Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Балық түрлері
Species of fish
Жай шабақ (Alburnus alburnus) – ципринидтер тұқымдасына жататын кішкентай тұщы су балығы.
The common bleak (Alburnus alburnus) is a small freshwater coarse fish of the cyprinid family.
Сипаттама
Құсбегіштің денесі сопақтау және жалпақ. Басы үшкір, ал салыстырмалы түрде кішкентай аузы жоғары қарай бұрылған. Аналдық қанаты ұзын және 18–23 қанат сәулесіне ие. Бүйірлік сызығы толық. Құсбегіштің түсі жылтыр күміс реңді, ал қанаттары үшкір және түссіз. Оның ең ұзын ұзындығы шамамен 25 см (10 дюйм). Еуропада құсбегішті көптеген басқа түрлермен оңай шатастыруға болады. Англияда жас қара шабақ және күміс шабақ жас құсбегішпен шатасуы мүмкін, бірақ құсбегіштің үшкір, жоғары қарай бұрылған аузы жас кезінде-ақ ерекшеленеді. Жас тарақан мен қызылбас шабақтарының денелері кең, ал аналдық қанаттары қысқа.
The body of the bleak is elongated and flat. The head is pointed and the relatively small mouth is turned upwards. The anal fin is long and has 18–23 fin rays. The lateral line is complete. The bleak has a shiny silvery colour, and the fins are pointed and colourless. Its maximum length is about 25 cm (10 in). In Europe, the bleak can easily be confused with many other species. In England, young common bream and silver bream can be confused with young bleak, though the pointed, upward turned mouth of the bleak is already distinctive at young stages. Young roach and ruffe have wider bodies and short anal fins.
Пайда болуы
Бұл түр Еуропа мен Батыс Азияда таралған: Кавказ, Пиреней және Альп тауларының солтүстігінде, шығысқа қарай Солтүстік Ирандағы және Түркияның солтүстік-батысындағы Волга бассейніне дейін. Иберия және Апеннин түбегінде, Балқандағы Адриатика суайдынының өзендерінде және Оңтүстік-Шығыс Англияны қоспағанда, Британ аралдарының көп бөлігінде кездеспейді. Дегенмен, Испания, Португалия және Италияда жергілікті жерлерде енгізілген.
The bleak occurs in Europe and Western Asia: north of the Caucasus, Pyrenees, and Alps, and eastward toward the Volga basin in northern Iran and north western Turkey. It is absent from Iberian and Apennine peninsulas, from the rivers of Adriatic watershed on the Balkans and most of British Isles except southeast England. It is locally introduced in Spain, Portugal, and Italy, though.
Экология
Қызылбалық үлкен үйірлерде тіршілік етеді және ұсақ моллюскалармен, суға түскен жәндіктермен, жәндік дернәсілдерімен, құрттармен, ұсақ шабақтармен және өсімдік қалдықтарымен қоректенеді. Ол өзендер мен көлдерде кездеседі. Қызылбалық ашық суларды ұнатады және сорғы станцияларынан немесе бөгеттердің артынан тамақ ағыны болатын жерлерде көптеп табылады.
The bleak lives in great schools and feeds upon small molluscs, insects that fall in the water, insect larvae, worms, small shellfish, and plant detritus. It is found in streams and lakes. The bleak prefers open waters and is found in large numbers where an inflow of food from pumping stations or behind weirs occurs.
Ұрық шашу
Шамалы суларда жағаға жақын жерде көбейеді. Кейбіреулері терең суларда табылса да, су төселінің құрамы маңызды емес.
The bleak spawns near the shore in shallow waters. Some are found in deep water. The substrate is not important.
Маңыздылық
Бұл балық жыртқыш балықтар үшін маңызды тағамдық көз болып табылады. Ол басқа шабақтарға қарағанда ластануға көбірек сезімтал, бұл Солтүстік-Батыс Еуропадағы санының азаюын түсіндіруі мүмкін.
The bleak is an important food source for predatory fish. It is more sensitive to pollution than other cyprinids, which might explain the decline in north western Europe.
Қолданылуы
Көкбалықтар ірі балықтарды спорттық балық аулау үшін әйел ретінде қолданылады. 1656 жылы Парижде Якин мырза әдеттегі көкбалықтың қабыршақтарынан кристаллдық гуанин, яғни "Ориентал эссенциясын" (жасанды інжу-маржан жасауға қолданылатын) алды.
Bleak are used as bait for sport fishing for larger fish. In 1656 in Paris, a Mr. Jaquin extracted from the scales of the common bleak, so called essence Orientale (used in making artificial pearls), which is crystalline guanine.