Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жалпы рақым – протестанттық христиандықтың теологиялық ұғымы, XIX және XX ғасырлардағы реформацияланған/кальвинистік ой-санада дамыған, барлық адамзатқа ортақ немесе белгілі бір әсер аймағындағы әрбір адамға ортақ Құдайдың рақымына қатысты (тек қажетсіз мәдени факторлармен шектелген). Ол жалпыға ортақ, себебі оның игіліктерін бүкіл адамзат ешқандай айырмашылықсыз сезінеді немесе оған ие болады. Ол рақым, өйткені ол лайықсыз және Құдайдың қалауымен берілген. Осы тұрғыдан алғанда, ол ерекше немесе құтқару рақымы туралы кальвинистік түсініктерден өзгеше, ол тек таңдалғандарға ғана қатысты. Қараңыз: Христиандықта сайлау – Құдай өзі таңдағандар. Сэм Стормс жазғандай, жалпы рақым – құтқарылуға жетпейтін, лайықсыз және күнәға ұшыраған осы әлемнің Құдайдан алатын барлық игілігі; бұған азапты кешіктіру, күнәкар табиғатымызды жеңілдету, өркендеуге әкелетін табиғи оқиғалар және адамдар табиғи түрде пайдаланатын және құрметтейтін барлық сыйлар кіреді.
Common grace is a theological concept in Protestant Christianity, developed primarily in Nineteenth and Twentieth Century Reformed/Calvinistic thought, referring to the grace of God that is either common to all humankind, or common to everyone within a particular sphere of influence (limited only by unnecessary cultural factors). It is common because its benefits are experienced by, or intended for, the whole human race without distinction between one person and another. It is grace because it is undeserved and sovereignly bestowed by God. In this sense, it is distinguished from the Calvinistic understanding of special or saving grace, which extends only to the elect,See election in Christianity. those whom God has chosen to redeem. Sam Storms writes that common grace isevery favor, falling short of salvation, which this undeserving and sin cursed world enjoys at the hand of God; this includes the delay of wrath, the mitigation of our sin natures, natural events that lead to prosperity, and all gifts that human use and enjoy naturally.
Жалпы рақымның аспектілері
Реформацияланған ғалым Луи Беркхофтың сөздері бойынша, [Жалпы рақым] күнәнің құрылыс бұзушы күшін шектеу арқылы, ғаламның моральдық тәртібін сақтап, осылайша реттелген өмірді мүмкін етеді, адамдар арасында әртүрлі деңгейде сыйлықтар мен қабілеттерді бөліп береді, ғылым мен өнердің дамуын ынталандырады және адам баласына есепсіз кемелдіктер сыйлайды (Беркхоф, 434-бет, Кальвиннің жалпы рақымға қатысты ұстанымын қорытындылай келе). Құдайдың барлық адамзатқа арналған жалпы рақымының әртүрлі аспектілерін төрт негізгі тақырыпқа біріктіруге болады:
In the words of Reformed scholar Louis Berkhof, “[Common grace] curbs the destructive power of sin, maintains in a measure the moral order of the universe, thus making an orderly life possible, distributes in varying degrees gifts and talents among men, promotes the development of science and art, and showers untold blessings upon the children of men,” (Berkhof, p. 434, summarizing Calvin’s position on common grace). The various aspects of God's common grace to all mankind may be generally gathered under four heads:
