Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Біреудің болашақ эмоцияларын болжау (әсер)
Predicting someone's future emotions (affect)
Әсерді болжау, сондай-ақ гедоникалық болжау немесе гедоникалық болжау механизмі деп те аталады, болашақтағы адамның әсерін (эмоционалдық жағдайын) болжау болып табылады. Әсерді болжау – қалауларға, шешімдерге және мінез-құлыққа әсер ететін процесс ретінде психологтар мен экономистер тарапынан зерттеледі және кең қолданысқа ие.
Affective forecasting, also known as hedonic forecasting or the hedonic forecasting mechanism, is the prediction of one's affect (emotional state) in the future. As a process that influences preferences, decisions, and behavior, affective forecasting is studied by both psychologists and economists, with broad applications.
Қолданбалар
Эмоционалды болжам дәстүрлі түрде экономистер мен психологтардың ең көп назарын аударғанмен, олардың нәтижелері басқа да көптеген салалардың қызығушылығын тудырды, оның ішінде бақытты зерттеу, құқық және денсаулық сақтау. Оның шешім қабылдауға және әл-ауқатқа тигізетін әсері осы салалардағы саясаткерлер мен сарапшыларды ерекше қызықтырады, сонымен қатар ол этика саласында да қолданылады. Мысалы, адамның өмірді өзгертетін жағдайларға бейімделу мүмкіндігін төмен бағалауы заңгер-теоретиктерді зиянды өтеудің негізгі қағидаларын күдікке түсіруге алып келді. Мінез-экономикалық мамандар болжамдар мен нақты эмоционалдық нәтижелер арасындағы айырмашылықты әртүрлі пайдалылық және әл-ауқат модельдеріне енгізді. Бұл айырмашылық денсаулық сақтау салалы сарапшыларды да алаңдатады, себебі көптеген маңызды денсаулыққа қатысты шешімдер пациенттердің болашақ өмір сапасы туралы түсінігіне байланысты болады.
While affective forecasting has traditionally drawn the most attention from economists and psychologists, their findings have in turn generated interest from a variety of other fields, including happiness research, law, and health care. Its effect on decision making and well being is of particular concern to policy makers and analysts in these fields, although it also has applications in ethics. For example, one's tendency to underestimate one's ability to adapt to life changing events has led to legal theorists questioning the assumptions behind tort damage compensation. Behavioral economists have incorporated discrepancies between forecasts and actual emotional outcomes into their models of different types of utility and welfare. This discrepancy also concerns healthcare analysts, in that many important health decisions depend upon patients' perceptions of their future quality of life.
Шолу
Эффективті болжамды төрт құрамдас бөлікке бөлуге болады: валенттілік туралы болжамдар (яғни оң немесе теріс), нақты эмоциялар, олардың ұзақтығы және қарқындылығы. Төрт компоненттің ішінде де қателер кездесуі мүмкін, бірақ зерттеулер көрсеткендей, ең көп бұрмалануға бейім екі сала – ұзақтығы мен қарқындылығы, көбінесе шамадан тыс бағалау түрінде. Иммундық немқұрайлылық – жағымсыз оқиғаларға жауап ретінде туындайтын әсер етудің бір түрі, онда адамдар психологиялық иммундық жүйе олардың қалпына келуін қаншалықты жеделдетуі мүмкін екенін дұрыс болжамайды. Гилберттің сөзімен айтқанда, психологиялық иммундық жүйе – "жаман жағдайлар орын алғанда жақсы сезінуге көмектесетін қорғаныс жүйесі". Басқа зерттеулер эмоционалдық болжамның оң эмоцияларға қарағанда теріс эмоцияларға қатысты азырақ дәл екенін көрсетеді, бұл теріс оқиғаларға жалпы алғанда күштірек реакция танытуға бейімділікті көрсетеді. Гилберт пен Уилсон бұл психологиялық иммундық жүйенің салдары деп санайды. Яғни, олар болжамды екі кезеңді процесс ретінде талдайды: қазіргі болжам және болашақ оқиға. Осы қазіргі және болашақ кезеңдерді бөліп қарастыру зерттеушілерге дәлдікті өлшеуге, сондай-ақ қателердің қалай пайда болатынын анықтауға мүмкіндік береді. Мысалы, Гилберт пен Уилсон қателерді олардың қай компонентке әсер ететініне және болжам процесіне қашан енетініне қарай жіктемелейді.
Affective forecasting can be divided into four components: predictions about valence (i. e. positive or negative), the specific emotions experienced, their duration, and their intensity. While errors may occur in all four components, research overwhelmingly indicates that the two areas most prone to bias, usually in the form of overestimation, are duration and intensity. Immune neglect is a form of impact bias in response to negative events, in which people fail to predict how much their recovery will be hastened by their psychological immune system. The psychological immune system is a metaphor "for that system of defenses that helps you feel better when bad things happen", according to Gilbert. Other research suggests that accuracy in affective forecasting is greater for positive affect than negative affect, suggesting an overall tendency to overreact to perceived negative events. Gilbert and Wilson posit that this is a result of the psychological immune system. That is, they analyze forecasting as a two step process, encompassing a current prediction as well as a future event. Breaking down the present and future stages allow researchers to measure accuracy, as well as tease out how errors occur. Gilbert and Wilson, for example, categorize errors based on which component they affect and when they enter the forecasting process.
Қателердің негізгі көздері
Болжам жасау қателері көбінесе танымдық процестер туралы әдебиетте кездесетін болғандықтан, көптеген әсерлік болжам жасау қателері де танымдық бұрмалаушылықтардан туындайды және осылай түсіндіріледі. Олардың кейбіреулері өте ұқсас немесе бір-бірімен байланысты ұғымдар (мысалы, проекциялық бұрмалаушылық және эмпатиялық қабілеттің шектеуі). Ең көп айтылатын болжам жасау қателеріне себеп болатын танымдық процестердің тізімі төменде келтірілген.
Because forecasting errors commonly arise from literature on cognitive processes, many affective forecasting errors derive from and are often framed as cognitive biases, some of which are closely related or overlapping constructs (e. g. projection bias and empathy gap). Below is a list of commonly cited cognitive processes that contribute to forecasting errors.
