Кіріспе

Христиандық сенімдегі ең жоғары билік немесе негізгі түсіндіру стандарты
«Ықылас ережесі» (regula fidei) – христиандық сенімдегі ең жоғары билікке немесе негізгі герменевтикалық (түсіндіру) стандартына берілген атау (мысалы, Киелі кітапты түсіндіру үшін). Бұл терминді ерте христиан жазушылары, мысалы Тертуллиан қолданған. Бұл тіркес кейде ерте кредолар үшін де қолданылады.

Мағынасы

Джозеф Фицмайер сенім ережесінің (regula fidei) (мұнда 'ереже' билеуші сияқты өлшемді білдіреді) апостол Пауылдың римдік христиандарға Рим хатындағы (Марқ 5:13, Римдіктер 12:6) насихатына қатысты екенін айтады: «Бізге берілген рақымға сәйкес әр түрлі дарыларымыз бар. Егер біреудің дарыны пайғамбарлық болса, оны сеніміне қарай қолдануы керек». (NIV, 1984).

Соңғы тіркес, «сеніміне қарай» грек тілінде κατὰ τὴν ἀναλογίαν τῆς πίστεως («сенімнің пропорциясы») деп аударылады. Римдіктерге 12:6-да бұл үш мүмкін түсінікке сілтеме жасайды: христиандық ілімдердің жиынтығы, адамның сенімі және Құдайдың рақымына жауабы, немесе тауларды қозғайтын сенімнің түрі. Ортодоксияға ұмтылу стандарты ретінде сенім ережесі бастапқыда Ежелгі Рим Символына қатысты, ол Апостолдардың Символы мен басқа кейінгі сенім мәлімдемелерінің ертерек және қысқа нұсқасы болды. Ортодоксияға ұмтылудың тарихи стандарты ретінде сенім ережесі Никейлік Символ, Афанасийлік Символ, Аугсбургтік мойындау, Дорт қағидалары, Вестминстер мойындауы және басқалары сияқты басқа сенім мәлімдемелеріне, сондай-ақ мистиктер арасындағы рухтың ішкі жарығына да сілтеме жасай алады. Сенім ережесі – діни сенімдегі соңғы билік немесе стандартқа берілген атау, мысалы, католиктердегідей Киелі кітаптарда және Апостолдық дәстүрде қамтылған Құдай Сөзі (Dei verbum); шығыс православиедегідей теория; кейбір протестанттардағыдай Sola scriptura (тек Киелі кітап); басқа протестанттардағыдай Киелі кітап, дәстүр, ақыл және тәжірибе; ал рационалистік философтардағыдай тек ақыл-ой.

Екінші ғасырдағы қолданысы

Ертедегі шіркеуде Ириней екінші ғасырда "сенім ережесі" немесе "ақиқат ережесі" туралы жазды. "Қаңсықтарға қарсы" 1.9.4 кітабында ол оның крещение арқылы қабылдануы туралы айтады және келесі тарауда былай деп түсіндіреді:

Басқа жерде, "Апостолдық уағыздың дәлелі" кітабының кіріспесінде Ириней "сенім ережесін өзгеріссіз ұстану" қажеттігін қайталайды. Ол сенім ережесін үш негізгі пункт бойынша түсіндіреді:

Протестанттық қолдану

Кейбір протестанттық теологияда Киелі кітапты түсіндірудің герменевтикалық қағидасы – Кітап өз-өзін түсіндіруі керек (Sacra Scriptura sui interpres: қасиетті жазба өзінің түсіндірушісі). Бұл түсінік Киелі кітапты Құдайдың шабыттанған Сөзі ретінде бекітеді, сондықтан ол тұжырымды және үйлесімді, себебі Құдай өзіне қайшы келе алмайды. Консервативті протестантизмде Римдіктерге 12:6-ны "сенімнің аналогиясы" (яғни, αναλογἰα τῆς πἰστεως) терминіне қатысты библиялық сілтеме деп қарастырады. Протестанттар үшін Киелі кітап – Құдайдың сөзі және сенім мен амалдарды бағалаудың жалғыз қатесіз өлшемі; демек, консервативті протестантизм үшін сенімнің аналогиясы – Кітаптың аналогиясына тең, яғни пікірлер Кітапқа сәйкестігі бойынша тексеріледі, ал Кітапты Киелі Рух Кітапта сөйлегендей түсіндіреді (sola scriptura-мен салыстырыңыз).