Кіріспе
Португалияның Иоанны (João ʒuˈɐ̃w), кейде Кастро атымен танымал (шамамен 1352 – 1396), Португалия королі Петр I-нің әйелі емес, сүйіктісі Инес де Кастродан туған ең үлкен баласы еді. 1383–85 жылдардағы мұрагерлік дағдарыс кезінде Португалия тағына талапкер болған, бірақ сәттілікке жете алмады.
Өмірбаян
Иоанн Португалия королі Петр I мен оның сүйіктісі Инес де Кастроның ұлы болды. Инес де Кастро – галисиялық ақсүйек әйел, ол Кастилия инфантасы Констанцияға күтімші болып Португалияға келген, ол жақында Петр I-ге (сол кездегі тақ мұрагеріне) үйленген еді. Иоаннның Португалия инфанты мәртебесі күмәнді мәселе. Кейбір тарихшылар оны Петр I-нің заңды емес ұлы деп санайды, сондықтан оған «Португалия инфанты» атағын беруге болмайды деп есептейді. Басқалары Петрдің әкесі, Португалия королі Афонсо IV-тің бұйрығымен Инес де Кастроның өліміне байланысты жағдайларды еске алады: таққа отырғаннан кейін, принц Инеске құпия түрде үйленгенін мойындады, осылайша ол Португалияның заңды королевасы атанды, ал ол Португалия инфанты ретінде мойындалды.
Өмір
Герцог Инфанте Фердинанд I сотында өмір сүрді және жақсы салт атты, шебер атты және қабілетті аңшы, атуда батыл болды. Ол Әвис шеберімен, өзінің жарты бауырымен, өзіндей батыл әрі ержүрек, бірақ мінезі жағынан мүлдем басқа адаммен достық қарым-қатынаста болды. Инфанте Джон - жалған, амбициялық және батыл адам, ол өзінің амбициясын жүзеге асыру үшін әрекет етуден немесе сөйлеуден тартынбады. Ол Мария Телес де Менесеске (шамамен 1338 ж., Коимбра, 1379 ж., Коимбра) ғашық болды, ол Беатрис ханшайымның күтімшісі және Леонор Телес патшайымының қарындасы болды. Мария шамамен 1360 жылы Альваро Диас де Соузаның жесірі болды (шамамен 1330-1365), Мафра мен Эрисейраның 2-ші лорды, ол оның ұлы Лопо Диас де Соузаны (1360-1435, Помбал) мұра етті, ол әкесінің атақтарын мұра етіп, кейін Мәсіх орденінің шебері болды. Инфанте Джон оны алуға үйіне барғанда, алтарь мен діни қызметкер күтіп отырды; Мария олардың үйлену тойына дайындық жасады. Осылайша, 1376 жылы үйлену құпия түрде жүргізілді, ал ол көпшілікке белгілі болғанда, Леонор Телестің қаһарын туғызды. Фердинанд I өлгенде, оның мұрагері болмағандықтан, халық сүйікті Инфанте Джонның патша ретінде таққа отырғызуын талап етуі мүмкін, бұл оның әйеліне (Леонораға) ауыр зардаптар әкелуі мүмкін, өйткені ол португал халқының жек көретін адамы еді. Леонора ағасы Жоао Афонсо Телоны Барселос графы және Лиссабонның Алкаида Морын (асыл билік) Инфанттың ойына оның қызы, мұрагер Беатриспен (Иоанн I Кастилияға уәде етілген) некелесуі халықтан ризашылық табады және оның таққа жолы ашық болады деген идеяны енгізуге көндірді. Леонора Джон Альфонсо арқылы өзінің қазіргі әйелі Мария оған опасыздық жасады деген жалған айыппен Инфанте Джон қатты ашуланып, Коимбрада Марияны пышақпен өлтірді. Бір ғана төңкеріспен Леонор Телес өз әпкесінен арылып, күйеуінің атына соншама қорлық келтірді, оның таққа отыру үміті азайды. Осы құмарлық қылмысын жасаған соң, Джон Бейраға қашып кетті. Фердинанд I кінәлі адамды жазалауға ниеттенді, бірақ көп ұзамай оны кешіріп, патша сарайындағы орнына қайта оралды. Алайда ол өзінің туғаннан туған немересі