Соққыға әсер ету
Әр түрлі халықтар мен жағдайлардағы эмоционалдық болжамдардағы қателіктердің ең көп таралған көздерінің бірі – әсер ету қатесі, болашақ оқиғаның эмоционалдық әсерін, қарқындылығы немесе ұзақтығы тұрғысынан шамадан тыс бағалау бейімділігі. Осылайша, болжамдардағы айырмашылықтар болашақ бақытқа тұрғын үй тағайындауының әсерін асыра бағалады. Кейбір зерттеулер "тұрақтылық қатесін" атап көрсетеді, ол болашақ эмоционалдық реакциялардың қанша уақытқа созылатынын асыра бағалауға бейімділік. Әсер ету қатесі сияқты, тұрақтылық қатесі адамды бақыттың негізгі себебіне тым көп мән беруге итермелейді. Осылайша, өзіндік болжам жасау пророчествосы болжаушылардың дұрыс болжам жасағаны туралы түсінікке әкелуі мүмкін. Дұрыс емес болжамдар күту әсері арқылы да күшейе алады. Мысалы, фильмнің қызықты болатынын күткен болжаушы, оны көңілсіз деп тапқан жағдайда, күтусіз болжаушыға қарағанда оны әлдеқайда аз ұнатады.
One of the most common sources of error in affective forecasting across various populations and situations is impact bias, the tendency to overestimate the emotional impact of a future event, whether in terms of intensity or duration. Thus, differences in forecasts overestimated the impact of the housing assignment on future happiness. Some studies specifically address "durability bias," the tendency to overestimate the length of time future emotional responses will last. Similar to impact bias, durability bias causes a person to overemphasize where the root cause of their happiness lies. In this way, the self fulfilling prophecy can lead to the perception that forecasters have made accurate predictions. Inaccurate forecasts can also become amplified by expectation effects. For example, a forecaster who expects a movie to be enjoyable will, upon finding it dull, like it significantly less than a forecaster who had no expectations.
Мағыналылық процестері
Өмірдегі маңызды оқиғалар адамдардың сезімдеріне ұзақ уақыт бойы зор әсер етеді, бірақ осы сезімнің қарқындылығы уақыт өте келе төмендейді, бұл құбылыс эмоционалдық тұрақсыздық деп аталады. Болжаушылар көбінесе осы құбылысты елемей қалады. Психологтар эмоциялардың радиоактивті изотоптар сияқты уақыт өте келе болжамды түрде ыдырай қоймайтынын, керісінше, оған әсер ететін факторлар күрделірек екенін айтады. Бұл иммундық елеусіздікпен байланысты, себебі адамдар қалаған емес жағдайларға тап болғанда ренжіп, оқиғаның мәнін табуға немесе оны жеңудің жолдарын іздеуге тырысады. Адамның жағдайды түсінуге тырысуы – дене жасаған қалыпқа келтіру стратегиясы. Бұл идея иммундық елеусіздіктен өзгеше, себебі ол көбінесе бір сәтте туындайтын ой. Иммундық елеусіздік оқиғаға дейін оны жеңуге тырысады. Бір зерттеуде сезімді қалыптастыру процесінің эмоциялық реакцияны қалай азайтатыны көрсетілген. Зерттеуде кішкентай сыйлық себепсіз болған кезде, себеппен берілгеннен гөрі күшті эмоциялық реакция тудырды, себебі себеп сыйлықтың эмоциялық әсерін азайтып, оның мәнін түсіну процесін жеңілдетті. Зерттеушілер оң жағдайдан кейін адамдар жағдайға қатысты сенімді болмаса, жағымды сезімдер ұзаққа созылатынын анықтады. Адамдар оқиғаларды эмоциялық реакцияның қарқындылығын төмендететіндей түсінуге болатынын болжамайды. Бұл қателік ординациялық шатасу деп аталады. Дене еңсеулі оқиғаны сезінеді және оны жеңуге тырысады немесе одан қашуға тырысады. Болгер мен Цукерман адамдар арасындағы қиындықтарды жеңу стратегиясының әртүрлі екенін және олардың жеке басының ерекшеліктеріне байланысты екенін анықтады. Олар адамдар болашақ оқиғаларды болжағанда, әдетте, олардың қалыпқа келтіру стратегияларын ескермейтіндіктен, жақсы қалыпқа келтіру стратегиясы бар адамдардың күшті әсер етуге бейімділігі немесе олардың болжаған және нақты нәтижелері арасындағы үлкен айырмашылық болуы мүмкін деп болжады. Мысалы, клоуннан қорқатын адамнан циркке барудың қалай сезілетінін сұрасаңыз, қорқыныштың күшеюі мүмкін, себебі осы қорқынышқа дайындалу денеге жағымсыз оқиғамен күресуге мүмкіндік береді. Хоергер және тағы басқалар бұл туралы колледж студенттерінің футбол ойынына деген сезімдерін зерттеу арқылы анықтады. Олар эмоцияларын жасырмауға тырысқан студенттер командасы жеңілгенде қалай сезінетінін болжағанда, күшті әсер етуге бейімділігі бар екенін анықтады. Олар қиындықтарды жеңу үшін жақсы стратегиясы барлардың тез қалпына келетінін анықтады. Қатысушылар болжау кезінде өздерінің қалыпқа келтіру стратегиялары туралы ойламағандықтан, шын мәнінде күрескендер күшті әсер етуге бейімділігіне ие болды. Өз сезімдерін жасырып жүргендер өздерінің болжаған сезімдеріне өте жақын сезінеді. Хоергер өмірлік оқиғаларға эмоционалдық реакциямен байланысты өмір сүру стилі мен танымдық процестердің маңызды екенін ұсынды. Керісінше, дәл аффективті болжау да бета-парадокс аймағын дамытуға көмектеседі. Мысалы, Камерон мен Пэйн аффективті болжау мен жанашырлықтың құлдырауы арасындағы байланысты зерттеу үшін бірқатар зерттеулер жүргізді, бұл көмекке мұқтаж адамдардың саны өскен сайын адамдардың жанашырлығының төмендеуіне қатысты. Олардың тәжірибелеріне қатысушылар Дарфурдан келген бір немесе сегіз баладан тұратын топты оқыды. Бұл зерттеушілер сезімдерін дұрыс реттейтін адамдар Дарфурдегі 8 бала туралы әңгімеге қарағанда, бір бала туралы әңгімеге қарағанда, мейірімділік сезімдерін аз сезінетінін анықтады. Бұл қатысушылар болашақ эмоциялық күйлерін дұрыс болжап, оқиғадан туындаған жағымсыз сезімдердің артуынан алдын ала аулақ болып, жанашырлықтарын жойып жіберген. Бұл құбылыста проактивті эмоциялық реттеудің себептік рөлін одан әрі анықтау үшін басқа зерттеуге қатысушылар сол материалдарды оқыды және өз эмоцияларын азайтуға немесе сезінуге шақырылды. Сезімдерін азайту туралы нұсқау алған қатысушылар сегіз балаға қарағанда бір балаға қарағанда аз ашулы екенін айтты, бұл біріншісі үшін қажетті эмоциялық жүктеме мен күш-жігердің артуына байланысты (бета парадоксінің мысалы).
