Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
"Әлемдегі ең қабілетті адам" – американдық журналист және жазушы Эдвард Пейдж Митчеллдің қысқа әңгімесі. Ол 1879 жылы жазылып, сол жылдың 4 мамырында "Нью-Йорк Сан" газетінің екінші бетіне авторсыз жарияланды. Кейін 1884 жылы "Американ авторларының әңгімелері" жинағының 10-шы томында қайта басылды. 1973 жылы Сэм Московиц редакциялаған Эдвард Пейдж Митчеллдің "Кристалл адам: әңгімелер" атты заманауи жинағына қосылды.
"The Ablest Man in the World" is a short story by American journalist and author Edward Page Mitchell. It was written in 1879 and published unattributed on page two of the New York Sun on May 4 of that year. It was reprinted in Stories by American Authors, Vol. 10. in 1884. It was later included in the modern collection The Crystal Man: Stories by Edward Page Mitchell, edited by Sam Moskowitz in 1973.
Сюжеттің қысқаша мазмұны
Доктор Фишер (медициналық білімі жоқ) шілде айындағы еңбегін Баден-Баден қаласында өткізеді. Ол онда болғанда, қонақ үй қызметкерлерінің бірі көтеріліп келе жатқан ресейлік саясаткер барон Савичтің ауырғандығын айтады. Фишер баронның бөлмесіне шақырылады, онда баронның ауру және дірілдеп жатқанын көреді, оған бурбон ұсынады, ол жағдайды біраз уақытқа жақсартады, бірақ кейін нашарлатады. Фишер баронның басының ерекше екенін байқайды. Баронның басында қара жібек бас киім бар, Фишер оны шешіп алып, баронның басы күміс дөңгелек екенін көреді. Барон оған бұрауын бұруға айтады, бірақ ол үлкермейді, баронның дәрігері доктор Раппершвиль кіріп, Фишерге сыртқа шығуын бұйырады. Савичтің өміріне қатысты көптеген пікір таластар бар, олардың көпшілігі оның қарапайым өмірден басталып, Дорпат университетін бітіргеннен кейін патша сарайындағы биік өрлеуіне байланысты. Көбірек білуге ниеттенген Фишер Раппершвильмен ескі бақылау мұнарасында кездеседі, сол кезде баспалдақ құлап, олар сағаттап тұтқынға түседі. Раппершвиль Фишерге құпия сақтауға ант бергізгеннен кейін, барон Савичтің тарихын айтады. Барон Савич психиатриялық ауруханада өскен, сөйлемейтін және дамылмаған бала болған. Бір күні Раппершвиль оны сол жерде табады және медицина мен сағат жасау өнеріндегі шеберлігін пайдаланып, Савичке сағаттық ми жасайды, ол Чарльз Бэббидждің айырмашылық машинасынан әлдеқайда күшті. Осы механикалық мидың арқасында барон Савич қате жасамайды және уақыт өте келе келесі Наполеонға айналады. Кейіннен Парижде Фишер барон Савичті дипломатиялық миссияда кездестіреді. Ол Савичтің жақын арада үйленедін біледі және әйелдің машинаға үйленуі туралы ойдан қорқады. Ол Раппершвильдің өліп бара жатқан анасын көру үшін туған Швейцариясына оралғандығын біледі. Осы ақпаратты білген Фишер баронның екінші рет бурбон ішкеннен кейін қайтадан ауырып қалуын күтеді. Осы жағдай орын алғанда Фишер дәрігер ретінде көмекке келеді. Баронның қауіпсіздігі төмендеген кезде Фишер оның миын алып, қашып кетеді және кейін Америкаға қайтқанда Атлант мұхитына лақтырады.
Dr. Fisher (not a MD) is spending his July holiday in Baden Baden. While he is there, Baron Savitch, a rising Russian politician, is said to be ill by one of the hotel staff. Fisher is led into the baron's room where he finds the baron ill and shaking, and serves him some Bourbon, which makes things first better, then worse. Fisher notices that the baron's head is somewhat peculiar. The baron's head has a black silk skullcap which Fisher removes and finds the top of the baron's head to be a silver dome. The baron tells him to unscrew it but before he can, Dr. Rapperschwyll, the baron's doctor, comes in and tells Fisher to get out. There is a lot of controversy surrounding Savitch, mostly concerning his humble beginnings to his rise in the Tsar's court after graduating from the University of Dorpat. Wanting to know more, Fisher confronts Rapperschwyll at an old observation tower when the ladder falls and they find themselves trapped up there for hours. Rapperschwyll, after swearing Fisher to secrecy, tells him the story of Baron Savitch. Baron Savitch grew up in a mental asylum and was mute and retarded. Rapperschwyll found him there one day and, with his skill in medicine and watchmaking, made a clockwork brain for Savitch which is explicitly superior to Charles Babbage's difference engine. With this mechanical brain, Baron Savitch cannot make a mistake and with time will rise to become the next Napoleon. Later in Paris, Fisher finds Baron Savitch on a diplomatic mission. He learns Savitch will soon marry and is disgusted by the idea of a woman being married to a machine. He finds that Rapperschwyll has returned to his native Switzerland, visiting his dying mother. With this knowledge, Fisher waits for the baron to feel ill again after a second serving of Bourbon. Once that has happened Fisher comes to his aid as a doctor. With the baron's guard down, Fisher takes his brain, runs off with it and later throws it into the Atlantic Ocean on his return trip to America.
Қазіргі мәдениеттегі сілтемелер
2014 жылдың 31 наурызында CBS телеарнасының "Intelligence" сериалында, басты кейіпкердің миына микрочип имплантацияланған құпия үкіметтік "Сағат жобасы" Барон Савичтің механикалық миының құрметіне аталғаны мәлім болды.
During the March 31, 2014 episode of the CBS television series Intelligence, it was revealed that the secret government "Clockwork Project" in that series—where the main character has a microchip implanted in his brain—was named after Baron Savitch's clockwork brain.