Жаратылысқа қатысты Құдайдың қамқорлығы – Құдайдың жаратылысын сақтауы, Илаһи қамқорлық деп аталады, бұл барлығына ортақ рақым. Мысалы, Киелі кітапта Құдай Ұлы арқылы «Әлемді Өзінің күшті Сөзімен тікелей ұстап тұрады» делінген (Еврейлерге 1:2–3; Жаһан 1:1–4). Құдайдың жаратылыстарына көрсеткен мейірімділігі, мысалы, жыл мерзімдерін, егін салу және орақ уақытын белгілеуінен көрінеді. Иса (с.ғ.с.) тыңдаушыларына Құдайтың «күнді жақсылар мен жамандарға шашыратып, жаңбырды туралар мен бұзықтарға да жаудыратынын» еске салғанда осы қамқорлық рақымды еске түсіреді (Маттай 5:45). Сондай-ақ, Құдайдың рақымы адамзат қоғамындағы әртүрлі құрылымдарда көрінеді. Негізгі деңгейде Құдай отбасы институтын орнатқан. Тіпті мүшрік ата-аналар да балаларын тәрбиелеу керектігін біледі (Маттай 7:9–10) және оларды жауапкершілігі бар ересектерге айналдыруға тәрбиелейді. Күнәні шектеу арқылы Құдайдың қамқорлығы – Киелі кітапта Пауыл мемлекеттік биліктің «Құдай тарапынан орнатылғанын» (Римдіктерге 13:1) тәртіпті сақтау және бұзушылықты жазалау үшін уақытша берілгенін айтады. Оның жалпы рақымының кемшіліктері болуы мүмкін болғанымен, азаматтық үкіметтер «Құдайдың қызметшілері» (Римдіктерге 13:6) деп аталады, олар жақсылық жасайтындар қорқуы керек емес. Құдай сондай-ақ, адамның күнәлі мінез-құлқын шектеу үшін жағдайлар арқылы да әрекет етеді (Жаратылыс 20:6, 1 Самуил 25:26). Адамның санасында – Апостол Пауыл былай дейді: «Заңы жоқ жұрттар, табиғаты бойынша заң талап ететін нәрсені істесе, олар өздері үшін заң болады. Олар заңның жұмысы жүрекке жазылған екенін көрсетеді, ал олардың санасы да куәлік береді және олардың қайшы пікірлері кінәлайды немесе тіпті ақталады» (Римдіктерге 2:14–15). Құдайдың жалпы рақымымен, күнәға батқан адамзат жақсылықтың жамандықтан жоғары екенін ажырататын сананы сақтайды. Бұл адам баласы күнәға батқанмен, бастапқыда жаратылған «Құдайдың бейнесінің» қалдықтарын сақтап қалғандығымен байланысты болуы мүмкін (Жаратылыс 9:6; 1 Коринттіктерге 11:7). Адамзаттың жетістіктері – Құдайдың жалпы рақымының нәтижесі ретінде, құтқарылмағандардың да жетістіктері қарастырылады. Мысалы, құтқарылғандар мен құтқарылмағандардың өмірін жақсартатын медициналық және басқа да технологиялық жетістіктер жалпы рақыммен басталады деп саналады. Қорытындылай келе, жалпы рақым – Құдайдың жаратылысына үздіксіз қамқорлығында, адамзатты мүлдем төзімсіз және басқарылмайтын жағдайға түсірмей сақтауында, адамзатқа реттелген және ынтымақтас өмір сүруге мүмкіндік беруі мен адамның негізгі дұрыс және бұрыс мінез-құлық туралы саналы сезімін сақтауында көрінеді. Оппозиция мұндай құбылыстар өркениеттерде орын алып жатқанын және Құдайдың қамқорлығынан тысқары жұмыс істей алмайтынын мойындайды, бірақ мұны «рақым» деп атау, аталған құбылыстарды ескере отырып, құтқарушы рақымның маңыздылығын азайтады, дәл сол сияқты, жалпы аянға артық көңіл бөлген жағдайда, Киелі кітаптың соңғы билігі де төмендеуі мүмкін.