Major life events can have a huge impact on people's emotions for a very long time but the intensity of that emotion tends to decrease with time, a phenomenon known as emotional evanescence. When making forecasts, forecasters often overlook this phenomenon. Psychologists have suggested that emotion does not decay over time predictably like radioactive isotopes but that the mediating factors are more complex. This is related to immune neglect in that when these unwanted acts of randomness occur people become upset and try to find meaning or ways to cope with the event. The way that people try to make sense of the situation can be considered a coping strategy made by the body. This idea differs from immune neglect due to the fact that this is more of a momentary idea. Immune neglect tries to cope with the event before it even happens. One study documents how sense making processes decrease emotional reactions. The study found that a small gift produced greater emotional reactions when it was not accompanied by a reason than when it was, arguably because the reason facilitated the sense making process, dulling the emotional impact of the gift. Researchers have summarized that pleasant feelings are prolonged after a positive situation if people are uncertain about the situation. People fail to anticipate that they will make sense of events in a way that will diminish the intensity of the emotional reaction. This error is known as ordinization neglect. Unconsciously the body will identify a stressful event and try to cope with the event or try to avoid it. Bolger & Zuckerman found that coping strategies vary between individuals and are influenced by their personalities. They assumed that since people generally do not take their coping strategies into account when they predict future events, that people with better coping strategies should have a bigger impact bias or a greater difference between their predicted and actual outcome. For example, asking someone who is afraid of clowns how going to a circus would feel may result in an overestimation of fear because the anticipation of such fear causes the body to begin coping with the negative event. Hoerger et al. examined this further by studying college students' emotions toward football games. They found that students who generally coped with their emotions instead of avoiding them would have a greater impact bias when predicting how they'd feel if their team lost the game. They found that those with better coping strategies recovered more quickly. Since the participants did not think about their coping strategies when making predictions, those who actually coped had a greater impact bias. Those who avoided their emotions, felt very closely to what they predicted they would. Hoerger proposed that coping styles and cognitive processes are associated with actual emotional reactions to life events. Contrarily, accurate affective forecasting can also promote the region beta paradox. For example, Cameron and Payne conducted a series of studies in order to investigate the relationship between affective forecasting and the collapse of compassion phenomenon, which refers to the tendency for people's compassion to decrease as the number of people in need of help increases. Participants in their experiments read about either 1 or a group of 8 children from Darfur. These researchers found that people who are skilled at regulating their emotions tended to experience less compassion in response to stories about 8 children from Darfur compared to stories about only 1 child. These participants appeared to collapse their compassion by correctly forecasting their future affective states and proactively avoiding the increased negative emotions resulting from the story. In order to further establish the causal role of proactive emotional regulation in this phenomenon, participants in another study read the same materials and were encouraged to either reduce or experience their emotions. Participants instructed to reduce their emotions reported feeling less upset for 8 children than for 1, presumably because of the increased emotional burden and effort required for the former (an example of the region beta paradox).
Фокализм
Фокализм (немесе "фокусқа түсу иллюзиясы") адамдар оқиғаның белгілі бір детальдарына тым көп назар аударғанда, басқа факторларды назардан тыс қалдырғанда пайда болады. Олар Орта Батыстан келген адам Калифорнияда тұрса, оның көңілі көбірек толар деп ойлағанмен, нәтижелер екі аймақтың да тұрғындарының өмірмен қанағаттану деңгейі бірдей екенін көрсетті. Осы жағдайда, ауа райының оңай байқалатын айырмашылығына ден қою, қанағаттануды болжауда басқа факторларға қарағанда маңыздырақ рөл атқарды. Зерттеушілер қатысушыларға әр адамның өмірін егжей-тегжейлі және күнделікті жағдайлармен сипаттау арқылы фокализмді азайта алды, яғни қатысушылар лотерея жеңімпазы және ЖИТС-ке шалдыққан адам туралы қаншалықты көп ақпарат алса, соғұрлым олар аз факторға ғана назар аударды. Соның салдарынан, бұл қатысушылар ЖИТС-ке шалдыққан адам мен лотерея жеңімпазының бақытының деңгейін шамалас деп бағалады. Ал бақылау тобындағылар бақыт туралы өте әртүрлі болжамдар жасады. Мүмкін, себебі қол жетімді ақпарат көбірек болған сайын, ықпал ететін факторларды елемеу ықтималдығы төмендейді.
Focalism (or the "focusing illusion") occurs when people focus too much on certain details of an event, ignoring other factors. They found that although people tended to believe that someone from the Midwest would be more satisfied if they lived in California, results showed equal levels of life satisfaction in residents of both regions. In this case, concentrating on the easily observed difference in weather bore more weight in predicting satisfaction than other factors. The researchers were able to reduce the amount of focalism by exposing participants to detailed and mundane descriptions of each person's life, meaning that the more information the participants had on the lottery winner and the HIV patient the less they were able to only focus on few factors, these participants subsequently estimated similar levels of happiness for the HIV patient as well as the lottery winner. As for the control participants, they made unrealistically disparate predictions of happiness. This could be due to the fact that the more information that is available, the less likely it is one will be able to ignore contributory factors.
