Жорж Вание – Канаданың тұңғыш квебек және туған жердегі екінші генерал-губернаторы. Әскери қызметкер, дипломат, 1- және 2-дүниежүзілік соғыстардағы қаһарман.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Канаданың генерал-губернаторы
Canadian governor general
Жорж Филиас Ванье (23 сәуір 1888 – 5 наурыз 1967) – канадалық әскери шенеунік және дипломат, Канаданың генерал-губернаторы қызметін атқарған, бұл лауазымды алғашқы рет Квебек тумасы және екінші канадалық туған адам иеленді. Ванье Квебекте туып, білім алған. 1906 жылы Лойола колледжін бакалавр дәрежесімен бітірген кезде үздік студент атанды. Заң мамандығы бойынша университет дипломын алғаннан кейін, ол Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Канада армиясында қызмет етті; Еуропа майдандарында аяғынан айырылып, король Георг V-тен бірнеше награда алды.
Georges Philias Vanier (23 April 1888 – 5 March 1967) was a Canadian military officer and diplomat who served as governor general of Canada, the first Quebecer and second Canadian born person to hold the position. Vanier was born and educated in Quebec. In 1906, he was valedictorian when he graduated with a BA from Loyola College. After earning a university degree in law, he served in the Canadian army during the First World War; on the European battlefields, he lost a leg and was commended for his actions with a number of decorations from King George V.
Соңынан Ванье Канадаға оралды және 1930 жылдардың басына дейін әскери қызметте болды, одан кейін Еуропадағы дипломатиялық миссияларға жіберілді. Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда, Ванье қайтадан әскери қызметке белсенді түрде қатысып, 1945 жылы соғыс тоқтағанға дейін ішкі майданда әскерлерге қолбасшылық етті, содан кейін дипломатиялық салаға оралды. 1959 жылы Канада премьер-министрі Джон Дифенбеккердің ұсынысы бойынша королева Елизавета II Винсент Массинің орнына оны генерал-губернатор қызметіне тағайындады және ол 1967 жылы қайтыс болғанға дейін осы лауазымды атқарды. Ванье канадалықтардың көпшілігінің құрметіне ие болған танымал генерал-губернатор болды, өйткені оның соғыстағы өмірі жолына лайық болды; алайда, ол квебектік болғандықтан, Квебек сепаратистері тарапынан қарсылыққа ұшырады.
Subsequently, Vanier returned to Canada and remained in the military until the early 1930s, when he was posted to diplomatic missions in Europe. With the outbreak of the Second World War, Vanier once again became active in the military, commanding troops on the home front until the cessation of hostilities in 1945, whereupon he returned to diplomatic circles. He was appointed to replace Vincent Massey as governor general in 1959 by Queen Elizabeth II, on the recommendation of Canadian Prime Minister John Diefenbaker, and he occupied the post until his death in 1967. Vanier proved to be a popular governor general, with his war record earning respect from the majority of Canadians; however, as a Quebecer, he was met with hostility by Quebec separatists.
