Кіріспе

Барокко стиліне тән ағылшын сәулетшісі Томас Арчер (1668-1743 жж.) - ағылшын архитекторы. Оның ғимараттары ағылшын барокколық сәулетшісінің қазіргі континенталды, атап айтқанда итальяндық сәулет өнерін зерттеудің дәлелін көрсететін жалғыз ғимараттары ретінде маңызды. Оның шығармашылығы замандастары сэр Джон Ванбру және Николас Хоксмурдың шығармашылығынан біршама көлеңкеде қалған.

Өмір

Арчер жасын Уорвикширдегі Ардендегі Танворттағы Амберслейд залында өткізді. Ол Томас Арчердің кіші ұлы, елдік мырза, Парламент полковнигі және Парламент мүшесі және Лондондық гардеробшының қызы Энн Ли. Арчердің нақты туған күні белгісіз, бірақ оның жасын атаған екі дереккөзден тұжырымдауға болады. Бірі Оксфорд университетінің тіркеліміне оның 1686 жылы 12 маусымда 17 жасында Тринити колледжінде оқуға түсуін жазған жазба; екіншісі, оның эпитафисі, Хэйлдің (Гэмпшир) приход шіркеуінде сақталған. Егер бұл жазбалар дұрыс болса, ол 1668 жылдың 12 маусымы мен 1669 жылдың 22 мамыры аралығында туылған болуы керек. Томас Арчердің балаларының жалғыз баласы, оның тууы Ардендегі Тамворттың еншілес регистрінде тіркелмеген, бұл оның басқа жерде туылған болуы мүмкін екенін білдіреді. Ол Оксфордтың Тринити колледжінде оқыды, 1686 жылы 12 маусымда оқуға түсті. Университетті бітіргеннен кейін ол төрт жыл бойы шетелде жүріп, Бернини мен Борроминидің шығармашылығының әсеріне ұшырады.

Шіркеулер

Арчердің шіркеулерінің арасында Хоксмурдың барокколық әсерін білдіретін Вестминстердегі Сент-Джон Евангелист шіркеуі болды. Оның төрт мұнарасы бастапқыда жердің құлауын тұрақтандыру үшін салынған. Тарихшылар бұл сэр Джон Ванбрг стиліне қарағанда ықтимал деп есептеді. 1750 жылы салынған Сент-Полс, Депфорд, жартылай дөңгелек портикалар бір ғасыр бойы көшірілмеген, Смирктің керемет шіркеуі Сент-Мари, Брайанстон алаңында көшеге үстемдік етті. Бірмингемдегі Сент-Филипс шіркеуінде, қазіргі Бірмингем соборында, жоғары барокко стилі шіркеулерінің итальяндық Ломбард әсерінің күшті сезімі болды: әшекейленген, биік төбелер, купол мен күмбез. Сент-Филипстің сыртқы жағында ағылшын шіркеуінің сәулетінде ерекшеленетін шатырдың балюстрадасы орналасқан. Сент-Джон және Сент-Пол екеуі де елу жаңа шіркеу салу жөніндегі комиссия үшін салынған. Джон Саммерсон бұл екі ғимараттың "Англияда бұрын-соңды қолданылған ең озық барокко стилін білдіретінін" айтты. Комиссия мүшелерінің хаттамасына сәйкес, Арчер сонымен қатар Гринвичтегі Сент-Альфедждің Хоксмур жобаларын "жаңартты", бірақ жақсартулардың сипаты немесе олардың жүзеге асырылғаны белгісіз. Хейл қаласында ол Арчердің өз дизайны бойынша сэр Генри Чирдің оюымен жасалған оның мемориалы орналасқан Сент-Мэри шіркеуін қайта жаңғыртты.

Дүниежүзілік шығармалар

Арчердің зайырлы жұмыстарына Рохэмптон үйі, Беркширдегі Уэлфорд паркі, Каскад үйі және Чатсворт үйінің батыс және кеңінен иілген піллестрлі солтүстік маңы кірді. 1709-11 жылдары Арчер Генри Грейге арналған барокколық бақ павильонын жобалады, Кенттің 1-ші герцогы, Рест паркі, Силсо, Бедфордшир. 1712 жылдан кейін Арчер Джон Уоллопқа (кейін Портсмут графы) Хэмпширдегі Хёрстборн приорларын жобалады. Ол 1739 жылы Лондондағы Foundling Hospital-тің негізін қалаушы губернаторы болды, бірақ 1750 жылы аяқталған ғимараттың құрылысына қатыспады. Бұл жобаның сәулетшісі Теодор Якобсен болды.