Уақыт бойынша дисконттау
Уақытты бағалау (немесе уақытқа қатысты басымдық) – болашақ оқиғаларға қарағанда қазіргі оқиғаларды маңыздырақ санауға бейімділік. Адамдар дереу қанағат алуды кейінге қалдырылған қанағаттандырудан артық көреді, әсіресе ұзақ мерзімде және балалар мен жасөспірімдерде бұл қасиет айқын байқалады. Мысалы, бала төрт ай күтіп, бес дәмді алудың орнына, бір дәмді дереу алуды қалауы мүмкін (1 дәм/0 секунд = шексіз дәм/секунд) (5 дәм/10540800 секунд ≈ 0.00000047 дәм/секунд). Дәмнің секундқа шаққандағы мөлшері неғұрлым жоғары болса, адамдар соғұрлым оны жақсы көреді. Бұл үлгі кейде гиперболалық жеңілдету немесе «қазіргі уақытқа бейімділік» деп аталады, себебі адамдардың пікірлері қазіргі оқиғаларға қарай бұрылады. Экономистер уақытты бағалауды болашақтағы пайданың дұрыс болжалмауының себебі ретінде жиі келтіреді.
Time discounting (or time preference) is the tendency to weigh present events over future events. Immediate gratification is preferred to delayed gratification, especially over longer periods of time and with younger children or adolescents. For example, a child may prefer one piece of candy now (1 candy/0 seconds=infinity candies/second) instead of five pieces of candy in four months (5 candies/10540800 seconds≈0.00000047candies/second). The bigger the candies/second, the more people like it. This pattern is sometimes referred to as hyperbolic discounting or "present bias" because people's judgements are biased toward present events. Economists often cite time discounting as a source of mispredictions of future utility.
Жады
Кейде болашақты болжайтындар өткен оқиғаларға сүйенеді. Адамдар өткен оқиғаларды еске түсіргенде маңызды бөлшектерді жіберіп алуы, оқиғаларды өзгертуі және тіпті болмаған нәрселерді қосуы мүмкін. Бұл сананың естеліктерді нақты оқиғаларға және басқа факторларға – адамның біліміне, тәжірибесіне және қалыптасқан схемаларына сүйене отырып құрастыратынын көрсетеді. Жоғары қолжетімді, бірақ өкілді емес естеліктерді пайдалану болжамдағы қателікті күшейтеді. Мысалы, бейсбол жанкүйерлері алдағы ойынды болжау үшін ең жақсы есте қалған ойынын негіз ретінде пайдаланады. Сол сияқты, жол жүргіштер пойызды қалып қоюдың қаншалықты жағымсыз болатынын болжау үшін пойызды қалып қойған ең жаман жағдайды еске түсіреді. Әртүрлі зерттеулер көрсеткендей, өткен тәжірибелерді кері бағалау түрлі қателіктерге бейім, мысалы, ұзақтығын елемеу (экономика бөліміне қараңыз). Эмоционалды болжаумен байланысты тағы бір мәселе – адамдардың өзінің бұрынғы болжамдарын дұрыс есінде ұстамауы. Мейвис, Ратнер және Левав адамдар тәжірибе туралы болжамдарын ұмытып, олардың болжамдары мен нақты сезімдерінің бірдей екенін ойлайды деп болжады. Осы себепті, адамдар болжамдарындағы қателіктерін байқамайды және болашақта ұқсас жағдайларды дәл болжауға тырыса береді. Мейвис және авторлар бес зерттеу жүргізіп, бұл дұрыс па дегенді тексерді. Олар барлық зерттеулерінде адамдардан бұрынғы болжамдарын еске түсіруді сұрағанда, олардың қазіргі жағдайға қалай қарайтынын жазатынын анықтады. Бұл олардың өзі қалай сезінетінін есінде ұстамайтынын көрсетеді және осы оқиғадан болашақ тәжірибелер үшін сабақ алу мүмкін емес.
Affective forecasters often rely on memories of past events. When people report memories of past events they may leave out important details, change things that occurred, and even add things that have not happened. This suggests the mind constructs memories based on what actually happened, and other factors including the person's knowledge, experiences, and existing schemas. Using highly available, but unrepresentative memories, increases the impact bias. Baseball fans, for example, tend to use the best game they can remember as the basis for their affective forecast of the game they are about to see. Commuters are similarly likely to base their forecasts of how unpleasant it would feel to miss a train on their memory of the worst time they missed the train Various studies indicate that retroactive assessments of past experiences are prone to various errors, such as duration neglect (see the section on economics). Another problem that can arise with affective forecasting is that people tend to remember their past predictions inaccurately. Meyvis, Ratner, and Levav predicted that people forget how they predicted an experience would be beforehand, and thought their predictions were the same as their actual emotions. Because of this, people do not realize that they made a mistake in their predictions, and will then continue to inaccurately forecast similar situations in the future. Meyvis et al. ran five studies to test whether or not this is true. They found in all of their studies, when people were asked to recall their previous predictions they instead write how they currently feel about the situation. This shows that they do not remember how they thought they would feel, and makes it impossible for them to learn from this event for future experiences.