Ерте өмір
Ванье Монреальдің Кіші Бургундия ауданында ирланд анасы Маргарет (Малони) мен француз норманды әкесі Филип Ваньеден дүниеге келді. Ванье 1670 жылдары Квебек қаласына көшіп келген және 1672 жылы Парижден келген король қызы Мадлен Бейлиге үйленген Гиллом Ванье де Онфлердің ұрпағы болды. Вание отбасы бастапқыда Квебек қаласында тұрып, 18 ғасырда Сент-Лоуренс өзені бойымен Монреальге, Жаңа Францияның ең үлкен және бай қаласына көшіп келді. Ванье әжесінің ата-анасы Джон Малони мен оның әйелі Элизабет (туған аты Фитцгиббонс) болды, олар Монреальге жақсы өмір іздеп келген ирланд иммигранттары. Ваньедің әкесі табысты кәсіпкер болды және Монреальде алғашқылардың бірі болып автомобиль сатып алды, бірақ оны жүргізуді ешқашан үйренбеді, орнына шофер жалдады. Ваньедің әкесі екі коттеджге ие болды, біреуі Мемфремагог көлінде, екіншісі Сент-Лоуренс өзенінде. Ол иезуиттер басқаратын Лойола колледжіне (классикалық колледж) оқуға түсіп, 1906 жылы шіркеудің құлшылық серіктестігінде бакалавр дәрежесін алды. Лойолада Ванье классикалық колледж білімін католик теологиясына, латын тіліне, грек тіліне, философияға, классикаға, әдебиетке және математикаға ерекше назар аударды. Оның білімі француз тілінде емес, ағылшын тілінде болды. Ванье өте жақсы оқушы болып саналды, ол оқу ісінде де, бокста да, әсіресе хоккейде де көзге түсті. Лойолада өзінің сауаттылық батырлары Джон Китс пен Перси Биш Шеллиден шабыт алып, ол ақын болуды армандады. Жорж Реймонд псевдонимімен Ванье өзінің бірнеше ағылшын тіліндегі өлеңдерін Торонтодағы The Siemens Magazine журналында жариялады. Кейінірек Ванье өлең жазудағы күш-жігерінің біршама ұятты екенін мойындады, бірақ оның сүйікті ағылшын ақындары Китс пен Шелли өмір бойы болды. Студент кезінде ол үнсіз және тыныш болды, оның құмарлықтары хоккейге арналған, өйткені ол кейінірек Лойоладағы ең бақытты сәтін ойынның аяқталуына бір минут қалғанда мектептің хоккей командасына жеңіс голын соққан деп еске алды. Лойоладағы Ваниеге ең маңызды интеллектуалды әсер француз иезуиті, мектепте француз тілін үйреткен Пьер Гом болды. Әке Гомға шабыттанған Ванье Монреальде тұратын француз Камиль Мартинді ұстаз ретінде жалдады, ол оны француз әдебиеті мен мәдениетімен таныстырды. Мартин Францияны белгісіз себептермен тастап кеткен құпия кейіпкер еді және француз-канадтық буржуазиясына үйрету қызметін Маккей көшесіндегі үйінен жүргізді, ол жергілікті тұрғындар "Эрмитаж" деп атаған. Мартин - шабыттандырарлық ұстаз, оның жасөспірім Ваньеге тигізген әсері "көп болды". 1906 жылы Лойоладан бітірген кезде Ванье сыныптың үздік оқушысы болды. 1908 жылы Ваниемен хат алысып жүрген Гом әкесі оның тартымдылығын сынап, Ванье былай деп жауап берді: "Қуаныш, қайғы, құштарлық сезімдері туралы жазуға болмайды. Оларды ым-ишара, көзқарас және дауыс реті арқылы айтуға және түсінуге болады". Басқа бір хатта, Гом әкесі Ваньеді Мольерге деген сүйіспеншілігі үшін сынап, Мольер католик шіркеуі туралы "қорқынышты нәрселер" жазғанын және оның шығармаларын тек цензураланған нұсқаларда оқылуы керектігін ескертті. Ванье иезуит ұстаздарының бірнешеуі оған діни қызметкер болуды ұсынғанмен, Гом әкесі сияқты оны Мольер сияқты жазушылардан алыстатуға тырысқан ұстаздарының қатаң дүниетанымы оны діни қызметкер болудан бас тартуға көндірген сияқты. 1908 жылдың мамыр айында Ванье Гом әкесіне ұзақ ойланып, діни қызметкер болуға шақырылмағанын шешкенін жазыпты. Содан кейін Ванье 1911 жылы Монреальдегі Лаваль университетінің кампусынан заң бакалавры дәрежесін алды. Ол заңгерлікпен айналыса бастаса да, католик діни қызметкері болуды ойлады. Лойола колледжінде ағылшын тілінде білім алған Ванье француз әдебиеті мен поэзиясына деген зор сүйіспеншілігін өмір бойы сақтап қалды. Оның буынындағы көптеген француз-канадтықтар сияқты Франция оның идеалы болды, ал оның сүйікті қаласы Париж еді. Ванье Монреальді Париждің сұлулығы жоқ, провинциялық қала деп санайды. Жас кезінде ол француз әдебиетін француз әдебиетінің стандарттарына сәйкес келтіруге тырысқан Монреаль әдебиет мектебі деп аталатын зиялы топтың мүшесі болды. 1912 жылдың қаңтар айында Ванье алғаш рет Парижге барды, онда ол француз поэзиясының соңғы өлеңдерін оқу үшін бірқатар салонға қатысты.
