Кіріспе

Бір нәрсені сатып алу, содан кейін оны жоғары бағаға сату.

Қаржы саласында "флиппинг" (flipping) дегені – активті сатып алып, оны жылдам қайта сату арқылы пайда табуды сипаттайтын термин. Көлемді жылжымайтын мүлік саласында инвесторлар бұл терминді пайда табу үшін мүлікті сатып алу, жөндеу және сату процесін сипаттау үшін қолданады. 2017 жылы АҚШ-та 207 088 үй немесе пәтер сатылды, бұл соңғы 11 жылдағы ең жоғары көрсеткіш.

Бұзықтар

Айналып кетудің жиілеген жағдайлары көбінесе экономикалық көпіршік тудырады, ол кейін жарылады, мысалы, 1920 жылдардағы Флоридадағы жер бағасының өсуі кезінде болғандай. 2000-шы жылдары, федералдық қарыз алу стандарттарының жеңілдетілуі (қарыз алушыға аз немесе еш ақша төлемей үй сатып алуға мүмкіндік берген субстандартты несие беруді қоса алғанда) үйлерге сұраныстың өсуіне тікелей себеп болуы мүмкін. Қарыз алу оңай болғандықтан, көптеген инвесторлар үйлерді тұру үшін емес, мүлікпен спекуляция жасау мақсатында сатып алды. Сұраныс ұсыныстан басып өткендіктен, бағалар өсті, бұл қысқа мерзімді пайда әкелді. Бұл 2008 жылы көпіршік жарылғанға дейін инфляциялық спиральға алып келді, содан кейін қарыз алу стандарттары қатаңдатылды, нәтижесінде тұрғын үй нарығы құлдырады.

Жасақтау және gentrification

"Рационалды" ауыстыру бұрынғы күйзеліске ұшыраған ауданды жаңарту мен қалпына келтіруге мүмкіндік береді, бұл процесс джентрификация деп аталады, ол мүліктің құнын арттырады, бірақ халықтың құрамының өзгеруіне әкелуі мүмкін. Бұзылған терезелер теориясы бойынша, ұқыпсыз үй немесе аумақ қылмыстық элементтерді тартады, бұл адал еңбекпен айналысатын адамдарды қуғынға ұшыратады, соның салдарынан қылмыстық элементтерге жағдай жасалады және осылайша бұл айналым жалғаса береді. Қайта жаңарту, әсіресе құрылыс саласында жұмыс орындарын құруға және жергілікті сатушылар мен жеткізушілер үшін сату көлемін (және сату салығын) арттыруға ықпал етеді. Жаңадан жөнделген үйлер аймаққа жаңа тұрғындар мен кәсіпкерлерді тартады, экономикалық дамуға көмектеседі; олардың жоғары бағаланған құны жергілікті билікке мүлік салығы түрінде қосымша кіріс әкеледі, бұл одан әрі жақсартулар мен қосымша полицейлерді ұстауға мүмкіндік береді. Егер ауданды ауыстыру жиі жүргізілсе, меншік құны айтарлықтай өсіп, нәтижесінде қазіргі тұрғындар, әсіресе жасы келген және жастар, көшіп кетуге мәжбүр болады. Ауыстырушылар көбінесе ауданның тұрғындарымен интеграцияға мүдделі болмайды, бұл ұзақ жылдар бойы тұрған тұрғындармен керісіп қалуы мүмкін. 2000-шы жылдардағы жылжымайтын мүлік көпіршігі кезінде ауыстыру және джентрификация Калифорнияға адамдардың жаппай көшіп келуімен байланысты болды, онда жоғары жылжымайтын мүлік бағасы және жұмыс орындарының көптігі байлық іздеушілерді қызықтырды. Осыған байланысты көптеген калифорниялықтар Аризона, Невада, Техас, Орегон және Вашингтон штаттарының арзан аймақтарына көшіп кетуге мәжбүр болды. Калифорниялықтардың бұл көші-қоны олар көптеп қоныстанған аймақтарда джентрификацияны одан әрі күшейтті. Финикс, Аризона және Лас-Вегас аңғары сияқты аймақтар қымбаттап кетті, бірақ 2006 жылдан кейін мүлік бағасы айтарлықтай төмендеді. 2020 жылы үй ауыстыруға басымдық Орта Батысқа ауысты, онда Үлкен Кливленд елдегі ең табысты аймақтардың біріне айналды. Бұл аймақтағы, сондай-ақ Ұлы көлдер аймағындағы басқа да аймақтардағы әдеттегі жобалар, сатып алынған құрылыстың құнының екі есесін қайтарады. Калифорниялық инвесторлар "Күн белдеуінен" келген кеңесшілердің ықпалымен Солтүстік-Шығыс Огайоға бағытталды. 2019 жылы үйдің орташа бағасы 60 000 долларға сатып алынып, 124 000 долларға сатылды. 100% маржа Акрона, Огайо, Питтсбург және Саут-Бенд, Индианада да кең таралған.