Қате конструкциялар
Болашақтағы эмоционалдық күйлерді болжау үшін адамдар ең алдымен оқиғаның нақты бейнесін құруы керек. Егер адамдар оқиғаға қатысы мол болса, оны оңай көзге елестете алады. Егер адамдардың оқиға туралы тәжірибесі аз болса, оқиғаның қандай болуы мүмкін екенін бейнелеуді жасауы қажет. Осылайша, психологтар нақты егжей-тегжейдің жетіспеуі болжаушыларды оқиғалардың жалпылама немесе идеалистік бейнелеріне сүйенуге итермелейді, бұл нәтижесінде қарапайым және қате болжамдарға алып келеді. Мысалы, адамдардан жақын арадағы «жақсы күн» олар үшін қалай болады деп ойлауды сұрағанда, олар оң және теріс оқиғалардың екеуін де сипаттайды. Бірақ, бір жылдан кейін «жақсы күн» қалай болады деп сұрағанда, адамдар көбінесе тек оң сипаттамаларды қолданады. Адамдар болашақтағы эмоциялық күйін бағалауға тырысқанда, объективті баға беруге ұмтылады. Дегенмен, олардың бағалаулары қазіргі эмоциялық күйлерімен бұзылады. Сондықтан, болашақтағы эмоциялық күйін болжау олар үшін қиын болуы мүмкін, бұл құбылыс «менталдық ластану» деп аталады. Проекциялық қателік эмпатиялық алшақтықтардан (немесе «ыстық/суық» эмпатиялық алшақтықтардан) туындауы мүмкін. Бұл эмоциялық болжаудың қазіргі және болашақ кезеңдері физиологиялық оянудың әртүрлі деңгейлерімен сипатталатын кезде пайда болады, ал болжаушы бұл факторды ескермейді. Проекциялық қателікке байланысты маңызды аффективтік болжау қателігі – жеке тұлғаны ескермеу. Жеке тұлғаны ескермеу – адамның болашақ сезімдері туралы шешім қабылдағанда өзінің жеке ерекшеліктерін назардан тыс қалдыруға бейімділігі. Куойдбах және Данн жүргізген зерттеуде студенттердің болашақ емтихан нәтижелері туралы сезімдерін болжауы жеке тұлғалық қасиеттерге байланысты аффективтік болжау қателіктерін өлшеу үшін пайдаланылды. Олар студенттердің болашақ эмоцияларын емтихан бағаларымен байланыстыра алмағанын және осы эмоцияларды өздерінің жалпы қанағаттану деңгейімен байланыстыра алмағанын анықтады. Жеке тұлғаны ескермеуді одан әрі зерттеу үшін Куойдбах және Данн қанағаттану мен невротизм арасындағы байланысты зерттеді. Адамдар 2008 жылғы АҚШ президенттік сайлауының нәтижесі туралы, Барак Обама мен Джон Маккейн арасындағы сайлау туралы өздерінің болашақ сезімдерін болжады. Невротизм «әсер ету қателігімен» байланысты болды, яғни эмоциялардың ұзақтығы мен қарқындылығын жоғары бағалау. Өздерін невротизмге бейім деп санаған адамдар өздеріне ұнайтын кандидаттың жеңісіне жауап ретінде өздерінің қанағаттануын асыра бағалады, бұл олардың болашақ эмоциялық күйіне сәйкес келетін қанағаттану деңгейін байланыстыра алмағанын көрсетеді.
When predicting future emotional states people must first construct a good representation of the event. If people have a lot of experience with the event then they can easily picture the event. When people do not have much experience with the event they need to create a representation of what the event likely contains. Thus, psychologists suggest that a lack of concrete details prompts forecasters to rely on more general or idealized representations of events, which subsequently leads to simplistic and inaccurate predictions. For example, when asked to imagine what a 'good day' would be like for them in the near future, people often describe both positive and negative events. When asked to imagine what a 'good day' would be like for them in a year, however, people resort to more uniformly positive descriptions. When people are trying to estimate their emotional state in the future they attempt to give an unbiased estimate. However, people's assessments are contaminated by their current emotional state. Thus, it may be difficult for them to predict their emotional state in the future, an occurrence known as mental contamination. Projection bias can arise from empathy gaps (or hot/cold empathy gaps), which occur when the present and future phases of affective forecasting are characterized by different states of physiological arousal, which the forecaster fails to take into account. An important affective forecasting bias related to projection bias is personality neglect. Personality neglect refers to a person's tendency to overlook their personality when making decisions about their future emotions. In a study conducted by Quoidbach and Dunn, students' predictions of their feelings about future exam scores were used to measure affective forecasting errors related to personality. They found that college students who predicted their future emotions about their exam scores were unable to relate these emotions to their own dispositional happiness. To further investigate personality neglect, Quoidbach and Dunn studied happiness in relation to neuroticism. People predicted their future feelings about the outcome of the 2008 US presidential election between Barack Obama and John McCain. Neuroticism was correlated with impact bias, which is the overestimation of the length and intensity of emotions. People who rated themselves as higher in neuroticism overestimated their happiness in response to the election of their preferred candidate, suggesting that they failed to relate their dispositional happiness to their future emotional state.
Болжамдық ауытқудың нарықтық қолданылуы
Жаңа өнімдердің жаңалығы көбінесе тұтынушыларды қызықтырады және импульстік сатып алудың теріс сыртқы әсеріне алып келеді. Мұндай жағдайға қарсы тұру үшін Джордж Ловенштейн тұтынушыларға «ойланысу» кезеңін ұсынуды кеңес береді. Осы кезеңде олар сатып алу туралы бірнеше күн ойлануға мүмкіндік алады және одан алатын пайданы ұзақ мерзімді перспективада дұрыс түсінеді. Бұл кезең өндіріс тарапына да пайдалы болуы мүмкін, себебі сатушының белгілі бір өнімдерді «көтеріп көрсету» қажеттілігі азаяды. Тұтынушылар мен өндірушілер арасындағы ашықтық артады, өйткені «сатушылар сатып алушыларды шамадан тыс ынталандырмай, ұзақ мерзімді орташа көңіл-күйге түсіруге мүдделі болады». Проекциялық қисықтық тұтынудың өмірлік циклына әсер етеді. Нақты тауарларды тұтынудан алынған дереу пайда, болашақтағы тұтынудан алынған пайдадан жоғары болады. Осының салдарынан, проекциялық қисықтық «адамның өмірінің басында тым көп, ал соңында тым аз тұтынуын (жоспарлауын) тудырады, бұл оңтайлы деңгейден ауытқуға себеп болады». 1-суретте 20-дан 54 жасқа дейінгі кезеңде жалпы табыстан шығыстардың төмендеуі көрсетілген. Табыс төмендеуі басталатын кезеңнен кейін зейнеткерлікпен түсіндіруге болады. Ловенштейннің ұсынысына сәйкес, шығыстар мен табыстың оңтайлы бөлінуі 2-суретте көрсетілген. Мұнда табыс 1-суреттегідей сақталады, бірақ шығыстар 25-54 жас аралығындағы табысқа қатысты шығыстардың орташа пайызын (77,7%) есептеп, оны табысқа көбейту арқылы қайта есептеледі. Бұл есептеу тек осы жас тобына қолданылады, себебі 25 жасқа дейін және 54 жастан кейін мектепке бару және зейнеткерлікке шығу себепті табысты болжау қиын.
