаушылар көлікпен, мотоциклмен немесе жаяу қашқандығы туралы мәліметтер қарама-қайшы болды. Үш айдан кейін "Action Directe" радикалды анархистік ұйымының үнқағаздары таралды. Ұйым бұл кісі өлтіруге жауапкершілікті мойындап, бұл әрекеттің қаржылық қиындыққа тап болған "Рено" автокөлік зауытының реформаларына, оның ішінде көптеген жұмысшыларды жұмыстан босатуға жауап ретінде жасалғанын мәлімдеді. Алайда, сот процесінде "Action Directe" мүшелері ешқандай жауапкершілікті мойындамады. 1987 жылғы наурыз айында Натали Меньгон мен Жоэль Оброн оны өлтіруде айыпталды және 1989 жылы өмір бойына бас бостандығынан айырылды. "Action Directe" ұйымының тағы екі мүшесі – Жан Марк Руиллан мен Жорж Сиприани да осы қылмысқа қатысқандары үшін кінәлі деп танылып, өмір бойына бас бостандығынан айырылды.
Besse was gunned down at about 20:25 in the evening of 17 November 1986 on the sidewalk at the front steps of 16 Boulevard Edgar Quinet, walking to his 18th century villa at 12 Boulevard Edgar Quinet — in Paris' 14th Arrondissement, the Montparnasse district. It was witnessed by one of his daughters, who observed the street from an upstairs window while waiting for his 20:30 return. Besse's killers approached just as he alighted from his chauffeur driven car a short distance from his home. Witnesses said he was shot four to six times, in the head and in the chest, dying almost immediately when he fell on the pavement. Reports varied on whether the assailants escaped by car, motorcycle, or on foot. Leaflets by the militant anarchist organization Action Directe were sent three months later. The organization claimed responsibility for the murder, stating the murder was in retaliation for his reforms of the financially stricken automaker Renault which involved laying off a large number of workers. However, the Action Directe members denied any responsibility during their trial. Two women, Nathalie Ménigon and Joëlle Aubron, were charged with his murder in March 1987 and were sentenced to life imprisonment in 1989. Two other Action Directe members, Jean Marc Rouillan and Georges Cipriani, were convicted as accomplices and also sentenced to life imprisonment.
Еске алу
Францияның солтүстігіндегі Дуайдағы Renault автокөлік құрастыру зауыты Бессенің құрметіне қайта аталды. 1979 жылдан 2012 жылға дейін Трикастинде Жорж Бессе газды диффузиялық уранды байыту зауытын COGEMA (кейін AREVA) басқарды, одан кейін оның орнына Жорж Бессе II центрифугалық байыту зауыты салынды.
Renault's car assembly plant in Douai in northern France, was renamed in Besse's honour. The Georges Besse gaseous diffusion uranium enrichment plant was operated by COGEMA (later AREVA) from 1979 to 2012 at Tricastin, then replaced by the Georges Besse II centrifuge enrichment plant.