Мүліктік құндылықтар

Жөндеуден кейін үйдің өзі жақсырақ күйде болады, қызмет ету мерзімі ұзарады, және оны жоғары бағаға сатуға болады, осылайша оның мүлік салығының бағасы артады, сондай-ақ мүлікті жақсартуға байланысты тауарлар мен қызметтер сатылымының және оған байланысты салық түсімдерінің де артуына мүмкіндік туады. Сонымен қатар, көршілер де ауданды әдемілендіру арқасында өз үйлерінің құнын арттыра алады.

Ережелер

2006 жылы АҚШ Тұрғын үй және қала құрылысы департаменті Федералды тұрғын үй әкімшілігі (FHA) бір отбасылық үй ипотекалық сақтандыруы аясында жыртқыш айналымға қатысты ережелерді жасады. FHA сақтандырылған ипотекалық несие алу үшін, мүлікті сатып алған және сатқан күндер арасындағы мерзім 90 күннен артық болуы керек еді. Бұл талап 2010 жылдың қаңтар айында күрт жеңілдетілді және 90 күндік иелену мерзімі дерлік жойылды.

Заңсыз іс-әрекет

Кейде мүлікті қайта сату да қылмыстық схема болып табылуы мүмкін. Заңсыз мүлікті қайта сату – жақында сатып алынған мүлікті айтарлықтай пайда табу үшін жасанды түрде көтерілген құнмен қайта сату, көбінесе несие берушіні мүліктің нақты құнынан артық несие беруге немесе сатып алушыны қажеттіден жоғары баға төлеуге итермелеу мақсатында жасалады. Мүлік, аз немесе тек сыртқы жағын жақсартқаннан кейін тез қайта сатылады. Заңсыз мүлікті қайта сатуға көбінесе жылжымайтын мүлік бағалаушысы, ипотека беруші және мәмілені жабу агенті арасындағы сөз байласу қатысты. Жалған, жасанды түрде көтерілген бағалау есебін алу үшін жылжымайтын мүлік бағалаушысының көмегі қажет. Сатып алушы жағдайды білуі де, білмеуі де мүмкін. Мұндай алаяқтық несие берушілер үшін ең қымбатқа түседі. Тұрғын үй бағасының күрт өскен кезеңнен кейін қиын жағдайдағы немесе тастап кетілген мүлікті жаңарту кейде зұлымдық пен адалсыздыққа байланысты болды. Осының салдарынан, "қайта сату" термині нарықты манипуляциялау немесе басқа да заңсыз әрекеттерге қатысты схемаларды сипаттау үшін де, сондай-ақ кейбір адамдар этикалық емес немесе әлеуметтік зиянды деп санайтын заңды жылжымайтын мүлік инвестициялау стратегиясын қарапайымдап айту үшін де жиі қолданылды. Бүгінде "Flip or Flop" және "Flip That House" сияқты телешоулардың танымалдылығы арқасында бұл терминге көбірек оң пікір қалыптасқан. АҚШ-та жылжымайтын мүлікті бағалаудың бірыңғай кәсіби стандарттары (USPAP) реттеледі, ал Fannie Mae екінші деңгейдегі тұрғын үй ипотекалық несие нарығын қадағалайды. Екеуі де заңсыз қайта сату схемаларын анықтау үшін шаралар қолданады. "Флип" термині "ақшаны қайта сату" немесе "ақша айналымы" деп аталатын белгілі бір алаяқтық схемалармен байланысты да қолданылады. Мұндай алаяқтықта алаяқ адам құрбанға белгілі бір сомада ақша жіберуді бұйырады, әдетте банктік аударым арқылы, осы ақшаны тез арада үлкен сомаға, әдетте он есеге дейін "қайта сатуға" болатыны туралы уәде береді. Құрбан ақша жібергеннен кейін, алаяқ ақшаны өзіне алып, одан әрі байланысты үзеді.

Жарияланған мақалалар

—Нью-Йорк маңындағы жылжымайтын мүлікті қайта сатумен айналысатын адамдар туралы.