Кіріспе

Қырғыз халқының қола дәуірінің соңғы кезеңіндегі Иерусалимнің басшысы Абди еба (Абди Кеба, Абди епат, немесе Абди ебат) - Иерусалимнің Амарна дәуіріндегі жергілікті басшысы (б.з.д. Мысырлық құжаттарда ол өзінің қала әкімі (azānu) болғанын жоққа шығарып, әскер (we'w) екенін айтады, бұл оның Мысырға әскери дайындық алу үшін жіберілген жергілікті басшының ұлы екенін білдіреді. Сондай-ақ, оның Иерусалимде билік құрған әулетке жататыны немесе Мысырлықтар оны таққа отырғызғаны да белгісіз. Абди ебаның өзі өзінің ата-анасының ұрпағы арқылы емес, перғауынның ықыласы арқылы өз орнын ұстағанын айтады, бірақ бұл жағдайдың нақты бейнесі емес, мақтану болуы мүмкін. Бұл уақытта оның гарнизонынан басқаратын аймақта бір мың бес жүз адам тұратын болуы мүмкін және Иерусалим б.з.б. он төртінші ғасырда бекіністерсіз немесе үлкен ғимараттарсыз "кішігірім биік жерлер бекінісі" болған.

Шығу тегі

Абди еба есімін "Хуррилердің құдайы - ебат құлы" деп аударуға болады. Абди ебаның өзі хуриттік тектес болған-болмағаны белгісіз. Қанахандықтар мен хурилердің ықпалы араласқан (бағ. Митан империясы) осы аймақта.

Мысырмен хат алмасу

Абди ебаның тұсында аймаққа Хабируның тонаушы топтары шабуыл жасады. Абди Эба Мысырдың перғауыннан (бәлкім, Аменхотеп III) әскер немесе кем дегенде, қолбасшысын сұраған. Абди еба өзінің жаулары, қанахандық әскер иелері мен Апиру тобымен күресуде әскери көмек сұраған. Нәтижесінде, перғауынмен хат алысу кезінде өзін жан-жақты қорғаған Абди ебаға қарсы сөз байласу айыптары тағылады. Абди Шебаның тағдыры белгісіз.

Басқа жұмыстар

Байки, Джеймс. Амарна дәуірі: ежелгі әлемдегі дағдарысты зерттеу. Тынық мұхит университетінің баспасы, 2004. Коэн, Реймонд және Реймонд Вестбрук (ред.). Амарна дипломатиясы: Халықаралық қатынастардың басталуы. Джон Хопкинс университетінің баспасы, 2002.