The novelty of new products oftentimes overexcites consumers and results in the negative consumption externality of impulse buying. To counteract such, George Loewenstein recommends offering "cooling off" periods for consumers. During such, they would have a few days to reflect on their purchase and appropriately develop a longer term understanding of the utility they receive from it. This cooling off period could also benefit the production side by diminishing the need for a salesperson to "hype" certain products. Transparency between consumers and producers would increase as "sellers will have an incentive to put buyers in a long run average mood rather than an overenthusiastic state".]] Projection bias influences the life cycle of consumption. The immediate utility obtained from consuming particular goods exceeds the utility of future consumption. Consequently, projection bias causes "a person to (plan to) consume too much early in life and too little late in life relative to what would be optimal". Graph 1 displays decreasing expenditures as a percentage of total income from 20 to 54. The period following where income begins to decline can be explained by retirement. According to Loewenstein's recommendation, a more optimal expenditure and income distribution is displayed in Graph 2. Here, income is left the same as in Graph 1, but expenditures are recalculated by taking the average percentage of expenditures in terms of income from ages 25 to 54 (77.7%) and multiplying such by income to arrive at a theoretical expenditure. The calculation is only applied to this age group because of unpredictable income before 25 and after 54 due to school and retirement.
Тамақ қалдықтары
Адамдар азық-түлік сатып алатын кезде, болашақта не жегісі келетінін дұрыс болжамай, осының салдарынан тамақ ысырапқа кетеді.
When buying food, people often wrongly project what they will want to eat in the future when they go shopping, which results in food waste.
Нысаналы ойлау
Жалпы, әсер – қуатты мотивация көзі. Адамдар оларға аз ләззат әкелетін емес, көбірек ләззат әкелетін тәжірибелер мен жетістіктерге көбірек ұмтылады. Кейбір жағдайларда, әсерлі болжамдардағы қателер болжаушылардың болжалданған тәжірибені алуға немесе одан қашуға ынталандыру үшін болжамдарын стратегиялық түрде пайдалануынан туындайтын сияқты. Мысалы, студенттер емтиханды өтпесе, қатты ренжілетінін болжап, оқуға көбірек бейілделуі мүмкін. Мотивациялық ойлаудың әсерлі болжам жасаудағы рөлі Morewedge және Buechel (2013) жүргізген зерттеулерде көрсетілген. Зерттеуге қатысушылар, нәтиже белгілі болғаннан кейін әсерлі болжам жасағанға қарағанда, олар жеңіске жете алатынына немесе мақсатына қол жеткізе алатынына әсер ете алатын кезде, сыйлық жеңсе немесе мақсатқа қол жеткізсе, қаншалықты бақытты болатынын жоғары бағалауға бейім болды.
Generally, affect is a potent source of motivation. People are more likely to pursue experiences and achievements that will bring them more pleasure than less pleasure. In some cases, affective forecasting errors appear to be due to forecasters' strategic use of their forecasts as a means to motivate them to obtain or avoid the forecasted experience. Students, for example, might predict they would be devastated if they failed a test as a way to motivate them to study harder for it. The role of motivated reasoning in affective forecasting has been demonstrated in studies by Morewedge and Buechel (2013). Research participants were more likely to overestimate how happy they would be if they won a prize, or achieved a goal, if they made an affective forecast while they could still influence whether or not they achieved it than if they made an affective forecast after the outcome had been determined (while still in the dark about whether they knew if they won the prize or achieved the goal).
Пайдалылығы
Зейін қателіктерін зерттеу пайдалылықты максималдаудың дәстүрлі түсіндірмелерін күрделендіреді, олар рационалды шешімдер қабылдау үшін адамдар болашақ тәжірибелер немесе пайдалылық туралы дәл болжамдар жасай білуі керек деп есептейді. Экономика бұрын адамның қалаулары (шешімнің пайдалылығы) тұрғысынан пайдалылыққа көбінесе назар аударған болса, болжамдардың көбінесе қате екенін түсіну, таңдау кезінде қалауларды өлшеу пайдалылықтың толық емес түсінігі болуы мүмкін екенін көрсетеді. Осылайша, Дэниел Канеман сияқты экономистер, әсерлі болжамдар мен кейінгі нәтижелер арасындағы айырмашылықтарды пайдалылықтың тиісті түрлеріне енгізді. Тәжірибелік пайдалылық – нәтижемен байланысты ләззат пен ауырсынуды қабылдау. және қоғамдық көліктің қанағаттану деңгейінің болжамдары. Тұтынушылардың беріктікке қатысты сенімдеріне байланысты Вуд пен Беттман зерттеу жүргізді, ол адамдардың тауарды тұтыну туралы шешімдерін тауар оларға әкелетін болжамды ләззат пен оның ұзақтығына байланысты қабылдайтынын көрсетті. Мұндай ләззат пен оның ұзақтығын жоғары бағалау тауардың тұтынылу ықтималдығын арттырады. Мұндай әсер туралы білім тұтыну тауарларын сату стратегиясын құруға көмектеседі. Шешім қабылдаудың рационалды модельдері, барлық қатысты және қол жетімді ақпаратқа негізделген салыстыруларды жасауға басымдық береді, ал бейтараптықтың болмауы туралы есептейді. Әсерлі болжамдар тұтынушылардың тауардың өзінің пайдалылығына емес, тұтынумен байланысты сезімдерге сүйенуіне әкелуі мүмкін. Әсерлі болжамдарды зерттеудің бір саласы экономикалық саясатта қолданылады. Болжамдарға, демек, шешімдерге ықпал ететін бейімділіктер мен басқа факторлар (мысалы, жағдайға қарай әсер ету) туралы білім, адамдардың таңдауларының тиімділігін арттыратын саясатты жобалау үшін пайдаланылуы мүмкін. Кейбір зерттеушілер, жоғалтудан қашудың өзі әсерлі болжам қатесі екенін айтады, себебі адамдар болашақ жоғалтулардың әсерін көбінесе асыра бағалайды.
