Кіріспе

1648 жылғы Отыз жылдық соғыстың шайқасы басқа шайқастар 1648 жылғы 25 шілде мен 1 қараша аралығында болған Прага шайқасы Отыз жылдық соғыстың соңғы әрекеті болды. Вестфалиялық бейбітшілік туралы келіссөздер жүргізіліп жатқанда, шведтер мүмкіндікті пайдаланып, Богемияға соңғы жорығын бастады. Негізгі нәтиже және, мүмкін, басты мақсат - Прага сарайында Рудольф II, Киелі Рим императоры (15521612) жинаған керемет өнер коллекциясын тонау, оның пішімдері Эльбадан баржаларда алынып, Швецияға жеткізілді. Каспий қамалы мен Влтаваның батыс жағалауын бірнеше ай бойы басып алғаннан кейін, шведтер келісімге қол қойылғандығы туралы хабар жеткенде, шығыс жағалаудағы Ескі және Жаңа қалаларға шабуылдауды тоқтатты. Олар 1649 жылы 30 қыркүйекте соңғы шегінгенге дейін батыс жағалауда гарнизон болып қалды. Бұл - 30 жылдық соғыстың соңғы ірі қақтығысы.

Шолу

Шведтердің ұшқыш колоннасына қолбасшылық еткен генерал Ханс Кристофф фон Кенигсмарк қалаға кірді, оны губернатор фельдмаршал Рудольф фон Коллоредо қорғады. Ол Мантуя қоршауының және Альбрехт фон Валенштейннің қол астында болған Лютцен шайқасының ардагері болды. Шведтер түнгі рейдпен Влтава өзенінің сол (батыс) жағалауындағы Праганың бүкіл бөлігін жаулап алды, яғни Прага қамалы мен Градчаны мен Кіші қалашықты жаулап алды және осы бай аудандарды тонап кетті. Екі күннен кейін олар өзеннің шығыс жағалауындағы Ескі қалаға кіруге тырысты, бірақ оларды Карл көпіріне Коллоредоның адамдары қайтарып жіберді. Принц Карл Густавтың командалық етуімен үшінші швед әскері Прагаға (25 қыркүйек) жақындағанда, барлық үш швед әскері қалаға қарсы батыстан ғана емес, солтүстіктен де (Летна жазығынан бомбалау) және әсіресе шығыс жазықтан басқа қалаға, Жаңа қалаға қарай шабуылдар жасады. Бұл шабуылдар фельдмаршалдың шеберлігі мен оның әскерлерінің энергиясы, сондай-ақ чех иезуит діни қызметкері Жири Плачи мен неміс діни қызметкері Ханс Георг Кауффердің басшылығымен бургерлердің отаршылдықтары мен студенттік ерікті әскерлерінің (Академиялық легион) қатал қарсылығы арқасында болды.

Праганың тоналуы

Қаланың екінші жартысына кіре алмай, шведтер қамал мен оны қоршаған сарайлар мен монастырларды тонауға шешім қабылдады; кейбір тарихшылар бұл рейдтің негізгі мақсаты болды деп дәлелдеді. Император Рудольф II жинаған көптеген қазыналар (мысалы, Codex Gigas және Codex Argenteus) Швецияға әкелінді, онда кейбіреулерін Дротнингхолм сарайында, мысалы, Адриен де Вристің бірнеше мүсіндерін табуға болады. Суретшілердің ең үздіктерін Швеция патшайымы Кристина (1632-1654) жер аударыуға алып кетіп, 1689 жылы қайтыс болғаннан кейін топ-топқа бөлді. Суреттер Орлеан коллекциясының өзегін құрайды, ол Француз төңкерісінен кейін Лондонда сатылды, сондықтан Рудольфтің көптеген картиналары қазір Ұлыбританияда. 1652 жылғы швед инвентаризациясы Прагадан келген 472 суретті тізімдейді.