Кіріспе

сол аттас және ұқсас есімділер

Генерал-лейтенант Кеннет Стюарт (9 қыркүйек 1891 ж. - 3 қараша 1945 ж.) – Бірінші дүниежүзілік соғыс және кейін Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде қатысқан Канада армиясының жоғары шенді офицері. Екінші соғыс кезінде ол 1941 жылдың желтоқсанынан 1943 жылдың желтоқсанына дейін Канада армиясының Бас штабының бастығы (CGS) қызметін атқарды, бірақ ол бүгінде 1944 жылғы міндетті әскери қызмет дағдарысындағы рөлімен есімдеріне түсіп жүр.

Ерте өмір және әскери мансап

Стюарт 1891 жылдың 9 қыркүйегінде Квебек провинциясының Трои-Ривьер қаласында, Англикан шіркеуінің дін қызметкері Генри Колридж Стюарттың ұлы болып дүниеге келді. Ол сол кезде Санкт-Джеймс шіркеуінің пасторы және «Канададағы Англия шіркеуі, 1759–1793 жылдар» атты еңбектің авторы болған, сондай-ақ оның әйелі Энни М. Стюарт (қыздығы Колстон) еді. Отбасының қаржылық жағдайы жақсы болмаса да, Стюарт 1908 жылы Квебек штатының Ленноксвилл қаласындағы Бишоп колледж мектебіне оқуға түсті. Бұл мектепті оның әкесі де бітірген еді. Сондай-ақ, сол мектепте Эндрю Макнотон оқыды, ол кейін Стюарттың әскери мансабында маңызды рөл атқарды. 1908 жылы Стюарт Канада Корольдік әскери колледжіне (ККА) де өтініш берді және отыз сегіз үміткердің арасында жиырма сегізінші болып қабылданды. Колледжде оқып жүргенде ол өзінің сыртқы келбетін өзгертіп, бойы шамамен 38 сантиметрге өсті, кеуде көлемі 10 сантиметрге артты. Ол Джеймс Вернон Янг (кейін генерал-майор) және Колин В.Г. Гибсон (кейін Либералдық партиядан министр) сияқты өмір бойы сақтайтын жақын достар таба білді. Оқуда да жетістікке жетіп, 1911 жылдың 22 маусымындағы бітіру емтиханында отыз үш студенттің арасында он бесінші орынды иеленді. Ол Канада Корольдік инженерлеріне қабылданып, Англияның Чатем қаласындағы Әскери инженерлік мектепте қосымша оқудан өтті. 1913 жылы Канадаға оралғаннан кейін Галифакстағы 1-ші бекініс компаниясына батальон командирі болып тағайындалды. 1914 жылдың тамызында Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанда Стюарт Нова-Шотландиядағы Галифакс портында іздеу шамдарының батареясына басшылық етті. Ол бірнеше ай бұл қызметте болды, осы уақытта 1915 жылдың 5 шілдесінде лейтенанттан капитанға дейін шенді көтерді, бірақ осы кезеңде жеңіл жарақат алды. Келесі жылы ол 7-ші батальон, Канада инженерлеріне командир болып тағайындалды. 1918 жылдың 8 тамызында Амен шайқасында, жаудың оты астында өзен арқылы көпір салғаны үшін «Ерен қызмет орденімен» (DSO) марапатталды – бұл «Неміс армиясының қара күні» деп аталды. Бір аптадан кейін ол подполковник шеніне көтерілді. 11 қарашада Германиямен бейбіт келісімге қол қойылды, соның нәтижесінде соғыс аяқталды. Стюарт соғыста жақсы көрсеткеніне қарамастан, ол оның ізін қалдырды, өйткені оның ағасы шайқаста қаза тапты және Стюарт төрт күн іздегеніне қарамастан, оның денесі табылған жоқ.

Соғыс аралығы

Стюарт соғыстар аралығындағы кезеңде әскерде қызметін жалғастырды және қарулы келісімге қол жеткеннен кейін көп ұзамай Канадаға оралды. Оның қызметі сол заманғы офицерге тән болды, ол бірнеше әскери округтерде тағайындалып, бастапқыда Калгаридегі 13-ші әскери округте уақытша аға инженер офицері болып қызмет етті, бұл лауазымды 1919 жылдың мамыр айынан 1920 жылдың мамыр айына дейін атқарды. Осыдан кейін ол туған жері Квебектегі 5-ші әскери округке аудандық инженер офицері болып жіберілді. Ол бұл қызметте 1920 жылдың маусым айынан 1925 жылдың қараша айына дейін бес жылдан астам уақыт бойы болды. Содан кейін Стюарт Англияға барып, 1926-1927 жылдары Камберлидегі штаб колледжінде білім алды. Камберлиді бітіргеннен кейін Стюарт тағы да Канадаға оралды, онда ол облыстық инженер офицері болып тағайындалды, бұл жолы Британдық Колумбиядағы Викториядағы 11-ші әскери округте. Стюарттың сол жердегі қызметі оны өмірінде және әскери мансабында маңызды рөл атқарған адаммен, сол кезде 11-ші әскери округтің округтік офицері (DOC) болған Эндрю Макнотонмен жақындастырды. Біршама уақыттан кейін Макнотон Канада армиясының Бас штабының бастығы (CGS) болды. Екі адам мен олардың отбасылары келесі бірнеше жылда, әсіресе Макнотон CGS болған кезде жақын қарым-қатынаста болды. Стюарттың анасы, 18 жыл Стюарттармен бірге тұрған жесір, әжесі жоқ Макнотон мен оның отбасымен, әсіресе "Эндимен" жақын болды. Ол Рождество мерекелерін Виктория мен Оттавадағы Стюарт және Макнотон отбасыларының арасында кезекпен тойлады. 1939 жылы Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда ол қайтыс болды, бірақ зейнеткерлер үйінде екі суретті ұстап тұрғаны анықталды, біреуі Макнотонның, екіншісі – өз ұлының суреті. 1929 жылы ол көптеген мақалалар жариялаған «Canadian Defence Quarterly» журналының редакторы болды. 1931 жылдың 22 маусымында ол подполковник шеніне көтерілді. 1934 жылы ол Канада Корольдік әскери колледжінде GSO1 қызметіне тағайындалды, онда оқу бағдарламасы мен жұмысқа алу жүйесін реформалауға ұсыныс жасады. 1936 жылдың 1 шілдесінде подполковник шеніне көтерілді. 1938 жылы ол Ұлттық қорғаныс штабының (NDHQ) әскери операциялар және барлау басқармасының директоры болып тағайындалды және бір кезде Англиядағы Императорлық қорғаныс колледжінде оқыды.

