Кіріспе

Иосиф Волоколамск монастыры (Иосифо Волоколамский монастырь, Волоцкий Успенский Иосифов монастырь) - ерлерге арналған монастырь, Москва облысы Волоколамск қаласынан солтүстік-шығысқа қарай 17 км жерде орналасқан. XV-XVI ғасырларда ол Ресейдің ең беделді және бай монастыры ретінде Үштікпен бәсекелесіп келді. Бұл статусты ресми растау болмаса да, оны жиі лавра деп атаған.

Ерте тарих

Иосиф Волоколамск монастырын 1479 жылы Иосиф Волоцкий құрған. Бастапқыда Новгород архиепискобының қарамағында болған Иосиф жергілікті князь Федор Борисович Волоколамскпен даудан кейін бас князь Василий III мен митрополитке монастырды тікелей бақылауға алуды өтінді. Бұл бір жағынан Жозеф, бас князь және митрополит, екінші жағынан Новгородтың архиепископы Серапион І (1506 - 1509) арасындағы дауға әкелді, өйткені канондық құқық бойынша монастырь епископтың рұқсатынсыз биліктен алыстатылмауы керек және Серапион рұқсат бермеген. Жозефтің ағасы, Ростов епискобы басқарған шіркеу кеңесі Серапионды биліктен алып тастап, оны Троице Сергеев лаврасына қамап қойды. Кейінгі онжылдықтарда монастырь оның шәкірттерінің, яғни Жозефиноздардың орталығы болды және XVI ғасырдағы Ресейдің саяси және діни өмірінде маңызды рөл атқарды. Сонымен қатар бұл жер шіркеудің жер иеленушілеріне қарсы және еретиктерге қарсы күрестің қорғаны болды. Оның қоршаулары қарсылық білдіргендерді тұтқындау үшін пайдаланылды. Атақты тұтқындар арасында грек Максим (онда 14 жыл болған), Васиан Патрикеев, Федор Курицын, Феодосий, Новгород архиепискобы (1542-1551), Макарийдің Великая Минейя Четиясын құрастыруға көмектескен және Стоглав Кеңесі, митрополит Даниил және патша Василий IV үшін құжаттар жасауға көмектескен. Иосиф Волоцкий, митрополит Даниил, архиепископ Феодосий және Малюта Скуратов - монастырь қабырғаларының ішінде жерленген көптеген беделді адамдардың қатарында. 1560 жылдары Иосиф Волоколамск монастыры Ресейдің екінші ірі жер иегері болды, оның иелігінде 30 000-нан астам десіятина егістік жерлері болды. Осы жерлерге монастырға тәуелді бірнеше кішігірім монастырлар құрылды. Басты монастырь ішінде үш тоған толы тоңазытқыш сумен толтырылған. 1486 жылы Успенский соборы кірпіштен салынғаннан кейін, оның қабырғаларын фрескалармен әшекейлеу үшін әйгілі икона суретшісі Дионисий шақырылды. 1490 жылдары 9 қабаттан тұратын үлкен сегізбұрышты қоңырау мұнарасы салынған. Ол кезде бұл ғимарат Ресейдегі ең биік ғимарат болды. Оның дизайны Иван Македонскийдің Мәскеу Кремліндегі қоңырау мұнарасының дизайнына ұқсас. Қиындықтар кезінде Иосиф Волоколамск монастыры IV Василийдің үкіметін Иван Болотниковтың бүлікшілеріне қарсы күресте белсенді түрде көмектесті. Польшалық гетман Роман Рожиньский 1611 жылы монастырды қоршап алған кезде қаза тапты. Қоршаудан кейін монахтар көптеген поляк оқ-дәрілерін басып алды, олар кейін мерекелік от жұмыстарына пайдаланылды.

Қайта құру

17 ғасырдың соңында монастырь Нарышкин стилімен қайта салынған. 1688 жылы аяқталған жаңа қабырғада тоғыз қабырғалы, шоқ қабырғалы тас мұнаралар тұрды. 1679 жылы монастырьдің басты қақпасының үстінде алтын күмбезді шіркеу тұрғызылды. 1682 жылы кең асханаға ұқсас жобадағы шіркеу қосылды, қазіргі уақытта 1504 жылдан бастап кешендегі ең көне ғимарат. 1682 және 1689 жылдар аралығында жаңа Успенский соборы ескі собордың орнын ауыстырды. Оның сыртқы жағы түрлі-түсті плиткалармен әсем безендірілген, ал ішкі жағында керемет оюлы иконостас орнатылған.

Жақында болған тарих

1917 жылғы Қазан төңкерісінен кейін Иосиф Волоколамск монастыры мұражайға айналдырылды. Кеңес билігі барлық қоңырауларды жойып, иконалардың көпшілігін Мәскеуге алып кетті. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде нацистік армия монастырға қатты зақым келтіріп, оның әйгілі қоңырау мұнарасын жарылқады. Кейіннен шіркеулер қалпына келтірілсе де, қоңырау мұнарасы соғыс кезінде орыс өнерінің үлкен шығындары болып қала береді.