Бірінші дүниежүзілік соғыстағы Артуа шайқасы: 1915 жылғы француз-неміс әскерлерінің қақтығысы, Луа шайқасы. Жозеф Жоффрдың Германияға қарсы соңғы әрекеті.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Бірінші дүниежүзілік соғыс кезіндегі шайқас
Battle during the First World War
Артуаның үшінші шайқасы (25 қыркүйек – 4 қараша 1915 жыл, сондай-ақ Лус-Артуа шабуылы) – Бірінші дүниежүзілік соғыстың Батыс майданында француздың 10-армиясы мен немістің 6-армиясы арасында болған шайқас. Бұл шайқасқа британдық Бірінші армияның Лоос шайқасы да кірді. Шабуылдың мақсаты Екінші Шампан шайқасын күшейте түсу болды және ол француз бас қолбасшысы Жозеф Жоффридің Германияға қарағанда одақтастардың сандық басымдығын пайдалануға жасаған соңғы тытысы еді. Одновременно, Шампан-Арденн аймағында Атиньи маңындағы темір жолды басып алу және Артуада Дуай арқылы өтетін темір жол желісін жаулап алу жоспарланды, бұл немістерді Нюон шығанағынан шегінуге мәжбүрлеуі керек еді.
The Third Battle of Artois (25 September – 4 November 1915, also the Loos–Artois Offensive) was fought by the French Tenth Army against the German 6th Army on the Western Front of the First World War. The battle included the Battle of Loos by the British First Army. The offensive, meant to complement the Second Battle of Champagne, was the last attempt that year by Joseph Joffre, the French commander in chief, to exploit an Allied numerical advantage over Germany. Simultaneous attacks were planned in Champagne Ardenne to capture the railway at Attigny and in Artois to take the railway line through Douai, to force a German withdrawal from the Noyon salient.
Өмірбаян
Жоффредің жоспары – Батыс майданындағы бірнеше шабуылдар еді, олар итальяндықтардың Изонзо өзені арқылы жасаған шабуылдарымен және Лос-ан-Гохель маңындағы Британдық экспедициялық корпусының (БЭК) шабуылымен қолдау көрсетілді. Алғашқыда фельдмаршал Джон Френч және генерал сэр Дуглас Хейг жердің бедері, ауыр артиллерияның, оқ-дәрінің және қосалқы күштердің жетіспеуіне байланысты шабуылға қарсылық көрсетті. Бірақ британдық соғыс министрі лорд Китченер генералдардың пікірін ескермей, Френч пен Хейгке шабуылды жүргізуге бұйрық берді.
Joffre's plan was a series of attacks along the Western Front, supported by Italian attacks across the Isonzo River and a British Expeditionary Force (BEF) attack near Loos en Gohelle. At first, Field Marshal John French and General Sir Douglas Haig opposed the attack, because of the lay of the land, a lack of heavy artillery, ammunition and reserves. The generals were over ruled by the British minister of war, Lord Kitchener, who ordered French and Haig to conduct the offensive.
Кіріспе
Оныншы армия шабуылға он жеті жаяу әскер және екі атқыштар дивизиясын шоғырландырды, олар 630 далалық зеңбірек және 420 ауыр артиллериялық құралмен қолдауға ие болды. Алтыншы армияда шамамен он үш дивизия болды, ал 19-13 қыркүйек аралығында француз далалық артиллериясы неміс қорғанысына 1,4 миллион оқ-дәрі, ал ауыр артиллерия 250 мың оқ-дәрі атты. Қоғамдағы ескірген 90 мм-лік De Bange зеңбіректері тағы 63 500 снарядты атуға қолданылды.
The Tenth Army massed seventeen infantry and two cavalry divisions for the offensive, backed by 630 field guns and 420 heavy artillery pieces. The 6th Army had about thirteen divisions and from 19 to 13 September, the French field artillery fired 1.4 million rounds of ammunition and the heavy artillery 250,000 rounds at the German defences. Obsolete De Bange 90 mm guns were used to fire another 63,500 shells.
Шайқас
21 қыркүйекте артиллериялық обстрел басталды, ал 25 қыркүйекте 10-армия таңғы тұманның тарағанын анықтау үшін сағат 12:25-те шабуылға көшті. XXI корпус Сушез ауылының қалған бөлігіне және Ла-Фоли фермасына шабуыл жасады, XXXIII корпус қозғалысқа қол жеткізді, бірақ оңтүстіктегі III және XII корпус қайтарылды. XXI корпусының майданында Сушез маңында шабуыл жасаған 13-дивизияның 14 790 әскері алғашқы күндерде 41 пайыздық шығынға ұшырады. Кешке қарай жаңбыр басталып, артиллериялық бақылауды қиындатты және шабуыл уақыттары күнінің соңына қарай ығыстырылды, бұл солтүстік жақтағы британдық Бірінші армиямен координацияны одан да қиындатты. 26 қыркүйекке қарай XXXIII және XXI корпус Сушезді басып алды, бірақ III және XII корпусы Нёвиль-Сен-Васттан оңтүстік-шығысқа қарай аз ғана ілгеріледі. Француздар неміс қорғанысының екінші шебін бұза алмады және үзіліс жасау мүмкін болмады. Жоффре француз IX корпусын Лостағы британдық шабуылдарға көмектесу үшін жіберді, бірақ бұл әрекет те стратегиялық маңызы аз болды. Сондай-ақ Жоффре Фошқа Шампаньдегі бірдей шабуылды күшейту үшін жаяу әскер мен оқ-дәріні сақтауды бұйырды; Артуадағы оқ-дәрі жұмсалымы соншалықты көп болғандықтан, шабуылды азайту қажет болды, бірақ британдықтарға оларды тастап кеткендей сезіндірмеу керек еді. Ылғалды ауа райында 10-армия Вими қырқасын басып алды, ең жоғары нүктесін қоспағанда, онда неміс контршабуылы XXXIII корпусынан жерді қайтарып алды. Фош британдықтардың оң жақ фланкіндегі жерді басып алды, бірақ бір күні шабуылдарды координациялау мүмкін болмады. Шабуыл 13 қазанға дейін жалғасты, бірақ күзгі жаңбырлар, өзара шаршау және одақтастар арасындағы айыптаулармен аяқталды.
