Тілдің қабынуы (глоссит) – себептері, белгілері, түрлері. Анемия, дәрумен тапшылығы, құрғақ ауыз сияқты факторлар. Диагностика және емдеу туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Глоссит тілдің ауырсынуын немесе көбінесе тілдің арқалық бетінің депапилляциясымен (тілдің сопақшаларының жоғалуы) қабынуын білдіруі мүмкін, нәтижесінде тегіс және эригематозды (қызыл) бет пайда болады.
Glossitis can mean soreness of the tongue, or more usually inflammation with depapillation of the dorsal surface of the tongue (loss of the lingual papillae), leaving a smooth and erythematous (reddened) surface,
Жіктеу
Глоссит тіл ауруларының немесе асқазан-ішек ауруларының тобы ретінде жіктелуі мүмкін. Ол негізгі, себебі анықталмаған, немесе екіншілік, яғни басқа аурудың белгісі немесе көрінісі болуы мүмкін. Ол жедел немесе созылмалы сипатта болуы мүмкін. Бұл тегіс, жылтыр тілмен сипатталатын, көбінесе сезімтал/ауырсынулы жағдай, себептері көп, көбінесе темір тапшылығы анемиясы, қатерлі анемия, В витаминдері кешенінің жетіспеушілігі немесе ксеростомия (ауыздың құрғауы) сияқты факторлармен байланысты. Меллер және Хантер глосситі терминдері бастапқыда қатерлі анемияға байланысты В12 витаминінің жетіспеушілігінен туындайтын глосситті атау үшін қолданылған, бірақ қазір атрофиялық глосситтің жалпылама синонимдері ретінде қолданылады. Орталық ромбоидты глоссит – ауыз қуысының кандидозының бір түрі және көбінесе ешқандай белгілерді тудырмайды. Оны қанттарға қарсы дәрілермен емдеу керек. Оған кортикостероидты спрейлердің немесе ингаляторлардың қолданылуы немесе иммундық жүйені басушылық жағдайлар себеп болуы мүмкін.
Glossitis could be classified as a group of tongue diseases or gastrointestinal diseases. It may be primary, where there is no underlying cause, or secondary where it is a sign or symptom of another condition. It can be acute or chronic. is a condition characterized by a smooth glossy tongue that is often tender/painful, and has a great many causes, usually related to iron deficiency anemia, pernicious anemia, B vitamin complex deficiencies, or other factors such as xerostomia (dry mouth). Although the terms Möller and Hunter glossitis were originally used to refer to specifically the glossitis that occurs in vitamin B12 deficiency secondary to pernicious anemia, they are now used as synonyms for atrophic glossitis generally. Median rhomboid glossitis is a type of oral candidiasis, and rarely causes any symptoms. It is treated with antifungal medication. Predisposing factors include use of corticosteroid sprays or inhalers or immunosuppression.
Қайырлы көшіп-қонушы глоссит
Географиялық тіл, сонымен қатар игі көшіп-қонушы глоссит деп те аталады, көбінесе тілдің үстіңгі бетіне әсер ететін жиі кездесетін жағдай. Ол ақшыл шеті бар эритема және папиллалардың жоғалуымен сипатталады. Бұл жаңқалар тілге карта сияқты көрінеді, сондықтан осылай аталған. Тамақтандырудағы жетіспеушіліктер мен анемиядан туындаған глосситтен айырмашылығы, географиялық тілдің зақымдары уақыт өте келе тілде жылжиды. Бұл географиялық тілде жаңа аймақтар зақымдануға ұшыраса, ал бұрын зардап шеккендері жазылып, жылжып отыратын зақым көрінісін тудырады. және оны толығымен емдеу мүмкін емес. Зақымдармен байланысты симптомдар сирек кездеседі, бірақ кейде күйдіретін сезім пайда болуы мүмкін, ол ыстық, дәмді немесе қышқыл тағамдарды жегенде күшейеді. Кейбір мамандар географиялық тілді тілдің жарылуының бастапқы кезеңі деп санайды, себебі бұл екі жағдай көбінесе бірге кездеседі.
Geographic tongue, also termed benign migratory glossitis, is a common condition which usually affects the dorsal surface of the tongue. It is characterized by patches of depapillation and erythema bordered by a whitish peripheral zone. These patches give the tongue the appearance of a map, hence the name. Unlike glossitis due to nutritional deficiencies and anemia, the lesions of geographic tongue move around the tongue over time. This is because in geographic tongue, new areas of the tongue become involved with the condition whilst previously affected areas heal, giving the appearance of a moving lesion. and there is no curative treatment. Rarely are there any symptoms associated with the lesions, but occasionally a burning sensation may be present, which is exacerbated by eating hot, spicy or acidic foodstuffs. Some consider geographic tongue to be an early stage of fissured tongue, since the two conditions often occur in combination.
