Кіріспе
Ектирнир (көне норвег тілінде: Eikþyrnir, "еменнің тікендісі") немесе Эйктирнир – норвег мифологиясында Вальхалланың үстінде тұратын елік. Снорри Стурлусонның «Эдда» прозасының «Гилфагиннинг» бөлімінде Хейдрун сипатталғаннан кейін былай делінеді: «Тағы да айта келуге лайық нәрсе – Ектирнир елігі, ол Вальхаллада тұрып, ағаштың бұтақтарын шайнайды; ал оның мүйіздерінен соншалықты көп тамшы тамса, ол тікелей Хвергельмирге құлайды, ал одан Сид, Вид, Секин, Экин, Свөл, Гуннтро, Фьорм, Фимбультул, Гипуль, Гёпуль, Гомул, Гейрвимул аталатын өзендер ағып шығады. Бұлар Æсирлердің елді мекендерінің төңірегінде ағып жатыр. Тағы да мыналар айтылады: Тин, Вин, Тёлль, Бёлль, Град, Гуннтроин, Нит, Нёт, Нённ, Хрённ, Вина, Вег, Свинн, Тьёднума». (39-тарау; R қолжазбасының нормаланған мәтіні) Одан әрі, Eikthyrni елігі Вальхаллада тұрады және ағаштың бұтақтарынан шайнайды; ал оның мүйіздерінен Hvergelmir-ге құйылатын мол шырыш тамшылайды, содан кейін Síd, Víd, Søkin, Eikin, Svöl, Gunnthrá, Fjörm, Fimbulthul, Gípul, Göpul, Gömul, Geirvimul аталатын өзендер төмен ағып жатыр. Олар Æсирлердің мекендерінің төңірегінде ағып жатыр; сондай-ақ мыналар да жазылған: Thyn, Vín, Thöll, Höll, Grád, Gunnthráin, Nyt, Nöt, Nönn, Hrönn, Vína, Vegsvinn, Thjódnuma. Бродюр «Эдда» прозасының Т қолжазбасының мәтінін басқа қолжазбалар сияқты Valhöll орнына «Вальхолл ішінде» деген stag í Valhöll деп жазады. Энтони Фолкстің соңғы аудармасы бұғыны ғимараттың үстіне қояды, бұл мән-жайдан және дәлелдердің салмағынан әлдеқайда табиғи көрінеді. Снорридің бұл ақпараттың көзі, әрине, Grímnismál болды, онда келесі жолдар бар: «Eikþyrnir hiörtr heitir, er stendr á höllo Heriaföðrs ok bítr af Læraðs limom; en af hans hornom drýpr i Hvergelmi, þaðan eigo vötn öll vega: Síð ok Víð, Sækin ok Eikin, Svöl ok Gunnþró, Fiörm ok Fimbulþul, Rín ok Rennandi, Gipul ok Göpul, Gömul ok Geirvimul, þær hverfa um hodd goða, Þyn ok Vin, Þöll ok Höll, Gráð ok Gunnþorin. Vína heitir enn, önnor Vegsvinn, þriðia Þióðnuma, Nyt ok Nöt, Nönn ok Hrönn, Slíð ok Hrið, Sylgr ok Ylgr, Víð ok Ván, Vönd ok Strönd, Giöll ok Leiptr, þær falla gumnom nær, en falla til heilar heðan». (Йон Хельғасон басылымы) «Один залынан жоғары тұрған, Лерадтың бұтақтарынан бөлшектелген Ейтхирнир деп аталады; оның мүйіздерінен әргельмирге тамшылар түседі, олардан барлық сулар көтеріледі: Сид пен Вид, Соэкин мен Эйкин, Свол мен Гуннтро, Фиорм мен Фимбультул, Рин мен Реннанди, Гипуль мен Гопуль, Гомул және Гейрвимул: олар құдайлардың мекендерін айналдырады. Тин мен Вин, Тьолл мен Хьолл, Град және Гунторн. Бірін - Вина, екіншісін - Вегсвин, үшіншісін - Тиоднума, Нит пен Нот, Нон мен Хрон, Слид пен Хрид, Силг пен Йлг, Вид және Ван, Вонд пен Стрэнд, Гиолл мен Лейпт деп атайды». (Торптың аудармасы)