Vanier was born in the Little Burgundy neighbourhood of Montreal to an Irish mother, Margaret (Maloney), and a French Norman father, Philias Vanier, who raised Vanier to be bilingual. Vanier was descended from Guillaume Vanier of Honfleur who moved to Quebec City around 1670 and in 1672 married Magdeleine Bailly, a fille du roi from Paris. The Vanier family resided in Quebec City at first and in the 18th century moved up the St. Lawrence river to Montreal, the biggest and wealthiest city in New France. Vanier's maternal grandparents were John Maloney and his wife Elizabeth (née Fitzgibbons), Irish immigrants who arrived in Montreal in search of a better life. Vanier's father was a successful businessman and was one of the first people in Montreal to own an automobile, which he never learned how to drive, instead hiring a chauffeur. Vanier's father was wealthy enough to own two cottages, one on Lake Memphremagog and another on the St. Lawrence. He attended the Jesuit run Loyola College (a collège classique), receiving in 1906 a Bachelor of Arts degree in church devotional fellowship. At Loyola, Vanier received the typical collège classique education with a strong emphasis on Catholic theology, Latin, Greek, philosophy, the classics, literature and math with the only difference being that his education was in English instead of French, as was usually the case with the collège classiques. Vanier was considered to be a very good student who excelled both academically and at sports such as boxing and especially hockey. At Loyola, inspired by his literacy heroes, John Keats and Percy Bysshe Shelley, he entertained the ambition of being a poet. Under the pseudonym Georges Raymound, Vanier had several of his flowery English language poems published in The Siemens Magazine of Toronto. Through Vanier later admitted that his efforts at poetry were somewhat embarrassing, his favorite English poets remained Keats and Shelly for the duration of his life. As a student, he was quiet and reserved with his passions reserved for hockey as he later recalled that his happiest moment at Loyola was scoring the winning goal for his school's hockey team with just a minute left in the game. The most important intellectual influence on Vanier at Loyola was a French Jesuit, Father Pierre Gaume, who taught French at the school. Inspired by Father Gaume, Vanier hired a tutor, a Frenchman living in Montreal, Camille Martin, who introduced him to French literature and culture in general. Martin was a mysterious character who had left France for unknown reasons and ran his tutoring services for the French Canadian haut bourgeois out of his house on Mackay street, known locally as "The Hermitage". Martin was an inspiring teacher and his influence on the teenage Vanier was described as "enormous". In 1906, Vanier was the class valedictorian when he graduated from Loyola. In 1908, Father Gaume, who continued to correspond with Vanier, criticized him for his reserve, leading Vanier to reply: "Intimate feelings of joy, sadness, desires, aren't something to write about. They can be spoken about, and in fact are more often understood, with gestures, looks and tones of voice". In another letter, Father Gaume criticized Vanier for his fondness for Molière, warning him that Molière had written "abominable things" about the Catholic Church, and should only be read in censored versions of his works. Through several of Vanier's Jesuit teachers had suggested that he pursue a career as a priest, the rigid worldview of his teachers such as Father Gaume who tried to steer him away from writers such as Molière seems to have persuaded him against a career as a priest. In May 1908, Vanier wrote to Father Gaume to say that after much thought, he had decided that he lacked the calling to be a priest. Vanier then went on to earn his Bachelor of Laws degree in 1911 from the Montreal campus of the Université Laval. though he took up the practice of law, he considered entering the Catholic priesthood. Through educated in English at Loyola College, Vanier had an intense love of French literature and poetry that was to last for the rest of his life. Like many other middle class French Canadians of his generation, France was his ideal, and his favorite city was Paris. Vanier considered Montreal to be a somewhat provincial city that lacked the glamour of Paris, and as a young man, he was a member of a group of intellectuals called École littéraire de Montreal that were sought to bring French Canadian literature up as they saw it the standards of French literature. In January 1912, Vanier first visited Paris, where he attended a number of literacy salons to hear the readings of the latest in French poetry.
