Кіріспе

Оңтүстік Африка ашханасы

Оңтүстік Африкада potjiekos /ˈpɔɪkikɒs/, сөзбе-сөз аударғанда "кішкентай қазан тағамы" деп аталатын тағам ашық ауада дайындалады. Дәстүрлі түрде бұл тағам дөңгелек, құйма темірден жасалған, үш аяқты қазан – potjie-де пісіріледі. Бұл қазан 17 ғасырда Нидерландыдан Оңтүстік Африкаға әкелінген голланд пешінен тараған және Оңтүстік Африканың барлық үйлері мен ауылдарында кездеседі. Қазанды ағаш немесе ағаш көмірімен, ал отын тапшы болса, бұралған шөп немесе тіпті құрғақ мал тынысымен қыздырады.

Тарих

Дәстүрлі түрде рецепт ет, морковь, капуста, гүлдік капуста немесе тығыз қабақ сияқты көкөністер, күріш немесе картоп сияқты крахмалдарды қамтиды, бәрі голланд-малай дәмдеуіштерімен баяу пісіріледі – Оңтүстік Африканың алғашқы асүй балқыту ыдысының ерекше дәмдеуі. Жидектер мен макарон сияқты ұннан жасалған өнімдер де жиі қолданылады. Потиекс Вуртректермен туындады, ол бұғы еті мен қол жетімді көкөністерден жасалған, потиде пісірілген қайнатылма. Саяхатшылар жабайы жануарларды атып алғанда, оларды қазанға қосатын. Ыдысты қоюлату үшін үлкен сүйектер де салынатын. Көшпелі керуендер тоқтаған сайын, қазан отқа қойылып, қайнатылатын. Ескі сүйектердің орнына жаңалары, жеген еттің орнына тағы жаңа ет салынатын. Жануарлардың ішінде бұғы, кескілең, қабан, орман шошқасы, қоян және заяц болды.

Құрамында бар заттар мен жалпы процесс

Майды қазанға салып, отқа қойып, қыздырылады. Әдетте қоян еті немесе шошқа еті қосылады. Ет дәмдеуіштермен дәмделіп, көбінесе хош иіс үшін алкоголь қосылады – көбінесе сыра, Old Brown Sherry немесе Humbro сияқты десерт шараптары. Африкалық аспаздардың дәмдеуіштерге қатысты көзқарастары консервативті болады; мысалы, сарымсақ өте сирек қолданылады, тіпті қолданылмауы мүмкін. Ет аздап қуырылғаннан кейін картоп, жүгері сияқты көкөністер, сондай-ақ қажетті дәмдеуіштер қосылады. Содан кейін, қазанның шеберінің пікіріне қарай, су немесе басқа сұйықтықтар қосылуы немесе қосылмауы мүмкін. Қақпақ жабылып, мазмұны араластырылмай, баяу қайнатылады. Осы арқылы потиеккос, араластырылатын қайнатпадан ерекшеленеді. Мақсат – әртүрлі ингредиенттердің дәмі мүмкіндігінше аз араласуы. Кейбір аспазшылар кейде араластыруға рұқсат берсе де (мұндай әрекетке қарсылық білдіріледі), бұл барлық ингредиенттер бірігіп, бірдей дәмге ие болуына себеп болады. Осылайша, қайнатпа мен потиеккостың арасындағы басты айырмашылық – қазанда араластырылмайды. Бұл себепті, төменгі жағындағы еттің дәмі баяу пісіру кезінде жоғарыдағы көкөністерге сіңіп, дәм беруі үшін жасалады. Егер қазан дұрыс пісірілсе, барлық ингредиенттерді жеке-жеке танып, сонымен бірге дәмді тұтас татымды сезінуге болады. Аз мөлшерде соус немесе су қолданылады, сондықтан пісіру бу арқылы жүзеге асырылады, қайнатпа сияқты соуста емес; сондықтан от өте төмен және тұрақты болуы керек. Бұл әр аспаздың кейбір құпиялары. Поти – әлеуметтік шара, қонақтар от жанында әңгімелесіп, қазан пісіп тұрады, әдетте үштен алты сағатқа дейін. Поти әдетте күріш немесе оған ұқсас тағам, мысалы, паппен бірге беріледі.

Денсаулыққа қауіп төндіретін факторлар

1998 жылы заңсыз импортталған, құрамында көп мөлшерде қорғасын бар алюминий қазан сатылып жатқаны және оларды пайдаланушылардың қорғасынмен улану қаупі төнгені туралы хабарланды.