Кіріспе

Индонезиядағы арал Ирандағы ауыл Кисар, сондай-ақ Йотовава деп те аталады, Индонезияның Молукка аралдарының оңтүстік-батысындағы шағын арал, Тимор аралының солтүстік-шығысында орналасқан. Орал қазір Малуку провинциясының Оңтүстік-Батыс аралдары регентшілігінде екі ауданды ("Солтүстік Кисар" және "Оңтүстік Кисар") құрайды. Оңтүстік Кисар ауданы бұрын Кекаматан Пула Пула Терселатан деп аталатын және бір кезде одан да үлкен (бірақ аз халықты) Рома немесе Роман аралын солтүстікке кіргізген, бірақ бұл өздерінің шеткері аймақтарымен кейіннен өз ауданы (Кекаматан Кепулауан Рома) болып бөлінді. Аралдың қалған бөлігі регенттікте Солтүстік Кисар округін (Kecamatan Kisar Utara) құрайды. Бұл Индонезияның 92 аралының бірі. Негізгі қаласы - Вонрели, 2010 жылғы санақ бойынша 6 652 тұрғыны бар.

География, геология және экология

Кисар аралдары географиялық және геологиялық жағынан жақын маңдағы Тимор, Лети және Моа аралдарына ұқсас. Аралдың ішкі бөлігі дөңес, шығыс-батысқа қарай бірнеше кішкентай таулар орналасқан. Олардың ең биік жері - Таутулу тауы теңіз деңгейінен жоғары, ал оның батысынан жақын маңдағы Ветар мен Тиморды оңай көруге болады. Бұл көтерілген террасалар аймақтың белсенді тектоникасына байланысты теңізден шығарылған бұрынғы коралл рифтерін бейнелейді. Бұл террасалар да біршама бұрмаланған. Аралдың соңғы бірнеше жүз мың жыл ішінде шамамен 0,5 мм / жыл көтерілу қарқыны террасалардан алынған коралл үлгілерінің жасын алу арқылы есептелген. Аралдың ішкі бөлігінде орналасқан тау жыныстары негізінен төмен және орташа дәрежелі метаморфозаланған шөгінді тау жыныстарынан тұрады. Метасезименттік тау жыныстары кварцқа бай, ал амфиболиттер магмалық интрузияларды білдіреді. Детрит минералдарының, петрологияның және геохимияның жасы туралы талдаулар бұл аралдың геологиялық жағынан Сыртқы Банда аркасының басқа аралдарымен байланысты екенін көрсетеді. Бұл аралдар Австралия құрлығының солтүстік шетінен Оңтүстік-Шығыс Азиямен соқтығысқанда пайда болды. Бұл аралдарға іштегі Банда доғасы, оның ішінде көршілес Ветар да бар белсенді және сөнген жанартау аралдары қатар орналасқан. Банда аркасындағы аралдар ерекше ат тұяғы пішінде орналастырылған және жас, жаңадан пайда болатын тау белдеуін білдіреді. Осылайша Кисар теңізден көтеріліп жатқан жаңа тау тізбегінің бір шыңын білдіреді. Тимор мониторы (Varanus timorensis) Кисарда кездеседі.

Тіл

Кисар тілінде (сауда тілі, сондай-ақ Мехер немесе Йотовава деп те аталады) және туысы жоқ Оирата тілінде (Фаталукуға жақын) Кисарда сөйлейді.

Тарих

Арал отарлау кезеңінен бұрын да мекендеген. Кисардан археологиялық зерттеулер барысында 2500 жыл бұрын салынған үңгір суреттері табылды. 1665 жылы голландтық ВОК әскери база салып, аралға Кисар тілінде ақ құм деген сөзді атады. Еуропалықтардың Кисардағы аванпостынан салыстырмалы түрде үлкен Үнді-Еуразиялық қауым "Кисардан келген метиздер" деп аталады. Тірі қалған отбасылық атаулар: Франс, Парера, Жоостенц, Вутхуйсен, Каффин, Леррик, Пелман, Ландер, Руфф, Беллмин Белдер, Коенради, ван Делсен, Шиллинг және Баккер. 1795 жылы Кисар ағылшын билігі астында болды, 1803 жылы ол голландиялық / француздық билік астында болды, ал 1810 жылы қайтадан ағылшын билігі астында болды. 1817 жылы Кисар голландтарға қайтарылды, ал 1819 жылы форпост тасталды. Осы уақыттан кейін Кисар өзінің португалдық, топасс және Тимордағы тиморлық көршілерімен тығыз байланыста болды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін және Индонезия тәуелсіздік алғаннан кейін арал уақытша бөлінген РМС-тің бөлігі болып саналды, бірақ ақыр соңында Индонезияның бірлік мемлекетінің бөлігі болды. Кисардың қазіргі және 12-ші ражасы (патшасы) Йоханнес Дж. Баккер әкесі Ража Хаймер Филипп Захария Баккердің орнын басады. Бірінші Раджа Корнелис Баккер, ол сондай-ақ Ветар, Рома және Лети аралдарын бауырлары арқылы басқарды, тақтайланған. 1665 жыл. Қазіргі таңда раджаны дәстүрлі билеуші ретінде құрметтейді, бірақ оның саяси билігі жоқ. Қазіргі Раджа жақсы білімді және 5 жыл бойы Индонезияның бір бөлігі болған жақын маңдағы Шығыс Тиморда үкімет қызметкері болып жұмыс істеді. Сол жерде ол әйелі Мария Антонет Рибейрумен танысты.

Көлік

Кисардың аралдың солтүстік жағындағы Пурпура ауылының жанында кішкентай әуежайы бар, ол Амбон, Моа (Лети аралдарының бірі) және Купангқа ұшады. Кисарды Амбон, Купанг және басқа да жақын аралдарға жолаушылар кемелері, ал Амбон мен Моаға жылдам жүретін қайықтар байланыстырады.

Академиялық оқу

1928 жылы неміс профессоры Э. Роденвальдт өзінің "Die Mestizen auf Kisar", "Mikroskopische Beobachtungen an den Haaren der Kisaresen und Kisarbastarde" атты зерттеуін жариялады. Оның жұмысы неміс тілінде екі томда жарияланды, бір томда бақылаудағы метистердің өлшеулері мен фотосуреттері жазылған. Онда метиздер отбасыларының ұрпақтарының арасындағы өте күрделі ара-қатынасты көрсететін, сондай-ақ тері, көз және шаштың түстерінің тұқым қуалаушылықты көрсететін туыстық ағаш бар. Бұл зерттеу екі ғасырдан аса уақыт бойы жүргізілген ерекше табиғи экспериментті көрсетеді және адам тұқым қуалаушылығы саласындағы маңызды ғылыми еңбек болып саналады.