Providential care in creation – God’s sustaining care for his creation, called divine providence, is grace common to all. The Bible says, for instance, that God through the Son "upholds the universe by the word of his power" (Heb. 1:2–3; John 1:1–4). God's gracious provision for his creatures is seen, for example, in the giving of the seasons, of seedtime and harvest. It is of this providential common grace that Jesus reminds his hearers when he said God "makes his sun rise on the evil and on the good, and sends rain on the just and on the unjust" (Matt. 5:45). We also see evidence of God’s common grace in the establishment of various structures within human society. At a foundational level, God has ordained the family unit. Even pagan parents typically know that they should nurture their children (Matt. 7:9 10) and raise them to become responsible adults. Providential restraint of sin – In the Bible, Paul teaches that civil authorities have been "instituted by God" (Rom. 13:1) to maintain order and punish wrongdoing. Although fallible instruments of his common grace, civil governments are called "ministers of God" (Rom. 13:6) that should not be feared by those who do good. God also sovereignly works through circumstances to limit a person's sinful behavior (Gen. 20:6, 1 Sam. 25:26). In man's conscience – The apostle Paul says that when unbelieving Gentiles "who do not have the law, by nature do what the law requires, they are a law to themselves, They show that the work of the law is written on their hearts, while their conscience also bears witness, and their conflicting thoughts accuse or even excuse them" (Rom. 2:14–15, ESV). By God's common grace fallen mankind retains a conscience discerning the moral value of doing good over evil. This may be based on the fact that human beings, though fallen in sin, retain a semblance of the "image of God" with which they were originally created (Gen. 9:6: 1 Cor. 11:7). Providential blessings to mankind – Human advancements that come through the unredeemed are seen as outcomes of God's common grace. For example, medical and other technological advancements that improve the lives of both the redeemed and unredeemed are seen as initiated by common grace. In summary, common grace is seen in God's continuing care for his creation, his restraining human society from becoming altogether intolerable and ungovernable, his making it possible for mankind to live together in a generally orderly and cooperative manner, and maintaining man's conscious sense of basic right and wrong behavior. Opponents agree that such phenomena appear at work in civilizations, and cannot operate outside God's providence, but to call this "grace" leads to a diminution of saving grace in the same way undue emphasis on General Revelation diminishes the ultimate authority of Scripture.
Кальвинизмнің ішінде
Жалпы рақым туралы алғаш жазғандардың бірі – голланд реформат теологы Абрахам Куйпер. Реформат доктринасының жалпы рақымға қатысты нақты ережелері біршама даулы болды және кейде кейбір кальвинистер оны қатты сынады. Әсіресе голланд дәстүрінде ол бөлінуге себеп болды. Мысалы, 1924 жылы Христиан реформат шіркеуінің (ХРШ) синодында ХРШ «Жалпы рақымның үш принципі» деп белгілі болған қағиданы қабылдады. ХРШ-дегі кейбір пасторлар осы «үш принципке» қол қоюдан бас тартты және олар (өз консисторияларының көпшілігімен бірге) қызметтерінен шеттетілді немесе лауазымынан алынды. Осылайша Америкадағы протестант реформат шіркеулері құрылды. Бұл пасторлар және олардан кейін келгендер қабылданған шешімге жауап жазды және содан бері протестант реформат шіркеулері осы «үш принциптің» Киелі кітапқа және реформат ілімдеріне қайшы келетінін айтып келеді. Герман Хоексема және протестант реформат шіркеулерінің барлық басшыларының ұстанымы осы конфессияға тән және ол «рақым» сөзін тек таңдалғандарға ғана қолданылатын, Киелі кітаптағы игі ниет ретінде жоғары бағалайды. Хоексеманың (және кез келген ХРШ авторының) пікірінше, Құдайдың күн сәулесі, жаңбыр сияқты сыйлықтары – «құдіреттің көрінісі», ал бұл құдірет имандылар үшін рақымға қызмет етеді, олардың рухани өсуіне көмектеседі, бірақ ол имансыздыққа сүйіспеншілікпен жіберілмейді және ешқашан иман келтірмегендерге тек айыптауды арттырады, дәл сол сияқты жаңбыр тірі ағашқа пайдалы, ал өлі ағашты шіруге ұшыратады. Құдайдың «жалпы рақымы» Евангелияның «жалпы ұсынысында» көрінеді деп мәлімдейтін жалпы рақымның бірінші принципіне қатысты Хоексема мұндай көзқарас таза арминиандық екенін айтты. Құдай барлық адамдарды тәубе етуге және иман келтіруге бұйырады және бұл бұйрық барлығына уағыздалуы керек, бірақ Хоексема бұл бұйрықтың, Киелі кітаптағы барлық басқа да құдайға бағыну бұйрықтары сияқты, «жақсы ниетпен ұсынылған» емес екенін мәлімдеді, өйткені жаңадан тумаған, толығымен бұзылған адам Құдайдың құтқару рақымысыз оны шын мәнінде орындай алмайды.