Eikþyrnir (Old Norse: , "oak thorny") or Eikthyrnir is a stag which stands upon Valhalla in Norse mythology. The following is related in the Gylfaginning section of Snorri Sturluson's Prose Edda after the description of Heiðrún. Enn er meira mark at of hjörtinn Eirþyrni, [sic] er stendr á Valhöll ok bítr af limum þess trés, en af hornum <hans> verðr svá mikill dropi at niðr kemr í Hvergelmi, en þaðan af falla ár þær er svá heita: Síð, Víð, Sekin, Ekin, Svöl, Gunnþró, Fjörm, Fimbulþul, Gipul, Göpul, Gömul, Geirvimul, þessar falla um ásabygðir. Þessar eru enn nefndar: Þyn, Vin, Þöll, Böll, Gráð, Gunnþráin, Nyt, Nöt, Nönn, Hrönn, Vína, Veg, Svinn, Þjóðnuma. — (ch. 39; Normalized text of the R manuscript)Even more worthy of note is the hart Eikthyrni, which stands in Valhall and bites from the limbs of the tree; and from his horns distils such abundant exudation that it comes down into Hvergelmir, and from thence fall those rivers called thus: Síd, Víd, Søkin, Eikin, Svöl, Gunnthrá, Fjörm, Fimbulthul, Gípul, Göpul, Gömul, Geirvimul. Those fall about the abodes of the Æsir; these also are recorded: Thyn, Vín, Thöll, Höll, Grád, Gunnthráin, Nyt, Nöt, Nönn, Hrönn, Vína, Vegsvinn, Thjódnuma. — Brodeur's translation
Brodeur follows the text of the T manuscript of the Prose Edda in putting the stag í Valhöll, "in Valhall", rather than á Valhöll, "upon Valhall", as the other manuscripts do. The more recent translation by Anthony Faulkes puts the stag on top of the building, which seems much more natural from the context and weight of the evidence. Snorri's source for this information was almost certainly Grímnismál, where the following strophes are found. Eikþyrnir heitir hiörtr,
er stendr á höllo Heriaföðrs
ok bítr af Læraðs limom;
en af hans hornom
drýpr i Hvergelmi,
þaðan eigo vötn öll vega:
Síð ok Víð,
Sækin ok Eikin,
Svöl ok Gunnþró,
Fiörm ok Fimbulþul,
Rín ok Rennandi,
Gipul ok Göpul,
Gömul ok Geirvimul,
þær hverfa um hodd goða,
Þyn ok Vin,
Þöll ok Höll,
Gráð ok Gunnþorin. Vína heitir enn,
önnor Vegsvinn,
þriðia Þióðnuma,
Nyt ok Nöt,
Nönn ok Hrönn,
Slíð ok Hrið,
Sylgr ok Ylgr,
Víð ok Ván,
Vönd ok Strönd,
Giöll ok Leiptr,
þær falla gumnom nær,
en falla til heilar heðan. — Jón Helgason's editionEikthyrnir the hart is called,
that stands o’er Odin's hall,
and bits from Lærad's branches;
from his horns fall
drops into Hvergelmir,
whence all waters rise:
Sid and Vid,
Soekin and Eikin,
Svöl and Gunntro,
Fiörm and Fimbulthul,
Rin and Rennandi,
Gipul and Göpul,
Gömul and Geirvimul:
they round the gods' dwellings wind. Thyn and Vin,
Thöll and Höll,
Grad and Gunnthorin. Vina one is called,
a second Vegsvin,
a third Thiodnuma;
Nyt and Nöt,
Nön and Hrön,
Slid and Hrid,
Sylg and Ylg,
Vid and Van,
Vönd and Strönd,
Giöll and Leipt;
these (two) fall near to men,
but fall hence to Hel. — Thorpe's translation
Этимология
Эиктирнирдің этимологиясы күмәнді болып қалуда. Анатолий Либерман скандинавия мифологиясындағы ең төменгі аспанның аты – Хейд (heið - "жарық аспан") екіге бөлініп, соның негізінде аспандық елік Эиктирнир мен аспандық ешкі Хайдрун аттары қалыптасқан деседі. Þyrnir сөзінің шығу тегі толыққанды түсініксіз, бірақ оның тікендермен байланысты болуы, көбінесе, халық этимологиясымен түсіндіріледі.