Кіріспе
Ресей Федерациясының азаматтық кодексі (Гражданский кодекс Российской Федерации, жиі қысқартылып "ГК РФ") – Ресей Федерациясының азаматтық құқығының басты көзі. Ресейдің азаматтық құқық жүйесі Рим заңдарынан Византия дәстүрі арқылы дамыған. Ол 18-19 ғасырларда неміс және голланд нормаларының ықпалына түсті. Кеңес кезеңінде (1922–1991) социалистік үлгідегі өзгерістер енгізілді, ал 1990 жылдардан бері Континентальдық Еуропа заңдарының ықпалы байқалды. Ресей Федерациясының Азаматтық кодексі төрт бөлімнен тұрады. Бірінші бөлім, жалпы ережелерді қамтиды (яғни, құқық көздерін, заңды тұлғалардың атауларын анықтайды және т.б.), 1994 жылы Мемлекеттік Думада қабылданды және 1995 жылы күшіне енді. Екінші бөлім (міндеттемелер құқығына қатысты) 1996 жылы күшіне енді. Үшінші бөлім (мұрагерлік құқығы) 2002 жылы күшіне енді. Құжатта негізгі принциптер белгіленген: азаматтық құқықпен қамтамасыз етілген барлық қатысушылардың теңдігі, жеке меншікке қол сұғылмаушылығы, шарт жасау еркіндігі, азаматтық құқықтарды еркін пайдалану және азаматтық құқықтарды заңмен қорғау. Интеллектуалдық меншікке қатысты төртінші бөлім 2006 жылдың 18 желтоқсанында қол қойылды және 2008 жылдың 1 қаңтарында күшіне енді. IV бөлім – әлемдегі интеллектуалдық меншік заңнамасын толыққанды біріктірген тұңғыш құжат.
The Civil Code of the Russian Federation (Гражданский кодекс Российской Федерации, frequently abbreviated 'ГК РФ') is the prime source of civil law for the Russian Federation. The Russian Civil Law system descended from Roman Law through Byzantine tradition. It was heavily influenced by German and Dutch norms in the 18th and 19th centuries. Socialist style modifications took place during the Soviet period (1922–1991) and Continental European Law influences since the 1990s. The Civil Code of the Russian Federation came into force in four parts. The first part, which deals with general provisions (i. e. defines sources, names legal entities etc.) was enacted by the State Duma in 1994 and entered into force in 1995. The second part (dealing with the Law of obligations) entered into force in 1996. The third part (Succession law) entered into force in 2002. The document has certain basic principles: equality of all participants guaranteed by civil law, inviolability of private property, freedom of contract, free exercise of civil rights and juridical protection of civil rights. The fourth part, dealing with intellectual property, was signed into law on December 18, 2006 and came into force on January 1, 2008. Part IV became the first truly complete codification of the legislation on intellectual property in the world.
Тарих
Кеңес Одағының бұрынғы құрамынан тәуелсіз мемлекет ретінде құрылғаннан бері Ресей Федерациясы жаңа Азаматтық кодексті әзірлеудің ірі заңнамалық жобасымен айналысып келеді. 1994 жылдың шілдесінде президент Борис Ельцин "Ресейде жеке құқықтың қалыптасуы мен дамуы" бағдарламасын бекітетін жарлыққа қол қойды. Бағдарлама бойынша, Сергей Алексеев басқаратын заң зерттеушілерінің тобы ел үшін жаңа Азаматтық кодекс жасауға кірісті. Алғашқыда Ресей саясаткерлерінің барлық бағыты Азаматтық кодекс идеясына қарсы болды. Кодекстің бірінші бөлігін Мемлекеттік Дума мақұлдауы үшін көп күш жұмсалды, ал Федерация Кеңесі Кодекске қарсы дауыс берді. Бірақ Федерация Кеңесі Конституцияда белгіленген мерзімнен кешікпей шешімін қабылдады. Осының арқасында Ельцин Кодекске қол қойып, заң күшіне енгізе алды. Яғни, Сергей Алексеевтің айтуынша, Азаматтық кодекс дерлік "кездейсоқ түрде" заңға айналды.