Беатрис ханшайымына үйлену туралы айтқанынан кейін, патшайымның өзі оны көңіліне түсірді. Леонораның айла-шарғысына түсіп қалғанын түсінген Иоанн, қуғын-сүргіннен қашып, Дуроға, содан кейін Кастилияға кетті. Генрих II шамамен 1378 жылы инфант Иоаннды сотына шақырып, оған өзінің заңсыз қызы Констансаны некеге берді. Кастилия әскері Португалияға шабуыл жасаған кезде, Джон оның қатарына қосылып, Ельвасты қоршауға алды, ол берік болды. Фердинанд I қайтыс болғаннан кейін, Кастилияның Иоанн I оны тұтқындатты, оны Португалия тағына ең тікелей мұрагер ретінде қауіп деп қарастырды. Бұл арада Кастилиямен байланыстары ақырында оған 1385 жылы Коимбра Кортесінде Жоао дас Реграстың дәлелдемесі арқасында таққа шығудан айырды. Алжубаррота шайқасы кезінде ол ағасы Денис сияқты елден тыс жерде болды, екеуі де Португалиядан Кастилияға кетті, бірақ 1383-85 жылдардағы дағдарыс кезінде ол Беатрис Португалиялық (оның жарты немересі), Джон, Авиздің шебері (оның жарты ағасы) және Денис (оның ағасы) -пен бірге таққа талапкерлердің бірі болды. Алжубаррота шайқасынан кейін Джон босатылды. Ол және оның жаңа әйелі 1385 жылы Кастилия королі (оның қайын інісі) Альба де Тормес иелері мен ханымдары болды. 1386 жылдың жазында оған Андалусияны португалдардың шабуылынан қорғау міндеті тапсырылды. Сол жылы Джон Гант (Англия королі Ричард II-нің ағасы) солтүстік Кастилияға басып кіріп, тақты өзіне алуға тырысқанда, Инфанте Джон португал аумағына бірнеше рет шабуыл жасады, бірақ португал тәжіне деген өз талап-арыздарына елеулі қолдау таба алмады. Кастилияға деген адалдығы үшін 1387 жылы Джон Валенсия де Кампос герцогы (оның құрметіне Валенсия де Дон Хуан деп қайта аталды) болды, бұл оны Кастилияның жоғарғы сатысына қосқан. Кастилияның 1388 жылдан бастап Англия мен Португалиямен жасалған бітімгершіліктері герцог Иоаннды кез-келген маңызды саяси рөлден аластатты және ол өлгенге дейін салыстырмалы түрде төменгі бейінді сақтады. Жоханның қайтыс болған күні нақты белгісіз. Ол 1393 жылы немесе одан кейін және 1397 жылға дейін қайтыс болуы мүмкін, бұл кезде оның кіші інісі Денис, Цифуентес лорды, Португалиядағы легитимистерден қолдау алды (бұл оның үлкен інісі, оның артық дәуірі болған, қазірдің өзінде қайтыс болған). Елбасының айтуынша, ол 1397 жылы қайтыс болған. 1396 жылы 19 қыркүйекте Кастилияның Генрих III Джонның қыздарына олардың әкелерінің Валенсия де Дон Хуан графтығында табысқа жету құқығын растады, бұл Джонның сол кезде қайтыс болғанын көрсетеді. Португал генеалогі Анселмо Браамкамп Фрейре 1400 жылдың 20 қыркүйегіндегі Португалияның Иоанн I-нің хатын келтіреді, онда ол өзінің қайтыс болған жарты бауыры туралы айтады, бірақ ол герцог Иоанн 1402 жылы Кастилияның Генрих III Паленсия соборына берген құқықтарды растауға қатысқандығы туралы мәлімдемелерге байланысты күнді қате деп санайды. Джонның мүлігі 1404 жылдың 2 қарашасында Медина-дель-Кампода оның заңды қыздары арасында бөлінді. Инес де Кастроның балаларының ешқайсысы өз туған жерлерінде жерленбеді. Джонның бауыры, Инфанте Денис, Санта-Мария-де-Гуадалупе монастырында, оның қарындасы Беатрис Бургос соборында, ал Джон Саламанкадағы Сан-Эстебан монастырында жерленді.