Research in affective forecasting errors complicates conventional interpretations of utility maximization, which presuppose that to make rational decisions, people must be able to make accurate forecasts about future experiences or utility. Whereas economics formerly focused largely on utility in terms of a person's preferences (decision utility), the realization that forecasts are often inaccurate suggests that measuring preferences at a time of choice may be an incomplete concept of utility. Thus, economists such as Daniel Kahneman, have incorporated differences between affective forecasts and later outcomes into corresponding types of utility. Experienced utility refers to the perceptions of pleasure and pain associated with an outcome. and predictions of public transit satisfaction. In relevance to the durability bias in consumers, a study was conducted by Wood and Bettman, that showed that people make decisions regarding the consumption of goods based on the predicted pleasure, and the duration of that pleasure, that the goods will bring them. Overestimation of such pleasure, and its duration, increases the likelihood that the good will be consumed. Knowledge on such an effect can aid in the formation of marketing strategies of consumer goods. Rational models of decision making presume an absence of bias, in favor of making comparisons based on all relevant and available information. Affective forecasting may cause consumers to rely on the feelings associated with consumption rather than the utility of the good itself. One application of affective forecasting research is in economic policy. The knowledge that forecasts, and therefore, decisions, are affected by biases as well as other factors (such as framing effects), can be used to design policies that maximize the utility of people's choices. Some researchers suggest that loss aversion is in itself an affective forecasting error since people often overestimate the impact of future losses.
Бақыт пен денсаулық
Бақыттың экономикалық анықтамасы әл-ауқат және пайдалылық ұғымдарымен байланысты, ал зерттеушілер көбінесе халық арасындағы бақыт деңгейін қалай арттыруға қызығушылық танытады. Экономика әлеуметтік бағдарламалар арқылы көрсетілетін көмекке зор әсер етеді, себебі осы бағдарламаларды қаржыландыруды қамтамасыз етеді. Көптеген әлеуметтік бағдарламалар азық-түлік және баспана сияқты негізгі қажеттіліктерді қамтамасыз етуге бағытталған. Бұл, бақыт пен әл-ауқаттың адамның осы қажеттіліктерді өте қабілетті деген жеке түсінігінен туындайтынымен байланысты болуы мүмкін. Бұл тұжырымды зерттеулер растайды, олар негізгі қажеттіліктер қанағаттандырылғаннан кейін, кіріс бақыт туралы түсінікке азырақ әсер ететінін көрсетеді. Сонымен қатар, мұндай әлеуметтік бағдарламалардың болуы, мүмкіндігі шектеулі адамдарға қосымша дискрециялық кіріс алуға мүмкіндік береді. Дискрециялық кіріс, отбасылық демалыс сияқты ұнамды оқиғаларға жұмсалуы мүмкін, бұл өз кезегінде олардың сезіміне және бақыттылыққа қосымша өлшем қосады. Эмоционалдық болжам бақыт деңгейін арттырудың ең тиімді жолы туралы сұраққа жауап беруде ерекше қиындық тудырады, және экономистер бақытты барынша арттыру үшін көбірек таңдау ұсыну, немесе объективті немесе тәжірибелік пайдалылықты қамтитын тәжірибелер ұсыну арасында екіге бөлінген. Тәжірибелік пайдалылық – тәжірибелердің бақыт пен әл-ауқат сезіміне қаншалықты үлес қосатынын көрсетеді.
Economic definitions of happiness are tied to concepts of welfare and utility, and researchers are often interested in how to increase levels of happiness in the population. The economy has a major influence on the aid that is provided through welfare programs because it provides funding for such programs. Many welfare programs are focused on providing assistance with the attainment of basic necessities such as food and shelter. This may be due to the fact that happiness and well being are best derived from personal perceptions of one's ability to provide these necessities. This statement is supported by research that states after basic needs have been met, income has less of an impact on perceptions of happiness. Additionally, the availability of such welfare programs can enable those that are less fortunate to have additional discretionary income. Discretionary income can be dedicated to enjoyable experiences, such as family outings, and in turn, provides an additional dimension to their feelings and experience of happiness. Affective forecasting provides a unique challenge to answering the question regarding the best method for increasing levels of happiness, and economists are split between offering more choices to maximize happiness, versus offering experiences that contain more objective or experienced utility. Experienced utility refers to how useful an experience is in its contribution to feelings of happiness and well being.
Заң бойынша
Кейбір экономистер эмоционалдық болжамның рационалдылық туралы болжамдарды бұзатынына назар салғандай, құқық теориясының мамандары осы болжамдардағы және олардың қолданылуындағы қателіктердің заң саласында елеусіз қалған салдарлары бар екенін көрсетеді. Эмоционалдық болжамды және оған байланысты зерттеулерді құқық теориясына қолдану – эмоциялардың құқықтық жүйеге қалай әсер ететінін қарастыруға бағытталған үлкен күш-жігердің бір бөлігі. Жереми Блюментал эмоциялар және әл-ауқат туралы заңдық пікірталасқа әсер етерімнен өзге, эмоционалдық болжамның өтемақы төлемі, өлім жазасы және сексуалдық қысым көрсету сияқты мәселелерде де қосымша салдарлары бар екенін айтады.
Similar to how some economists have drawn attention to how affective forecasting violates assumptions of rationality, legal theorists point out that inaccuracies in, and applications of, these forecasts have implications in law that have remained overlooked. The application of affective forecasting, and its related research, to legal theory reflects a wider effort to address how emotions affect the legal system. In addition to influencing legal discourse on emotions, and welfare, Jeremy Blumenthal cites additional implications of affective forecasting in tort damages, capital sentencing and sexual harassment.
Құқық бұзушылықтар үшін өтемақы
Сотталғандардың азаматтық зиянға байланысты төлемақысы зардап шеккендердің ауырсынуын, қайғысын және өмір сапасының төмендеуін өтеуге негізделген. Дегенмен, эмоционалдық болжамдардағы қателіктер туралы зерттеулер кейбір мамандарды сот төрешілерінің құрбандарға артық өтемақы төлеуі мүмкін деген пікірге жетеледі, себебі олардың болжамдары зиянның құрбандардың өміріне тигізер теріс әсерін шамадан тыс бағалайды. Кейбір ғалымдар сот төрешілеріне білім беруді енгізуді ұсынады, бұл қате эмоционалдық болжамдарды азайтуға көмектеседі, осы мақсатта қате болжамдарды қалай түзетуге болатынын зерттейтін ғылыми жұмыстарға сүйене отырып.
Jury awards for tort damages are based on compensating victims for pain, suffering, and loss of quality of life. However, findings in affective forecasting errors have prompted some to suggest that juries are overcompensating victims since their forecasts overestimate the negative impact of damages on the victims' lives. Some scholars suggest implementing jury education to attenuate potentially inaccurate predictions, drawing upon research that investigates how to decrease inaccurate affective forecasts.