One of the earliest writers on common grace was the Dutch Reformed theologian Abraham Kuyper. The specifics of the Reformed doctrine of common grace have been somewhat controversial and at times bitterly contested by some Calvinists. Especially in the Dutch tradition, it has been the cause of divisions. For example, in a 1924 Synod of the Christian Reformed Church (CRC), the CRC adopted what became known as the "Three Points of Common Grace." Certain ministers within the CRC refused to subscribe to those "Three Points," and they (with the majority of their consistories) were either suspended or deposed from office. Thus began the Protestant Reformed Churches in America. These ministers, and others after them, wrote responses to the decision that was taken and ever since, the Protestant Reformed Churches have maintained that these "Three Points" were contrary to Scripture and the Reformed Confessions. The position of Herman Hoeksema and all leaders of the Protestant Reformed Churches is unique to the denomination, and is based on a high view of the word "grace" as a Biblical concept of favor applied only to the elect. According to Hoeksema (and any PRC writer) God's undeserving gifts of sunshine, rain, etc. are "providence" and while providence serves grace for believers, because it adds to their spiritual growth, it is not sent in love to unbelievers and only adds condemnation to those who never believe, in the same way rain is beneficial to a living tree but causes a dead one to rot. Connected to the first point of common grace, which asserts that God's "common grace" is demonstrated in a "general offer" of the gospel, Hoeksema asserted that such a view is pure Arminianism. While God commands all men to repent and believe and this command must be preached to all, Hoeksema insisted this command, like all other commands to godliness in the Bible, is not a "well meant offer" since it is impossible for unregenerated, totally depraved man to truly perform apart from God's saving grace.
Кальвинизм мен арминиандықтың арасында
Кальвинистер де, арминиандар да жалпы рақым тұжырымын қабылдайды, себебі Құдай барлық адамзатқа тиісінше келмейтін игіліктер сыйлайды. Дегенмен, арминиандар бұл жалпы рақымға "жалпы жеткілікті рақым" немесе Веслиандық "алдын ала берілген рақым" деп аталатын нәрсенің кіретінін айтады, осының арқасында адамның күнәға түсуінің салдары жойылғандай болады, нәтижесінде барлық адам еркін таңдауға және рухани мәселелерді түсінуге, сондай-ақ құтқарылу үшін Мәсіх арқылы Құдайға жүгінуге моральдық мүмкіндік алады. Ал кальвинистер Құдайдың жалпы рақымы адамның жаңартылмаған табиғатын жақсартпайды, сондай-ақ оның Құдай алдындағы моральдық жағдайын өзгерту қабілетін де арттырмайды деп санайды.
Both Calvinists and Arminians generally accept the concept of common grace in that there are undeserved blessings which God extends to all humankind. However, the Arminian sees this common grace including what has been termed "common sufficient grace" or the Wesleyan "prevenient grace" whereby the effects of the fall are offset such that all persons now have free will and the moral ability to understand spiritual things and turn to God in Christ for salvation. The Calvinist maintains that God's common grace does not improve man's unregenerate nature, nor does it improve his ability to change his moral standing before God.