Кіріспе

Шатыры басқа құрылыстарға тірелетін паналау – құрылыстың бір түрі.

Айналаға тіреу – бастапқыда бар ғимараттың қабырғасына "иіліп" орнатылған бөренелерден тұратын қарапайым құрылыс. Тұрғанда өздігінен тік тұратын айналаға тіреулер көбінесе паналау ретінде қолданылады. Бұл құрылыстың дәстүрлі түрі фин тілінде "laavu" деп аталады.

Қиялы ғимараттар

Айналаға сүйену бастапқыда еңіс бөренелері басқа ғимаратқа немесе қабырғаға тірелетін, шатырлы құрылым ретінде анықталады. Мұндай құрылымдарда көбінесе бір жақты шатырлар болады және олар кейде "бір жақты шатыр" деп аталады. Айналаға сүйену шатыры – үш қабырғасы және бір еңісті шатыры бар жеке тұрған құрылым. Ашық жағы көбінесе басым жел мен жаңбырдан алысқа қаратылады. Көбінесе бұл ағаш кеспесінен немесе жартылай дайын ағаштан жасалған, кемпингтік баспана ретінде қолданылатын қарапайым құрылым. Айналаға сүйену қосымшасы – еңіс шатыры мен үш қабырғасы бар, басқа құрылыстың қабырғасына бітістірілген шатыр. Бұл түріндегі айналаға сүйену көбінесе уақытша болады; ол жаңа қажеттілікті қанағаттандыру үшін салынған, қолданыстағы ғимаратқа қосымша. Кейде олар сыртқы баспалдақтарды жабады, мысалы, Мео соборындағы үлкен залдың қабырғаларының біріне 15 ғасырда салынған құрылым. Кейде олар кіреберістерді қорғау үшін немесе ірі қоғамдық ғимараттардың айналасында жабық базарлар құру үшін салынады.

Лауау

Фин лааву (көпше түрі laavut), швед gapskjul немесе slogbod, немесе норвег gapahuk – дәстүрлі этникалық жартылай үй, жаяу жүру немесе балық аулау сапарларында уақытша тұруға арналған шағын құрылым. Лааву Финляндияның Лапландия аймағында, танымал балық аулау өзендерінің жанында және ұлттық саябақтарда жиі кездеседі. Лааву – негізінен, далалық үйдің қарапайым түрі. Далалық үйлер сияқты, олар жылытылмайды және алдын ала брондалмайды. Далалық үйлерден айырмашылығы, лаавуда есіктер мен терезелер жоқ. Типик лааву – ағаштан жасалған, шамамен 10 м² ауданы және 2 м биіктігі бар, шатыры, едені және үш қабырғасынан тұрады. Төртінші қабырғасы ашық күйінде қалады. Лааву балық аулау немесе жаяу жүру сапарларында ұйықтауға қауіпсіз орын береді. Аймақта басқа ұйықтау орындары болмағандықтан, келушілер өздерімен ұйықтау қаптарын әкелуі керек. Көптеген лаавуларда от жағуға арналған орын да бар, бірақ лааву түнде жылу беру үшін жеткілікті отты қамтамасыз ететіндей етіп салынған. Олар күндіз жол бойында демалуға арналған орындар ретінде және кемпингтік тағам дайындауға (Финляндияда көбінесе лагерь отында шұжық пісіру) қолданылады. Лааву – қолда бар материалдардан, мысалы, жапырақтары бар бұтақтардан, немесе қарағай/шалғының инелерінен, немесе мүк немесе жануар терілерінен жасалған, сондай-ақ тіреу ретінде берік, қабықтан арылған бұтақтардан немесе жас ағаштардан жасалған, сол сияқты импровизациялық құрылым болуы мүмкін. Бұл – даланың тереңіндегі уақытша баспаналар, әдетте бір түнгі тұрақтың үшін. Бұл сөздің дәстүрлі мағынасы. Дәстүр бойынша, түнде қарауды қажет етпейтін от (фин тілінде rakovalkea, швед және норвег тілінде nying) пайдаланылды. АҚШ-та осы типтегі құрылымды көбінесе "Адирондак" деп атайды. Көптеген жастар лагерьлері мұндай құрылымдарды кемпингке келгендерге матадан жасалған шатырдан гөрі берік және ұзақ қызмет ететін баспана беру үшін пайдаланады. Лааву сияқты, төрт немесе бес адамға арналған шатырлар да сатылады. Кейбір қазіргі заманғы нейлон шатырларда алдыңғы жапқыш бар, егер от болмаса, түнде төмен түсіріледі.