Өлiм жазасы
Өлім жазасын тағайындау процесінде қазылар алқасы құрбанның отбасынан құрбанның күйзелісі туралы мәлімдемелерді (VIS) тыңдай алады. Бұл эмоционалдық болжам жасауды көрсетеді, себебі оның мақсаты құрбанның отбасына тиген эмоционалдық әсерді және болашақта тиеді деп күтілетін әсерді көрсету болып табылады. Мұндай мәлімдемелер қазылардың эмоционалдық зиянды жоғары бағалауына және осыған байланысты қатал үкім шығаруына, немесе зиянды төмен бағалауына және нәтижесінде жазаның жеткіліксіз болуына әкелуі мүмкін. Бұл мәлімдемелерде айтылатын уақыт аралығы да эмоционалдық болжамға әсер етеді. Қылмыстың өзі мен үкім шығару арасындағы уақытты ұзарту (құрбанның күйзелісі туралы мәлімдемелер берілген уақыт) болжамдарға «иммундық бейтараптық» қатесінің ықпал етуі мүмкін («Иммундық бейтараптық» қараңыз). Иммундық бейтараптық болашақ эмоционалдық зиянды төмен бағалауға және демек, жазаның жеткіліксіздігіне алып келуі мүмкін. Азаматтық істердегі зиянды өтеу сияқты, қазыларға білім беру болжам жасау қателігінің теріс әсерін азайту үшін ұсынылатын әдіс болып табылады, сондай-ақ медициналық этика және саясатқа да қатысты. Денсаулық сақтау саласындағы эмоционалдық болжамдарға қатысты зерттеулер науқас емес адамдардың созылмалы аурулар мен мүгедектікпен байланысты өмір сапасын тұрақты түрде төмен бағалайтынын көрсетіп отыр. «Мүгедектік парадоксы» деп аталатын құбылыс, созылмалы аурумен ауыратын адамдардың бақыт деңгейі мен олардың бақыт деңгейін сау адамдардың болжауы арасындағы қарама-қайшылықты көрсетеді. Бұл болжам жасау қателігінің медициналық шешімдерді қабылдауда ауыр салдары болуы мүмкін, себебі болашақ өмір сапасы туралы пікірлер көбінесе денсаулыққа қатысты шешімдерді анықтайды. Дұрыс емес болжамдар пациенттердің немесе олардың денсаулық сақтау уәкілдерінің өмірді сақтап қалуға бағытталған емдеуден бас тартуына әкелуі мүмкін, әсіресе емдеу өмір салтын күрт өзгертуді талап еткен жағдайларда, мысалы, аяқты ампутациялау. Адамдар көбінесе басқа оқиғалардың да қазіргі сезімдеріне әсер ететінін ескермейді. Әсер етуді жеңіп шығатын көзқарас – саналылық. Саналылықтың бес факторы: байқау, сипаттау, саналы түрде әрекет ету, ішкі тәжірибеге қатысты соттамау және ішкі тәжірибеге реакция жасамау. Болжамдарды жақсарту үшін ең маңызды екі фактор – байқау және саналы түрде әрекет ету. Байқау факторы адамның сезімдеріне, эмоцияларына және сыртқы ортаға қаншалықты жиі назар аударғанын бағалайды. Байқау қабілеті адамға бір ғана оқиғаға назар аударудан аулақ болуға және басқа да тәжірибелердің қазіргі эмоцияларына әсер ететінін түсінуге мүмкіндік береді. Саналы түрде әрекет ету үшін адамдардың қазіргі іс-әрекеттеріне мұқият ойлап, шоғырланумен қарауы қажет. Эммануэль, Апдеграф, Кальмбах және Сиесла (2010) саналы түрде әрекет ету қабілеті әсер етуді азайтады, себебі адам басқа оқиғалардың қазіргі оқиғамен бірге болатынын жақсы түсінеді. Қазіргі оқиғаны байқауға қабілетті болу адамдарға ұзақ мерзімді қанағат пен толықтыруды қамтамасыз ететін болашақ оқиғаларға назар аударуға көмектеседі.
During the process of capital sentencing, juries are allowed to hear victim impact statements (VIS) from the victim's family. This demonstrates affective forecasting in that its purpose is to present how the victim's family has been impacted emotionally and, or, how they expect to be impacted in the future. These statements can cause juries to overestimate the emotional harm, causing harsh sentencing, or underestimate harm, resulting in inadequate sentencing. The time frame in which these statements are present also influences affective forecasting. By increasing the time gap between the crime itself and sentencing (the time at which victim impact statements are given), forecasts are more likely to be influenced by the error of immune neglect (See Immune neglect) Immune neglect is likely to lead to underestimation of future emotional harm, and therefore results in inadequate sentencing. As with tort damages, jury education is a proposed method for alleviating the negative effects of forecasting error. and medical ethics and policy. Research in health related affective forecasting suggests that nonpatients consistently underestimate the quality of life associated with chronic health conditions and disability. The so called "disability paradox" states the discrepancy between self reported levels of happiness amongst chronically ill people versus the predictions of their happiness levels by healthy people. The implications of this forecasting error in medical decision making can be severe, because judgments about future quality of life often inform health decisions. Inaccurate forecasts can lead patients, or more commonly their health care agent, to refuse life saving treatment in cases when the treatment would involve a drastic change in lifestyle, for example, the amputation of a leg. Individuals often fail to realize that other events will also influence how they currently feel. A perspective that overrides impact bias is mindfulness. The five factors of mindfulness are observing, describing, acting with awareness, non judging of inner experience, and non reactivity to inner experience. The two most important factors for improving forecasts are observing and acting with awareness. The observing factor assesses how often an individual attends to their sensations, emotions, and outside environment. The ability to observe allows the individual to avoid focusing on one single event, and be aware that other experiences will influence their current emotions. Acting with awareness requires assessing how individuals tend to current activities with careful consideration and concentration. Emanuel, Updegraff, Kalmbach, and Ciesla (2010) stated that the ability to act with awareness reduces the impact bias because the individual is more aware that other events co occur with the present event. Being able to observe the current event can help individuals focus on pursuing future events that provide long term satisfaction and fulfillment.