An artillery bombardment began on 21 September, and on 25 September the Tenth Army attacked at 12:25 p. m. to be sure that the morning mist had dispersed. XXI Corps attacked the rest of Souchez village and La Folie farm, XXXIII Corps made some progress but the III and XII corps to the south was repulsed. On the XXI Corps front, the 13th Division, attacking near Souchez with 14,790 men had casualties of 41 percent in the first few days. During the afternoon it began to rain, impeding artillery observation and attack times were altered to even later in the day, which made co ordination with the British First Army on the northern flank much more difficult. By 26 September, the XXXIII and XXI corps had taken Souchez but the III and XII corps had made little progress south east of Neuville St Vaast. The French failed to breach the German second line of defence and a breakthrough could not be achieved. Joffre sent the French IX Corps to assist the British attacks at Loos but this action also yielded little of strategic value. Foch was also ordered by Joffre to conserve infantry and ammunition to reinforce the simultaneous offensive in Champagne; ammunition expenditure in Artois had been so vast that the offensive was to be reduced but without giving the British the impression that they were being left in the lurch. In very wet weather, the Tenth Army captured Vimy Ridge, except for the highest point, where German counter attacks retook the ground from XXXIII Corps. Foch took over ground on the British right flank but it became impossible to co ordinate attacks for the same day. The Battle continued until 13 October but ended amidst the autumn rains, mutual exhaustion and inter Allied recriminations.
Талдау
1915 жылы Артуадағы екі француз шабуылы майдан шебін белгілі бір енде алға жылжытты. Мамыр айындағы Артуаның екінші шайқасында алға жылжығаннан кейін, француздар қыркүйектегі шабуылда майдан шебін тағы да алға жылжытты. Файолл үшінші Артуа шайқасының кесілмеген сымдар мен неміс пулеметтері мен артиллериясының оттық күші салдарынан сәтсіз аяқталғанын хабарлады. Жаяу әскер шабуылдарының сәттілігі артиллерияның сымдарды кесіп, неміс далалық бекіністерін жою және француз жаяу әскерін неміс артиллериясының қарсы батареялық отпен бомбалауына жол бермеу қабілетіне байланысты болды; Шампанның екінші шайқасы қазан айына дейін жалғасты.
The two French offensives in Artois in 1915 had advanced the front line by on a front. After advancing in the Second Battle of Artois in May, the French advanced the front line by in the September offensive. Fayolle reported that the Third Battle of Artois had been a failure, because of uncut wire and the firepower of German machine guns and artillery. The success of infantry attacks was dependent on the ability of the artillery to cut the wire, destroy German field fortifications and prevent the German artillery bombarding French infantry by using counter battery fire; the simultaneous Second Battle of Champagne continued into October.
Шығындар
Рейхсархивтің ресми тарихшылары қазан айының соңына дейін 51 100 неміс сарбазының қаза тапқанын тіркеді. 2008 жылы Джек Шелдон француздық ресми тарихтан алынған деректер бойынша 48 230 сарбаздың қаза тапқанын тіркеді, бұл сәуір мен маусым аралығындағы жазғы шабуылда француздардың шеккен шығынның жартысынан да аз. Британдық ресми тарихшы Джеймс Эдмондс Лус шайқасында 61 713 британдық және шамамен 26 000 неміс сарбазының қаза тапқанын тіркеді. Элизабет Гринхолг француздардың 48 230 сарбазының арасында 18 657-сі қаза тапқан немесе хабарсыз жоғалған, ал 2000 тұтқын, 35 пулемет, көптеген окоптық минометтер және жабдықтар алынғанын жазды.
The official historians of the Reichsarchiv recorded 51,100 German casualties to the end of October. In 2008, Jack Sheldon used figures taken from the French Official History to record 48,230 casualties, fewer than half of the French casualties suffered in the spring offensive from April to June. James Edmonds, the British official historian, recorded 61,713 British and c. 26,000 German casualties at the Battle of Loos. Elizabeth Greenhalgh wrote that of the 48,230 French casualties, 18,657 men had been killed or listed as missing, against the capture of 2,000 prisoners, 35 machine guns, many trench mortars and items of equipment.