Кіріспе

Matschie's tree kangaroo (Dendrolagus matschiei) - Папуа-Жаңа Гвинеяның солтүстік-шығысындағы Хуон түбегіндегі ағашты кенгуру. IUCN классификациясына сәйкес, Мацчидің ағаш кенгуруы жойылып бара жатқан түр болып табылады. Ғылыми атауы неміс биологы Пол Мацчидің құрметіне берілген. Жергілікті тұрғындар оны "Бунгарри" деп атайды.

Сипаттама

Мацчидің ағашты кенгуруы денесі мен басының ұзындығы , Австралияның танымал қызыл кенгуруынан әлдеқайда кіші. Ересектің салмағы 9-11 кг. Ересекті әйелдің салмағы 15 - 20 фунт (79 кг) аралығында болады. Олардың көбейетін кезеңі жоқ. Ұрықтану 44 күнге созылады, ал тұтқында өсірілген жануарлар 11 айдан кейін қояннан шығады. Табиғи өмір сүру ұзақтығы белгісіз, бірақ кем дегенде 14 жыл. Жануарлар дүниесіндегі кенгурулар шамамен 20 жыл өмір сүреді. Ағаш кенгуруларының ең ерекшелігі - олардың шашы. Бұл - көптеген бағытта өтетін, оның орналасуы иықтардың маңында жоғарыдан құйрыққа дейін созылатын шаштың бір бөлігі. Мацчи ағашы кенгурусының іш жағы, аяқ-қолдарының төменгі бөліктері, құлақтың шеттері, құрсағы мен құйрығы алтын түсті, ал дененің қалған бөлігі қоңыр қоңыр түсті, тек әдетте арқасына қарай қара жолақтан басқа. Олардың бет-әлпеті әдетте сары және ақ түстердің массиві болып табылады. Мацкийлер түсі мен көлемі бойынша Дорьяның ағаштағы кенгуруы - Dendrolagus dorianus-ға ұқсас. Мацкийдің құлақтары кішкентай, қараңғы, сондықтан жақсы ести алмайды. Олардың алдыңғы аяқтарында иілген тырнақтары және артқы аяқтарында иілген жұмсақ төсеніштері бар, олар көтерілу қабілетіне көмектеседі, ал олардың саусақтарының кейбір дербес қозғалысы бар, сондай-ақ алдыңғы аяқтары өте көп иіліп кетуі мүмкін. Олардың аяқтарының төртінші және бесінші саусақтары ұлғайған, бірінші саусақтары жоқ, ал екінші және үшінші саусақтары синдактилдік (бір-бірімен біріктірілген екі саусақты) болып келеді. Дэндролагустың барлық түрлерінің ішінде Мацчидің ағашты кенгуруы ең жақсы тік көтерілуші және бұлшық еттерінде басқаларға қарағанда күшті. Олардың құйрықтары олардың бас пен дене өлшемдеріне тең болғандықтан, олар ағаш арасымен жылдам жүріп, тепе-теңдікті сақтауға көмектеседі. Мацчи ағашы кенгурулары өте жақын туыс Дэндролагус goodfellowi, Goodfellow ағашы кенгуру, ол бұрын Мацчи ағашы кенгуруларының кіші түрі болып саналған. Мацкилердің микобактериялық инфекцияларға өте бейім екені анықталды; алайда инфекциялар жұқпалы емес сияқты, өйткені жұқтырған кенгурулардың жанында жүрген кейбір адамдар инфекцияны қабылдамайды. Бұл туберкулезге байланысты авиум кешенінен шыққан сияқты, бірақ ғалымдар оның қалай таралатынын әлі күнге дейін нақты білмейді.

Ауқым

Мацчидің ағаш кенгурулары Папуа-Жаңа Гвинеяның Хуон түбегінде, Тумбанан фауналық провинциясының бөлімшесінде кездеседі және бұл жерде кездесетін жалғыз ағаш кенгурулары. Олар Папуа-Жаңа Гвинеяның жағалауында орналасқан Умбои аралының тұрғындары. Алайда ғалымдардың көбісі ағашты кенгурулар осы аралға әкелінген деп санайды және бастапқыда осында табылмаған. Мацкилер жапырақты ормандар мен тропикалық жаңбырлы ормандарда өмір сүруді жөн көреді, өйткені олар өздерінің көпшілігіне ағаштарда тұрады. Жұптау еркек-қызыл жынысты жыныстық қатынас кезінде болады. Алғашқыда аналық еркектің жақындауына қарсы тұрады. Ол еркекке шыбырдап, ұрып-соғып, бірақ он минут ішінде оған көтерілуге рұқсат береді. Сонан кейін жыныстық қатынас 60 минутқа дейін созылуы мүмкін. Жүктілік кезеңі шамамен 44,2 күнді құрайды, бұл кез-келген сумкалы жануарлар үшін ең ұзақ деп танылған. Тұтқында бір ғана бала жер бетінде, бұтақтарда дүниеге келген. Джойлер 22 аптада бастарын қаптан шығарады. 28 аптада олар қаптан шығып, өздігінен тамақтанады. Джойлер қапшықты шамамен 41 аптада үнемі босатып алады. Мацчидің ағаштағы кенгуруларының эмбрионалды диапаузасы немесе кейінге қалдырылған имплантациясы жоқ және олар Джои қаптан шыққаннан кейін жүкті болады. (Жас ұрықтарды жоғалту 5 күн ішінде еструсқа қайта оралады.)

Қауіптер

1996 жылы IUCN Matschie ағашы кенгуруларын құрып кету қаупі төнген жануарлар қатарына жатқызды. Дүние жүзіндегі зоопарктарда "Жануарлар түрін сақтап қалу жоспары" әзірленді. Бұл жоспар Мацчидің ағашты кенгуруларын сақтап қалу, олардың табиғи мекен-жайларын жоюды тоқтату және зоопарктарда сау популяцияларды дамыту үшін. Тұтқында өсіруші популяцияның генетикалық әртүрлілігін жабайы популяциямен салыстыру тұтқында өсіру бағдарламасы популяцияның генетикалық әртүрлілігін уақыт өте келе қалай сақтайтынын бағалау үшін жүргізіледі. Макгриви және басқалар жүргізген зерттеуде: (2010), "AZA Matschie ағашы кенгуруының гаплотиптік әртүрлілігі жапайы Matschie ағашы кенгуруларына қарағанда екі есе төмен болды". Аллель жиілігімен айырмашылық уақыт өте келе генетикалық дрейф пен мутация сияқты түрдің табиғи мекенінен шығарылуы мүмкін өзгерістерді көрсетеді.