Дипломатиялық мансап
1928 жылы Ванье Канаданың қарусыздандыру жөніндегі әскери делегациясына тағайындалды. 1930 жылы ол Лондондағы Канаданың жоғарғы комиссиясының хатшысы болып тағайындалды және шамамен он жыл осы лауазымда қызмет етті, оның жартысынан астамын болашақта Канаданың генерал-губернаторы болар Винсент Массиге қызмет етуге арнады. Ваниердің Массимен қарым-қатынасы «жағымды» деп сипатталды, бірақ ешқашан тығыз болған жоқ, өйткені Ваниер Массиді әйгілі Масси отбасының мүшесі болғанымен және Оксфордтағы Баллиол колледжінде оқығанымен мақтанған сноб деп есептеді. 1935 жылы Бинг қайтыс болғанда, Ванье оны Вими жеңімпазы және Канаданың генерал-губернаторы ретінде мақтаған «Таймс» газетінде мақала жариялады. 1936 жылы король Георг V қайтыс болды, оның ұлы, Уэльс ханзадасы Эдуард таққа отырып, кейін інісі Йорк герцогы Альберт ханзадасының пайдасына тақтан бас тарды. 1937 жылдың 12 мамырында Ванье ұлы Жанмен бірге Канада үйінің төбесінен жаңа король Георг VI-ның тәж кию рәсімін тамашалады. Шеруде Ваниер болашақта Канаданың генерал-губернаторларының бірі болар Харольд Александерді көрді, ол сол кезде корольдің жеке көмекшісі болды. 1939 жылдың қаңтар айында Ванье Франциядағы корольдің төтенше елшісі және толық өкілетті министрі болып тағайындалды. 1939 жылдың сәуір айында ол Маккензи Кингке: «Егер британдықтардың Польшаға берген кепілдігі күш қолдану арқылы неміс экспансиясын тоқтатса, ол сондай-ақ араласпау саясатына да соңғы нүкте қояды және соғысқа ұшырау қаупін арттырады» деп жазды. 1939 жылдың жазында Данциг дағдарысы күшейген кезде, Ванье әйелі Паулин мен балаларын Нормандиядағы Варенгевильге жазғы демалысқа жіберді, себебі Парижде демалысқа шығу тым қауіпті, соғыс болған жағдайда қала бомбалануы мүмкін еді. 1939 жылдың 26 тамызында Ванье Оттаваға «соғыс болуы мүмкін» деген хабарлама жіберді. Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда, Ванье «соғыс жоқ» деп аталатын жағдайға таң қалды. 1940 жылдың 10 мамырында Германия Францияға басып кірді, бірақ Ванье шабуыл тоқтатылатынын күтті. 1940 жылдың 16 мамырында француз Сыртқы істер министрлігі Ваньеге Канада елшілігіндегі барлық құпия құжаттарды өртеп жіберуді бұйырды, өйткені Вермахт кез келген сәтте Парижді басып алуы мүмкін еді, сол күні Ванье барлық құпия қағаздарды елшіліктің жертөлесіндегі пешке лақтырды. Quai d'Orsay-дің үстінен өткенде, ол Сыртқы істер министрлігінің ауласындағы үлкен өртті көріп таң қалды. Ванье елшілік қызметкерлерін кез келген сәтте Парижден кетуге дайындады. Сол кезде елшіліктің сыртында Канадаға кететін құжаттар сұрап тұрған мыңдаған босқындар болды. Елшіліктің сыртында күтіп тұрған адамдардың көпшілігі Германиядан келген еврей босқындары еді, олар Францияда қоныстанған. 