Екінші дүниежүзілік соғыс

1939 жылдың қыркүйегінде Екінші дүниежүзілік соғыс басталғаннан кейін көп ұзамай Стюарт Канаданың Корольдік әскери колледжінің (RMC) коменданты болып тағайындалды және 1939 жылдың 15 қазанында бригадирдің уақытша шеніне көтерілді (оның тұрақты шені сол күні полковник болды). Ол Лондонға жоғары лауазымға кеткен Гарри Крерардың орнын басты. Стюарт РМК-ға оралғанды ұнатса да, өзін артта қалдырғанына наразы болды, бұл оның пікірінше маңызсыз жер еді. Ол келесі бірнеше ай бойы қашып кетуге әрекеттенді, бірақ тілегі 1940 жылдың шілдесіне дейін орындалмады, ол кезде Крерар Канадаға оралды және Бас штаб бастығы (CGS) лауазымын иеленді. Ол дереу Стюартты Бас штабтың бас орынбасары (DCGS) етіп тағайындады, сонымен қатар оны Қорғаныс жөніндегі Тұрақты Бірлескен Кеңестің әскери мүшесі етіп бекітті. 1941 жылдың наурыз айында оның DCGS шені Бас штабтың вице-шефі (VCGS) болып өзгертілді. 1941 жылдың 19 қарашасында генерал-майор болып, көп ұзамай Крерардың орнын басып, 1941 жылдың 24 желтоқсанында генерал-лейтенант шеніне көтерілді. Одан үш жыл бұрын ол полковник болған еді. 1943 жылдың желтоқсанында ол Англиядағы Бірінші Канада армиясының бас офицері (GOC) болып тағайындалды, ал Крерар Италиядан оралғаннан кейін, 1944 жылдың наурыз айында Стюарт Англиядағы Канада әскери штабының штаб бастығы болды. 1944 жылғы міндетті әскери қызмет дағдарысы кезінде Стюарт міндетті әскери қызметті қолдады, осы себепті Ұлттық қорғаныс министрі генерал Эндрю Макнотон оны қызметтен босатті.

Соғыстан кейінгі

Ол 1945 жылғы 3 қарашада, елу төртінші туған күнінен кейін бірнеше апта өткен соң, көп жылдар бойы мазалаған ауруларынан қайтыс болды. Оның мүлкі шағын болды, әскери қызметі отыз бес жылға созса да, жесірі ай сайын 180 доллар зейнетақы алды. Бұрынғы Ұлттық қорғаныс министрі Джеймс Ралстон, Стюарттың жақын досы және саяси мансабы да сол кезде аяқталған (әскери шақыруды қолдағандықтан), Стюарттың жесірі Маргаритаға телеграмма арқылы Стюарттың "өзінің еліне темірдей берілген, ұлы сарбаз" және "сирек кездесетін дос" екенін жеткізді. Жақында зейнеткерлікке шыққан Томас Крерар Стюарттың "өзінің еліне үлкен қызмет еткенін" айтты. Көптің күткенідей, миссис Стюарт та, оның балалары да Маккензи Кингтің телеграммасынан ләззат алмады, онда ол Стюартты "өте құнды жеке дос" деп атады. Стюарттың қосылу рәсімінде Ралстон құрметті табут көтеруші ретінде қатысты, бірақ генерал Гарри Крерар да осы қызметке шақырылған болатын, бірақ ол бас тартты, бұл Ралстонды қатты ашуландырды, өйткені оның пікірінше, "Стюартқа тиісіншесінен де көп қарыз болған". Стюарт Тынық мұхитының жағалауынан жапон канадалықтарын күштеп шығаруға қарсы болды және Оттаваға "жапон канадалықтары ұлттық қауіпсіздікке ең аз болса да қауіп төндірмейді" деді.

Отбасы

Стюарт Маргарита Дороти Стюартқа үйленген; ол оны 1916 жылы Англияда кездестірген. Олардың Виктор деген ұлы және Маргарет Стюарт Шортрид деген қызы болды. Оның ұлы Виктор (1918–2007) Канада Корольдік әскери колледжіне де оқуға түсіп, Канада Корольдік әуе күштерінде топ командирі шеніне жеткен.