Кіріспе
Қырғыз халқының қола дәуірінің соңғы кезеңіндегі Иерусалимнің басшысы Абди еба (Абди Кеба, Абди епат, немесе Абди ебат) - Иерусалимнің Амарна дәуіріндегі жергілікті басшысы (б.з.д. Мысырлық құжаттарда ол өзінің қала әкімі (azānu) болғанын жоққа шығарып, әскер (we'w) екенін айтады, бұл оның Мысырға әскери дайындық алу үшін жіберілген жергілікті басшының ұлы екенін білдіреді. Сондай-ақ, оның Иерусалимде билік құрған әулетке жататыны немесе Мысырлықтар оны таққа отырғызғаны да белгісіз. Абди ебаның өзі өзінің ата-анасының ұрпағы арқылы емес, перғауынның ықыласы арқылы өз орнын ұстағанын айтады, бірақ бұл жағдайдың нақты бейнесі емес, мақтану болуы мүмкін. Бұл уақытта оның гарнизонынан басқаратын аймақта бір мың бес жүз адам тұратын болуы мүмкін және Иерусалим б.з.б. он төртінші ғасырда бекіністерсіз немесе үлкен ғимараттарсыз "кішігірім биік жерлер бекінісі" болған.
Abdi Ḫeba (Abdi Kheba, Abdi Ḫepat, or Abdi Ḫebat) was a local chieftain of Jerusalem during the Amarna period (mid 1330s BC). Egyptian documents have him deny he was a mayor (ḫazānu) and assert he is a soldier (we'w), the implication being he was the son of a local chief sent to Egypt to receive military training there. Also unknown is whether he was part of a dynasty that governed Jerusalem or whether he was put on the throne by the Egyptians. Abdi Ḫeba himself notes that he holds his position not through his parental lineage but by the grace of Pharaoh, but this might be flattery rather than an accurate representation of the situation. At this time the area he administered from his garrison may have had a population of fifteen hundred people and Jerusalem would have been a 'small highlands stronghold' in the fourteenth century BC with no fortifications or large buildings.
Шығу тегі
Абди еба есімін "Хуррилердің құдайы - ебат құлы" деп аударуға болады. Абди ебаның өзі хуриттік тектес болған-болмағаны белгісіз. Қанахандықтар мен хурилердің ықпалы араласқан (бағ. Митан империясы) осы аймақта.
Мысырмен хат алмасу
Абди ебаның тұсында аймаққа Хабируның тонаушы топтары шабуыл жасады. Абди Эба Мысырдың перғауыннан (бәлкім, Аменхотеп III) әскер немесе кем дегенде, қолбасшысын сұраған. Абди еба өзінің жаулары, қанахандық әскер иелері мен Апиру тобымен күресуде әскери көмек сұраған. Нәтижесінде, перғауынмен хат алысу кезінде өзін жан-жақты қорғаған Абди ебаға қарсы сөз байласу айыптары тағылады. Абди Шебаның тағдыры белгісіз.
As a result, conspiracy charges are made against Abdi Ḫeba, who defended himself strenuously in his correspondence with Pharaoh. Abdi Ḫeba's ultimate fate is unknown.
Басқа жұмыстар
Байки, Джеймс. Амарна дәуірі: ежелгі әлемдегі дағдарысты зерттеу. Тынық мұхит университетінің баспасы, 2004. Коэн, Реймонд және Реймонд Вестбрук (ред.). Амарна дипломатиясы: Халықаралық қатынастардың басталуы. Джон Хопкинс университетінің баспасы, 2002.