1940 жылдың 24 мамырында Ванье Маккензи Кингке «Канада үшін керемет мүмкіндік туды» деп жазды, босқындарға қаржылық көмек көрсету және оларға пана беру арқылы. Министрлер кабинетінде Ваньердің өтініші талқыланғанда, Маккензи Кинг оны «Ваньердің ой-пікірлері дұрыс емес және тым кең, үкіметтік міндеттемелерді артық жүктемелі» деп қабылдамады. Келесі күні, 1940 жылдың 25 мамырында Маккензи Кинг 10 000 босқын баласын британдық, француз, бельгиялық немесе голландтық болған жағдайда қабылдауға келісті. Маккензи Кинг Ваньеге «француз тегінен шыққан балаларды да қабылдауға болады» деп мәлімдеді, сондықтан «бірнеше мың» француз баласын Квебекке қоныстандыруға болады, бұл әдемі провинцияда ешқандай дау тудырмайды. 1940 жылдың 9 маусымында Ванье генерал Максим Вейгандпен кездесті, ол оған Париж келесі аптада құлайтынын айтты. 1940 жылдың 10 маусымында француз үкіметі Турға көшіп бара жатқаны туралы хабарланды, сондықтан Ванье елшілік қызметкерлеріне Парижден кетуді бұйырды. Ваниердің Париждегі соңғы әрекеті - Франциядағы американ елшісі Уильям Кристиан Буллиттке Канаданы оккупацияланған Францияда өкілдік етуге құқық беретін құжаттарды тапсыру болды. Ванье елшіліктің есігіне «Барлық Канада мемлекеттік қызметтері Парижден эвакуацияланды» деген плакат іліп, Пернеге апаратын автомобильге отырды, онда елшілік сол жерге көшірілетінін шешті. Әдетте 3 сағатқа созылатын Парижден Пернеге дейінгі сапар 17 сағатқа созылды, себебі жолдар босқындармен толы болды. 1940 жылдың 14 маусымында Ванье Вермахттың Парижді басып алғанын және Турға жақындағанын біліп, әйелі Полинге балаларын Бордоға алып кетуге кеңес берді. 15 маусымда Ванье Бордодан тыс жердегі Марго ауылына барып, отбасымен қайта қауышты. Ваньерлер Кантенак ауылында тұрды, онда отбасы тұрғын үй жетіспеушілігіне байланысты екі түн бойы муниципалитет басшысының еденінде ұйықтауға мәжбүр болды. 1940 жылдың 17 маусымында Поль Рейно отставкаға кетіп, маршал Филипп Петан оның орнына келді, ол Германиямен бейбіт келісімге қол жеткізуді көздеп отырғанын хабарлады. Ваниер отбасы Ле-Вердон-сюр-Мерде кемеге мініп, Ұлыбританияға аттанды. 1940 жылы Францияның нацилер тарапынан оккупациялануымен Ванье және оның әйелі Ұлыбританияға, содан кейін 1941 жылы Канадаға қайтып келді, онда ол Квебек әскери округінің командирі болып тағайындалды және әскерде екі тілділікті қадамға қойды, әсіресе ол Либералдық партияның жақтаушысы болғандықтан. генерал-майордың тағайындалуы Оттавадағы инсайдерлер мен БАҚ үшін күтпеген жайт болды.
