Кіріспе

Жапондық айкидока Сейичи Сугано (菅野誠一 1939 жылдың 17 желтоқсаны – 2010 жылдың 29 тамызы) – көптеген Батыс елдерінде өмір сүрген және айкидо сабақтарын берген жапондық айкидо мұғалімі. Ол Айкикайдың 8-дан дәрежесіне ие болған.

Өмір

Сугано Хоккайдоның Отару қаласында дүниеге келген. Суганоның отбасы самурай тегінен тараған, ал әкесі Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Жапон императорлық теңіз жаяу әскерінің майоры болған. Суганоның айтуынша, ол ең алғашқы естелігі – соғыстан демалысқа шыққан әкесінің қылышын тазалағанын көру. Осыдан бастап ол ерте жасынан бастап жекпе-жек өнерін, бокенмен жаттығу және күреспен айналысты. Сугано 1957 жылы Айкикай Хомбу Доджоға қабылданды және 1959 жылға қарай негізгі мектепте тұратын Морихеи Уэсибаның ути-дешиі болды. 1965 жылы Уэсиба оны Австралияда айкидоны таныстыруға тағайындады. Ол он бес жыл бойы сол жерде болып, «Аики Кай Австралия» ұйымын құрды. Нобуёси Тамураның өтінішімен Сугано Еуропаға барып, Бельгияда тұрып оқытумен айналысты, сонымен қатар Люксембург, Франция және басқа еуропалық елдерде дәріс берді. 1988 жылы Нью-Йоркке көшіп, Нью-Йорк Айкикайінда Йошимицу Ямадамен бірге оқытуға кірісті. 1988 жылдан бастап Суганоның негізгі оқытуы Нью-Йорк Айкикайінда болды, онда ол жылына 200-ден астам сабақ берді, қатал сапар кестесіне қарамастан. Ямаданың қаруға деген ұнамауына байланысты Сугано Нью-Йорк Айкикайінда негізінен дене өнерін және танто бойынша оқытуды жүргізді, қуанышқа, спонтандылыққа және күшті физикалық жаттығуларға баса назар аударды. «Айкидо – жекпе-жек өнері емес» деп әрқашан айта отырып, Сугано Нью-Йорктегі оқыту барысында атаме және жекпе-жек қолданысын техникалық тұрғыдан қолдануға ерекше мән берді. Сугано Айкикай Хомбу Доджосымен және Уэсиба отбасымен үнемі байланыста болды. Ол айкидо семинарларын өткізу үшін жыл бойы көп саяхаттап, көбінесе Еуропа мен Оңтүстік-Шығыс Азияда болды. Ол Австралияға жылына екі рет, ал Малайзияға жылына бір рет барып, Ұлттық оқу мектептерін өткізіп, дан емтихандарын қабылдады. Суганоның айкидосы жылдамдығымен және күштілігімен танымал болды. Оның оқытуы негізгі техниканы зерттеу барысында уақыт пен қашықтыққа баса назар аударды. Қару-жарақтар бойынша оқыту формалды каталарды аз зерттеп, көбірек табиғи стильді ұстанды. Суганоның қару-жарақ оқытуы дене күйін дұрыс орналастыруға (ханми) және жұптық жаттығуларға баса назар аударды, бұл уақыт пен қашықтықтың маңыздылығын тағы да көрсетті. 2003 жылы Суганоның тізеден төменгі бөлігі ампутацияланды, бірақ ол айкидоны оқытуды және көрсетуді ешқандай қиындықсыз жалғастырды. Оның медициналық шығындарын жабу үшін медициналық қор құрылды. Сугано 2010 жылдың 29 тамызында Нью-Йорк қаласында қайтыс болды.

Мұра

Ол қайтыс болғанға дейін Австралияда құрған қоры Суганоның айкидо мұрасын халықаралық деңгейде жалғастыруда. Суганоның үш шәкірті оның ұсынысымен 7-данға дейін көтерілді: Тони Смиберт (Тасмания), Роберт Боттерилл (Мелбурн) және Ханан Джанив (Канберра).

Дәйексөздер

"Айкидо философиясы – махаббат. Айтқан жақсы, бірақ іспен дәлелдеу керек. Егер жаттығу жасасаң, өзіңді-өзің берің. Біз айналамыздағыларға көмектесуіміз керек." "Айкидо – бұл үлкен шеңбер, ол көп нәрсені сыйдырады. Егер шеңбердің бір жерін көрсетіп, «Осы – шеңбер» десеңіз, қате болады. Осылай істеген кезде сіз тек бір нүктені көресіз, ал шеңбердің өзі жоқ. Айкидо – жекпе-жек өнерінен де артық. Әрі көп. Айкидоны жекпе-жек өнері ретінде қолдануға болады. Ол үшін зорлыққа құмарлық керек. Бірақ бұл Айкидо емес." "Осенсей Укені су, ауа, жеңілдік және қозғалыс сияқты болуын қалады. Дұрыс укеми – қозғалу, жеңілдік, Нагемен байланыста болу."

Бейнероликтер

1. Сугано сенсейді еске алу. https://www.youtube.com/watch?v=FCQYgJoUCM4

2. 1988 жылғы Шиханкайдің қоғамдық көрсетілімі 05 Шихан Сейичи Сугано. https://www.youtube.com/watch?v=qKx4TDY5DNk

3. 1984 жылғы NY Айкикай 20-ші сынып 5 С. Сугано. https://www.youtube.com/watch?v=OX5i92EVVM

4. Ескі мектеп жұмасы: Сугано Сейичи. https://www.youtube.com/watch?v=BNRoJxA6VE

5. Сугано сенсейдің бейне жинағы. https://www.youtube.com/watch?v=h6nsQTcf10&list=PL2068EC0DCF6CC46C

6. Малайзия Айкидо қауымдастығы Ракан Муда айкидо көрсетілімі 2001 жылғы Куала-Лумпур, Сугано сенсей. https://www.youtube.com/watch?v=cev5xyKwltA

7. Сугано сенсей қылыш туралы түсіндіреді. https://www.youtube.com/watch?v=p4RCgj62cM

Сұхбаттар мен жазбалар

1. Айкидо журналымен сұхбат. https://aikidojournal.com/2002/08/26/interview-with-seiichi-sugano/

2. Айкидо сферасы мақалалар тізімі. https://aikidosphere.com/sugano-sensei

3. 1974 жылғы Сугано Сенсейдің Австралиялық жекпе-жек өнеріне берген сұхбаты. https://www.aikido.org.au/Of-Interest/7402396