Кіріспе

Венгриялық-американдық кинорежиссер (1913–2002)

Ол 3D фильм «House of Wax» (1953) режиссері болды, өзі 3D көре алмаса да, ерте жасында бір көзін жоғалтқан. 1945 жылы АҚШ азаматы болғаннан кейін, ол заңды аты ретінде «Endre Antal Miksa de Toth» деп тіркелді.

Ерте өмір

1913 жылы Сасва́ри фарка́шфалви то́тфалүси То́т Эндре Анта́л Миха́й ретінде дүниеге келген де Тот 1930 жылдардың басында Будапешттегі Корольдік венгр Па́зма́нь Петер ғылым университетін заң мамандығы бойынша бітірді. Ол студент кезінде жазған пьесаларымен атаққа іріккен, Ференц Молнардың жетекшілігінде болып, Будапешттегі театр өнеріне қатысты.

Мансап

Де Тот одан кейін кино индустриясына өтіп, жазушы, режиссердің ассистенті, редактор және кейде актер болып жұмыс істеді. 1939 жылы, Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін, ол Еуропада бастап бес фильм түсірді. Осы фильмдердің бірнешеуі АҚШ-тағы венгр қауымдастықтарында кеңінен көрсетілді. Тот Англияға барып, бірнеше жыл бойы венгр эмигранттарының бірі Александр Корданың ассистенті болып жұмыс істеді, ал 1942 жылы Лос-Анджелеске көшті. 1951 жылы де Тот "Пистолетші" фильміне жазылған сценарийі үшін "Оскар" сыйлығына "Үздік жазу" номинациясында (Уильям Бауэрспен бірге) ұсынылды. Көптеген адамдар оны ең алғашқы және ең сәтті 3D фильм – "Балауыз үйдің" режиссері ретінде еске алады, бірақ де Тот сонымен қатар "Құдық" (Pitfall, 1948) және "Қылмыс толқыны" (Crime Wave, 1954) ноар фильмдерін де түсірді. Кейіннен ол Еуропа кино өнеркәсібіне, әсіресе итальяндық туындыларға оралды, сондай-ақ Майкл Кейн мен Найджел Давенпорттың қатысуымен "Жынды ойын" (Play Dirty) соғыс фильмін режиссерлік етті. 1996 жылы ол өзінің естеліктерін – "Фрагменттер – Іштен қараған портреттер" (Лондон: Фабер және Фабер, 1994) деген атпен жариялады.