In 1928, Vanier was appointed to Canada's military delegation for disarmament to the League of Nations and in 1930, he was named secretary to the High Commission of Canada in London, remaining at that post for nearly a decade, approximately half of which he spent serving the man who would eventually immediately precede him as governor general of Canada, Vincent Massey. Vanier's relations with Massey were described as "cordial", through never close as Vanier found Massey to be a snob who was inordinately proud of the fact he was a scion of the famous Massey family and that he attended Balliol College at Oxford. In 1935, when Byng died, Vanier wrote a tribute for him that appeared in The Times of London that praised him as the victor of Vimy and as the governor general of Canada. In the tumultuous year of 1936, King George V died; and his son, Prince Edward, Prince of Wales, acceded and then abdicated in favour of his younger brother, Prince Albert, Duke of York. On 12 May 1937, Vanier, along with his son, Jean, watched from the roof of Canada House the coronation parade of their new king, George VI. In the procession below, Vanier would have seen one of the future governors general of Canada, Harold Alexander, who was then the personal aide de camp to the King. In January 1939, Vanier was elevated to the position of the King's Envoy Extraordinary and Minister Plenipotentiary to France. In April 1939, he wrote to Mackenzie King: "if the British guarantee to Poland puts an end to German expansion through the threat of force, it also puts an end to the policy of non inference and carries with it the definite risk of precipitating war". As the Danzig crisis gathered steam during the summer of 1939, Vanier sent his wife Pauline and their children to take their summer vacation in Varengeville in Normandy, saying it was far too dangerous to take a vacation in Paris, which might be bombed should the crisis turn to war. On 26 August 1939, Vanier sent a dispatch to Ottawa simply saying "it looks like war" was inevitable. With the outbreak of Second World War, Vanier was surprised by the Phoney War. On 10 May 1940, Germany invaded France, but Vanier expected the offensive to be halted. On 16 May 1940, Vanier was informed by the French Ministry of Foreign Affairs that he should burn all of the secret documents at the Canadian Legation as there was a real possibility that the Wehrmacht might take Paris at any moment, leading Vanier to toss all of the secret papers into the basement furnace of the legation later that day. When he walked over the Quai d'Orsay, he was astonished by the sight of the huge bonfire in the Foreign Ministry's courtyard. Vanier had the staff of the legation prepared to leave Paris at any moment. At the same time, he found the legation surrounded by thousands of refugees asking for papers to depart for Canada. Many of the people waiting outside of the legation were Jewish refugees from Germany who had settled in France and on 24 May 1940, Vanier wrote to Mackenzie King that "there is a wonderful opportunity for Canada" to take action by providing financial assistance and asylum for the refugees. In a cabinet discussion of Vanier's appeal, Mackenzie King dismissed it under the grounds that Vanier's dispatch was "very muddled in thought and expression far too wide and undertook far too in the way of government obligation". On the next day, 25 May 1940, Mackenzie King agreed to accept 10, 000 refugee children provided they were British, French, Belgian or Dutch. Vanier was informed by Mackenzie King that "it would possible to take in a certain number of children of French descent" became "some thousands" of French children could be settled in Quebec without causing any controversy in la belle province. On 9 June 1940, Vanier met with General Maxime Weygand who told him that Paris would probably fall within the next week. On 10 June 1940, it was announced that the French government was relocating to Tours, and as such Vanier ordered the legation staff to leave Paris. Vanier's last act in Paris was to see the American ambassador to France, William Christian Bullitt Jr., to hand over the papers giving him the legal power to represent Canada in occupied France. Vanier attached a poster to the front door of the legation saying "All Canadian government services have been evacuated from Paris", and then boarded the automobile that was to take him to Pernay, where he decided the legation would be relocated. The drive from Paris to Pernay, which normally took 3 hours, instead took 17 hours as the roads were overwhelmed with refugees. On 14 June 1940, Vanier learned that the Wehrmacht had taken Paris and had almost reached Tours, leading him to tell his wife Pauline to take herself and their children to Bordeaux. On 15 June, Vanier went to the village of Margaux outside of Bordeaux, where he was reunited with his family. The Vaniers stayed in the village of Cantenac, where the family was forced to sleep on the floor of the maire for the next two nights owing to a lack of housing. On 17 June, Paul Reynaud resigned as premier and was replaced by Marshal Philippe Pétain, whose first act was to announce that his government would seek an armistice with Germany. The Vanier family boarded a boat at Le Verdon sur Mer that took them to Britain. With the Nazi occupation of France in 1940, Vanier and his wife fled to the United Kingdom and then back to Canada in 1941, where he was commissioned as commander of the military district of Quebec and began an early policy of bilingualism in the army. especially as he was a staunch Liberal Party supporter. The announcement of the Major General's appointment thus surprised Ottawa insiders and the media.