Геометриялық глоссит
Геометриялық глоссит, сондай-ақ герпестік геометриялық глоссит деп те аталады, онда тілдің орта сызығында терең жарық пайда болады, одан бірнеше тармақтар шығады. Бұл иммундық қабілеті төмендеген адамдарда, мысалы, лейкемиямен ауыратын адамдарда кездеседі. Дегенмен, кейбір мамандар герпес симплексі мен геометриялық глоссит арасындағы байланысқа күмән келтіреді, себебі ауыз қуысының ішіндегі герпестік зақымдануларды диагностикалау үшін алтын стандартты әдістер жоқ, сондай-ақ иммундық қабілеті төмендеген адамдарда симптомсыз вирустық бөлінудің жоғары деңгейі байқалады. Глоссит – бұл гиперпластикалық (үлкейген) саңырауқұлақ тәрізді папиллярлармен көрінетін жағдай, ол құлпынайға ұқсас көрініс береді. Ақ құлпынай тілі – бұл тілдің бетін жабатын ақ қабық, одан гиперпластикалық саңырауқұлақ тәрізді папиллярлар көрінеді. Ал қызыл құлпынай тілі 4-5 күннен кейін пайда болады. Бұл жағдай токсикалық шок синдромымен де байланысты болуы мүмкін. Ол басқа да глоссит түрлеріне немесе В12 витаминінің жетіспеушілігіне ұқсас болуы мүмкін.
Geometric glossitis, also termed herpetic geometric glossitis, in which there is a deep fissure in the midline of the tongue, which gives off multiple branches. It is described as occurring in immunocompromized persons, e. g. who have leukemia. However, the association between herpes simplex and geometric glossitis is disputed by some due to a lack of gold standard techniques for diagnosis of intraoral herpetic lesions, and the high prevalence of asymptomatic viral shedding in immunocompromized individuals. is glossitis which manifests with hyperplastic (enlarged) fungiform papillae, giving the appearance of a strawberry. White strawberry tongue is where there is a white coating on the tongue through which the hyperplastic fungiform papillae protrude.<! and red strawberry tongue occurs later, after 4–5 days. and toxic shock syndrome. It may mimic other types of glossitis or Vitamin B12 deficiency.
Емдеу
Емдеудің мақсаты – қабынуды азайту. Әдетте, емдеу үшін, тілдің ауыр ісінуі болмаса, ауруханаға жатқызу қажет емес. Жақсы ауыз гигиенасын сақтау қажет, соның ішінде күніне кем дегенде екі рет тістерді мұқият тазалау және кем дегенде күнделікті тіс жіппен тазалау. Глосситтің қабынуын азайту үшін преднизон сияқты кортикостероидтар тағайындалуы мүмкін. Жеңіл жағдайларда, кортикостероидтардың жұтылғанда немесе инъекцияланғанда болатын жанама әсерлерінен аулақ болу үшін, жергілікті қолдану (мысалы, жұтылмаған ауыз шаю ерітіндісі) ұсынылуы мүмкін. Егер глосситтің себебі инфекция болса, антибиотиктер, зеңге қарсы дәрілер немесе басқа да микробқа қарсы препараттар тағайындалуы мүмкін. Анемия және қоректік заттардың жетіспеушілігі (мысалы, ниацин, рибофлавин, темір немесе Е витаминінің жетіспеушілігі) емделуі керек, көбінесе диеталық өзгерістер немесе басқа да қосымшалар арқылы. Қабынуға себеп болатын заттардан (мысалы, ыстық немесе өткір тағамдар, алкоголь және темекі) аулақ болу дискомфортты азайтуға көмектеседі. Кейбір жағдайларда тілдің ісінуі тыныс жолдарына қауіп төндіруі мүмкін, бұл дереу медициналық көмек қажеттілігін білдіреді.
The goal of treatment is to reduce inflammation. Treatment usually does not require hospitalization unless tongue swelling is severe. Good oral hygiene is necessary, including thorough tooth brushing at least twice a day, and flossing at least daily. Corticosteroids such as prednisone may be given to reduce the inflammation of glossitis. For mild cases, topical applications (such as a prednisone mouth rinse that is not swallowed) may be recommended to avoid the side effects of swallowed or injected corticosteroids. Antibiotics, antifungal medications, or other antimicrobials may be prescribed if the cause of glossitis is an infection. Anemia and nutritional deficiencies (such as a deficiency in niacin, riboflavin, iron, or Vitamin E) must be treated, often by dietary changes or other supplements. Avoiding irritants (such as hot or spicy foods, alcohol, and tobacco) may minimize the discomfort. In some cases, tongue swelling may threaten the airway, a medical emergency that needs immediate attention.
Эпидемиология
Бір шолуда географиялық тілдің таралу деңгейі 0,1–14,3%, "атрофиялық тіл" (атрофиялық глоссит) – 1,3–9,0%, ал медиандық ромбоидты глоссит – 0,0–3,35% аралығында екені көрсетілген.
One review reported overall prevalence ranges of 0.1–14.3% for geographic tongue, 1.3–9.0% for "atrophy tongue" (atrophic glossitis), and 0.0–3.35% for median rhomboid glossitis.